Σύνοδος κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων, Σόφια, 17/5/2018, 17 Μαΐου 2018

Κυριότερα αποτελέσματα

Η σύνοδος κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων πραγματοποιήθηκε στη Σόφια της Βουλγαρίας στις 17 Μαΐου. Συμμετείχαν:

• οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των κρατών μελών της ΕΕ
• οι ηγέτες των 6 εταίρων της ΕΕ στα Δυτικά Βαλκάνια: Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Σερβία, Μαυροβούνιο, πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και Κοσσυφοπέδιο*

«Σήμερα επαναβεβαιώσαμε την αμοιβαία μας δέσμευση στην ευρωπαϊκή προοπτική όλης της περιοχής. Όπως ανέφερα κατά την πρόσφατη επίσκεψή μου στην περιοχή, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι και θα παραμείνει ο πλέον αξιόπιστος εταίρος όλων των Δυτικών Βαλκανίων. Και με πολύ συγκεκριμένους όρους συζητήσαμε τρόπους για τη βελτίωση των συνδέσεων με τα Δυτικά Βαλκάνια και στο εσωτερικό της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων.» Παρατηρήσεις του Προέδρου κ. Donald Tusk μετά από τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων

• Παρατηρήσεις του Προέδρου κ. Donald Tusk μετά από τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων

Οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν σχετικά με τη δήλωση της Σόφιας, με την οποία ευθυγραμμίστηκαν οι εταίροι των Δυτικών Βαλκανίων. Ενέκριναν επίσης, ως παράρτημα της δήλωσης, την ατζέντα προτεραιοτήτων της Σόφιας, στην οποία περιγράφονται νέα μέτρα για την ενίσχυση της συνεργασίας με την περιοχή.

• Δήλωση της Σόφιας από τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων

Ευρωπαϊκή προοπτική

Κατά τη σύνοδο κορυφής, οι ηγέτες της ΕΕ επανέλαβαν την αταλάντευτη στήριξή τους στην ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων. Η ΕΕ είναι αποφασισμένη να ενισχύσει τη στήριξή της στον πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό μετασχηματισμό της περιοχής.

«Δεν βλέπω κανένα άλλο μέλλον για τα Δυτικά Βαλκάνια εκτός από την ΕΕ. Δεν υπάρχει καμία άλλη εναλλακτική λύση, δεν υπάρχει σχέδιο Β. Τα Δυτικά Βαλκάνια αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της Ευρώπης και ανήκουν στην κοινότητά μας.» Παρατηρήσεις του Προέδρου κ. Donald Tusk μετά από τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων

Οι εταίροι των Δυτικών Βαλκανίων δεσμεύτηκαν εκ νέου με την προοπτική αυτή, ως σταθερή τους στρατηγική επιλογή. Επιβεβαίωσαν επίσης την προσήλωσή τους στις ευρωπαϊκές αξίες και αρχές και στο όραμα για μια ισχυρή, σταθερή και ενωμένη Ευρώπη.

Η ΕΕ τόνισε επίσης τη σημασία των καλών σχέσεων γειτονίας, της περιφερειακής σταθερότητας και της αμοιβαίας συνεργασίας. Πρόκειται, ειδικότερα, για την εξεύρεση λύσεων στις διμερείς διαφορές και την αφιέρωση επιπλέον προσπαθειών για συμφιλίωση.

Συνδεσιμότητα

Κεντρικό θέμα της συνόδου ήταν η διασύνδεση με στόχο τη βελτίωση των δεσμών με τα Δυτικά Βαλκάνια αλλά και εντός της ίδιας της περιοχής. Η αύξηση των συνδέσεων θα πρέπει να στηρίζει την πολιτική σταθερότητα, την οικονομική ευημερία, την πολιτιστική και κοινωνική ανάπτυξη στην περιοχή και πέρα από αυτή.

Η ΕΕ δεσμεύτηκε να ενισχύσει περαιτέρω τη συνδεσιμότητα σε όλες τις διαστάσεις της, συμπεριλαμβανομένων των εξής:

• μεταφορικών συνδέσεων
• ενεργειακής ασφάλειας
• ψηφιακής οικονομίας
• επιχειρηματικού κλίματος
• ευκαιριών για τους νέους

Η ατζέντα προτεραιοτήτων της Σόφιας, η οποία προσαρτάται στη Δήλωση της συνόδου κορυφής, παρουσιάζει νέες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την προώθηση της συνδεσιμότητας. Για παράδειγμα, η χρηματοδότηση για το πρόγραμμα Erasmus + θα διπλασιαστεί ώστε περισσότεροι νέοι να σπουδάσουν στην ΕΕ.

Συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας

Οι συμμετέχοντες στη σύνοδο κορυφής συζήτησαν επίσης για τις κοινές προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας. «Όταν εργαζόμαστε από κοινού, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε αυτές τις προκλήσεις με αποτελεσματικό τρόπο», δήλωσαν οι ηγέτες της ΕΕ.

Απηύθυναν έκκληση για περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας για την αναχαίτιση των παράνομων μεταναστευτικών ροών. Οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν επίσης να ενισχύσουν τη συνεργασία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του εξτρεμισμού, περιλαμβανομένων της χρηματοδότησης, της ριζοσπαστικοποίησης, καθώς και της επιστροφής των αλλοδαπών μαχητών.

Οι συμμετέχοντες συμφώνησαν ότι η καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος είναι ουσιώδους σημασίας για τον μετασχηματισμό της περιοχής, καθώς και για την περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια. Συμφώνησαν επίσης να συνεργαστούν πιο στενά για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και των υβριδικών απειλών.

Η επόμενη διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων θα πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια της κροατικής προεδρίας του Συμβουλίου το 2020.

Περισσότερες πληροφορίες για τη σύνοδο κορυφής είναι επίσης διαθέσιμες στον ιστότοπο της Επιτροπής:

• Σύνοδος κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων: βελτίωση της συνδεσιμότητας και της ασφάλειας στην περιοχή (δελτίο Τύπου της Επιτροπής, 17 Μαΐου 2018)

Παράλληλες εκδηλώσεις

Στις 16 Μαΐου, την παραμονή της συνόδου κορυφής, ο Πρόεδρος κ. Tusk κάλεσε τους ηγέτες της ΕΕ σε ανεπίσημο δείπνο. Το δείπνο αυτό ήταν μέρος του Θεματολογίου των Ηγετών και αφιερώθηκε στην ψηφιακή Ευρώπη, την έρευνα και την καινοτομία.

«Συμφωνήσαμε ότι η ΕΕ θα εντείνει τις προσπάθειές της στον ψηφιακό τομέα και στην καινοτομία ώστε να ανταποκριθούμε στην πρόκληση της τεχνολογικής επανάστασης. Θα πρέπει να αναμένετε πολύ συγκεκριμένες αποφάσεις όταν συναντηθούμε επίσημα τον Ιούνιο.» Παρατηρήσεις του Προέδρου κ. Donald Tusk μετά από τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων

Οι ηγέτες της ΕΕ αντάλλαξαν επίσης απόψεις σχετικά με τη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Συμφώνησαν ομόφωνα ότι η ΕΕ θα παραμείνει στη συμφωνία, εφόσον το Ιράν παραμένει πλήρως δεσμευμένο σε αυτήν.

Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συζήτησαν επίσης για το εμπόριο με τις ΗΠΑ:

«Πετύχαμε μια ενοποιημένη προσέγγιση που θα ενισχύσει την Επιτροπή στις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ΕΕ είναι έτοιμη ακόμη και να μιλήσει για απελευθέρωση του εμπορίου με τους Αμερικανούς φίλους μας, αλλά μόνο σε περίπτωση που οι ΗΠΑ αποφασίσουν απεριόριστη εξαίρεση από τους δασμούς για τον χάλυβα και το αλουμίνιο.» Παρατηρήσεις του Προέδρου κ. Donald Tusk μετά από τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων

Ενόψει του δείπνου διανεμήθηκε σημείωμα του Θεματολογίου των Ηγετών σχετικά με τα κύρια προς συζήτηση θέματα.

• Σημείωμα του Θεματολογίου των Ηγετών σχετικά με την καινοτομία και τον ψηφιακό τομέα
• Θεματολόγιο των Ηγετών (γενικές πληροφορίες)

Η Βουλγαρική Προεδρία του Συμβουλίου οργάνωσε επίσης διάφορες παράλληλες εκδηλώσεις στο περιθώριο της συνόδου κορυφής. Οι εκδηλώσεις αυτές έδωσαν την ευκαιρία να αναδειχθεί το εύρος των σχέσεων ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων πέραν των διακυβερνητικών πτυχών.

Στις 16 Μαΐου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων και το Κέντρο Ευρωπαϊκών Σπουδών Wilfried Martens διοργάνωσε τη διάσκεψη με θέμα «Στο πλαίσιο του διαλόγου με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων: δημιουργία μιας ζώνης ανάπτυξης, ασφάλειας και συνδεσιμότητας στην πορεία προς την Ευρώπη».

• Στο πλαίσιο του διαλόγου με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων: δημιουργία μιας ζώνης ανάπτυξης, ασφάλειας και συνδεσιμότητας στην πορεία προς την Ευρώπη

Επίσης στις 16 Μαΐου, το βουλγαρικό Φόρουμ Κορυφαίων Επιχειρηματιών διοργάνωσε την εκδήλωση «Επενδυτική προοπτική: τα Δυτικά Βαλκάνια». Η εκδήλωση επικεντρώθηκε στο οικονομικό δυναμικό των Δυτικών Βαλκανίων, καθώς και στις επενδυτικές δυνατότητες στην περιοχή.

• Επενδυτική προοπτική: τα Δυτικά Βαλκάνια

Στις 17 Μαΐου, το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ διοργάνωσε από κοινού με τη βουλγαρική Προεδρία στρατηγικό διάλογο σχετικά με τα Δυτικά Βαλκάνια. Στόχος ήταν να προαχθούν οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την υποστήριξη των επενδύσεων στην περιοχή.

• Νέοι Ηγέτες για την Ευρώπη, Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ

Στις 18 Μαΐου, το Οικονομικό Φόρουμ της Βιέννης φιλοξένησε τις «Συνομιλίες της Σόφιας 2018» με επίκεντρο την περιφερειακή οικονομική συνεργασία.

• Οικονομικό Φόρουμ της Βιέννης - Συνομιλίες της Σόφιας 2018

Την ίδια ημέρα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Υδάτων της Βουλγαρίας και η Cleantech Bulgaria διοργάνωσε εκδήλωση σχετικά με την κυκλική οικονομία και τις καθαρές τεχνολογίες.

• Φόρουμ «Κυκλική οικονομία και καθαρές τεχνολογίες»: καινοτομία, εκπαίδευση, επιχειρηματικότητα

Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) εγκαινίασε την «Οδό της πολιτιστικής κληρονομιάς ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων». Πρόκειται για σειρά πρωτοβουλιών και εκδηλώσεων που οργανώθηκαν με στόχο να προωθηθεί η πλούσια πολιτιστική κληρονομιά των Δυτικών Βαλκανίων, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Έτους Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

• «Οδός της πολιτιστικής κληρονομιάς ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων» (ΕΥΕΔ)

Επίσκεψη του Προέδρου κ. Tusk στην περιοχή πριν από τη σύνοδο

Από τις 24 έως τις 27 Απριλίου ο Πρόεδρος κ. Tusk επισκέφθηκε τα Τίρανα, την Ποντγκόριτσα, το Βελιγράδι, την Πρίστινα, το Σαράγιεβο και τα Σκόπια. Συναντήθηκε με τους ηγέτες εκάστου εταίρου των Δυτικών Βαλκανίων εν όψει της επικείμενης συνόδου κορυφής και προκειμένου να συζητήσει τις διμερείς σχέσεις με την ΕΕ. Στο τέλος της περιοδείας του στην περιοχή, ο Πρόεδρος κ. Tusk συμμετείχε στη σύνοδο κορυφής της διαδικασίας Brdo-Brijuni στα Σκόπια.

«Την εβδομάδα αυτή επισκέφθηκα όλη την περιοχή. Ήρθα στα Δυτικά Βαλκάνια με ένα σαφές μήνυμα από τους ηγέτες όλων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης: παραμένουμε προσηλωμένοι στην προσφορά ευρωπαϊκής προοπτικής στην περιοχή. Μπορείτε να υπολογίζετε σε εμάς.» Ο Πρόεδρος κ. Donald Tusk στη συνέντευξη τύπου της συνόδου κορυφής της διαδικασίας Brdo-Brijuni, στις 27 Απριλίου 2018

• Παρατηρήσεις του Προέδρου κ. Donald Tusk κατά τη συνέντευξη τύπου της συνόδου κορυφής της διαδικασίας Brdo-Brijuni (δελτίο τύπου, 27/4/2018)
• Επίσκεψη του Προέδρου κ. Donald Tusk στα Δυτικά Βαλκάνια (δελτίο τύπου, 20/04/2018)

Γενικές πληροφορίες

Τον Μάρτιο του 2017 οι ηγέτες της ΕΕ επανέλαβαν την αταλάντευτη στήριξή τους στην ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων:

«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο [...] επανέλαβε την αταλάντευτη στήριξή του στην ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων. Εκφράζοντας ικανοποίηση για την πρόοδο που έχουν σημειώσει οι χώρες της περιοχής, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει ότι η ΕΕ διατηρεί τις δεσμεύσεις της και δραστηριοποιείται σε όλα τα επίπεδα, προκειμένου να τις στηρίξει στην υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και έργων με ενωσιακό προσανατολισμό.» Συμπεράσματα του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, 9 Μαρτίου 2017

• Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, 09-10/3/2017

Στις 6 Φεβρουαρίου 2018 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε στρατηγική για τα Δυτικά Βαλκάνια. Η στρατηγική περιγράφει την ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής, σκιαγραφεί τις μεταρρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν και αναδεικνύει την αύξηση της ενωσιακής βοήθειας για την υποστήριξη της αλλαγής στα Δυτικά Βαλκάνια. Η Επιτροπή εξήγγειλε επίσης έξι πρωτοβουλίες της ΕΕ για την υποστήριξη της διαδικασίας αυτής στην περιοχή σε τομείς αμοιβαίου συμφέροντος.

• Στρατηγική για τα Δυτικά Βαλκάνια (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
• Ενημερωτικό δελτίο για τις έξι νέες πρωτοβουλίες της ΕΕ (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)

• Παρακολουθήστε αυτό το βίντεο σε οποιαδήποτε από τις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ, καθώς και από τις γλώσσες των εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων

Στις 8 Μαρτίου 2018 οι Υπουργοί Εσωτερικών της ΕΕ συζήτησαν για τη συνεργασία με τα Δυτικά Βαλκάνια στον τομέα της εσωτερικής ασφάλειας και της καταπολέμησης της τρομοκρατίας, με βάση τη νέα στρατηγική που παρουσίασε η Επιτροπή. Τα αποτελέσματα της συζήτησης αυτής θα αξιοποιηθούν για την προετοιμασία της συνόδου κορυφής.

«Η ασφάλεια στα Δυτικά Βαλκάνια έχει άμεσο αντίκτυπο στην ασφάλεια της ΕΕ. Έχουμε δεσμευτεί να βελτιώσουμε τη συνεργασία με τις χώρες της περιοχής για την αντιμετώπιση των απειλών του οργανωμένου εγκλήματος και της τρομοκρατίας και να ενισχύσουμε έτσι την ασφάλεια των πολιτών της ΕΕ.» κ. Valentin Radev, Υπουργός Εσωτερικών της Βουλγαρίας

• Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, 08-09/3/2018

Η διαδικασία διεύρυνσης και η διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης δεν συζητήθηκαν κατά τη διάρκεια της συνόδου. Αντ’ αυτού, θα αξιολογηθούν σύμφωνα με τις καθιερωμένες πρακτικές. σύμφωνα με τις οποίες το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων αποτιμά τη διαδικασία διεύρυνσης κάθε χρόνο. Φέτος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε στις 17 Απριλίου τις τακτικές της εκθέσεις προόδου και το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων αναμένεται να εγκρίνει συμπεράσματα τον Ιούνιο.

• Διεύρυνση της ΕΕ (γενικές πληροφορίες)

Η σύνοδος κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Θεματολογίου των Ηγετών. Πρόκειται για ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα εργασιών που καθοδηγεί τη δράση της ΕΕ έως τον Ιούνιο του 2019. Περισσότερες πληροφορίες για το Θεματολόγιο των Ηγετών μπορείτε να βρείτε στην ακόλουθη σελίδα:

• Θεματολόγιο των Ηγετών (γενικές πληροφορίες)

Για περισσότερες πληροφορίες όσον αφορά τις σχέσεις ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων, επισκεφθείτε τους κάτωθι ιστοχώρους:

• Ενισχυμένη συνεργασία της ΕΕ με τα Δυτικά Βαλκάνια (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
• Οι εμπορικές σχέσεις της ΕΕ με τα Δυτικά Βαλκάνια (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
• Ενημερωτικό δελτίο - Δράσεις της ΕΕ για τα Δυτικά Βαλκάνια (ΕΥΕΔ)
• Πλαίσιο επενδύσεων για τα Δυτικά Βαλκάνια
• Φυλλάδιο σχετικά με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων στα Δυτικά Βαλκάνια

*Η ονομασία αυτή χρησιμοποιείται με επιφύλαξη των θέσεων ως προς το καθεστώς και συνάδει με την απόφαση 1244 (1999) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και τη γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου σχετικά με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου.

• Παρακολουθήστε αυτό το βίντεο σε οποιαδήποτε από τις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ, καθώς και από τις γλώσσες των εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων