Συμφωνία του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου για την ανάπτυξη συστημάτων ευφυών μεταφορών

Με στόχο την επιτάχυνση της ψηφιακής μετάβασης και της ευφυέστερης κινητικότητας στην ΕΕ, οι εκπρόσωποι της Προεδρίας του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με την αναθεώρηση της οδηγίας του 2010 για την ανάπτυξη συστημάτων ευφυών μεταφορών (ITS).

Τα συστήματα ευφυών μεταφορών έχουν ζωτική σημασία για την αύξηση της οδικής ασφάλειας και την αντιμετώπιση των αυξανόμενων προβλημάτων της Ευρώπης όσον αφορά τις εκπομπές ρύπων και την κυκλοφοριακή συμφόρηση. Η σημερινή συμφωνία θα δώσει ώθηση στην εξέλιξη της Ένωσής μας προς μια εξυπνότερη, ασφαλέστερη, αποδοτικότερη και πιο βιώσιμη κινητικότητα.

Andreas Carlson, Υπουργός Υποδομών και Στέγασης της Σουηδίας

Στόχος της αναθεωρημένης οδηγίας είναι να ληφθούν υπόψη οι τεχνολογικές εξελίξεις, όπως η συνδεδεμένη και αυτοματοποιημένη κινητικότητα, οι εφαρμογές κατά παραγγελία κινητικότητας και οι πολυτροπικές μεταφορές. Η πρόταση αποσκοπεί επίσης στην επιτάχυνση της διαθεσιμότητας και την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των ψηφιακών δεδομένων που τροφοδοτούν τις εν λόγω υπηρεσίες. Ως εκ τούτου, η πρόταση αποτελεί σημαντικό βήμα προς τη δημιουργία του κοινού ευρωπαϊκού χώρου δεδομένων κινητικότητας.

Η σημερινή προσωρινή συμφωνία διατηρεί τη φιλοδοξία να προχωρήσει η συστηματική και εναρμονισμένη ανάπτυξη συστημάτων ευφυών μεταφορών, αλλά σταδιακά ώστε να ληφθούν πλήρως υπόψη η σχέση κόστους-οφέλους και η διοικητική ικανότητα.

Η συμφωνία διατηρεί τη δομή της πρότασης της Επιτροπής, η οποία βασίζεται στον χαρακτήρα πλαισίου της οδηγίας ITS και στις διάφορες τεχνικές παρεμβάσεις μέσω εκτελεστικών και κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

Οι αναγκαίοι τύποι δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών πρόσβασης σε σήραγγες και γέφυρες, των ορίων ταχύτητας, των σχεδίων κυκλοφορίας, των μόνιμων περιορισμών πρόσβασης, του κλεισίματος οδών, των οδικών έργων, των προσωρινών μέτρων διαχείρισης της κυκλοφορίας, καθώς και των κρίσιμων υπηρεσιών, όπως οι υπηρεσίες πληροφόρησης για την κυκλοφορία που σχετίζονται με την οδική ασφάλεια, οι οποίες πρέπει να διατίθενται σε ολόκληρη την Ένωση, καθορίζονται στα παραρτήματα της οδηγίας.

Ως εκ τούτου, η νέα οδηγία περιλαμβάνει ένα πρόγραμμα εφαρμογής που καλύπτει τουλάχιστον τα επόμενα 5 έτη και ένα ακριβές γεωγραφικό εύρος του οδικού δικτύου. Με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, η Επιτροπή μπορεί να συμπληρώνει περαιτέρω ορισμένες πτυχές του παρόντος προγράμματος εφαρμογής.

Τέλος, το κείμενο της πολιτικής συμφωνίας αποσαφηνίζει και διευκρινίζει διάφορες διατάξεις της πρότασης, ιδίως την προσωρινή αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τους τομείς προτεραιότητας για την ανάπτυξη και τη χρήση προδιαγραφών και προτύπων, και τις αρχές που ισχύουν για την ανάπτυξη τεχνικών προδιαγραφών σε επίπεδο ΕΕ.

Επόμενα στάδια

Η προσωρινή συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Στη συνέχεια, θα εγκριθεί επίσημα και από τα δύο θεσμικά όργανα μετά την οριστική της διατύπωση από τους γλωσσομαθείς νομικούς. Από την πλευρά του Συμβουλίου, η σουηδική Προεδρία προτίθεται να υποβάλει το κείμενο στους αντιπροσώπους των κρατών μελών (ΕΜΑ) προς έγκριση το συντομότερο δυνατόν.

Ιστορικό

Τον Δεκέμβριο του 2020 η Επιτροπή εξέδωσε την ανακοίνωση στην οποία καθορίζεται στρατηγική για βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα και στην οποία προτείνεται ριζικός μετασχηματισμός του ευρωπαϊκού συστήματος μεταφορών προς επίτευξη του στόχου για βιώσιμη, έξυπνη και ανθεκτική κινητικότητα. Κινητήρια δύναμη αυτού του μετασχηματισμού είναι η ψηφιοποίηση. Μέσω αυτής, η λειτουργία του συστήματος μεταφορών θα είναι αδιάλειπτη και το εν λόγω σύστημα θα καταστεί αποδοτικότερο στο σύνολό του. Θα αυξηθούν επίσης περαιτέρω τα επίπεδα ασφάλειας, προστασίας, αξιοπιστίας και άνεσης. Στη στρατηγική προσδιορίζεται ως βασική δράση η ανάπτυξη ευφυών συστημάτων μεταφορών (ITS) με στόχο τη δημιουργία συστήματος συνδεδεμένης και αυτοματοποιημένης πολυτροπικής κινητικότητας. Τα συστήματα ευφυών μεταφορών (ITS) συνδυάζουν τις τηλεπικοινωνίες και τις τεχνολογίες πληροφοριών με την τεχνική των μεταφορών για τον προγραμματισμό, τον σχεδιασμό, τη λειτουργία, τη συντήρηση και τη διαχείριση συστημάτων μεταφορών.

Η οδηγία 2010/40/ΕΕ (οδηγία ITS) συντάχθηκε με τρόπο ώστε να αποτελέσει το πλαίσιο για την επιτάχυνση και τον συντονισμό της ανάπτυξης και της χρήσης των ευφυών συστημάτων μεταφορών τα οποία εφαρμόζονται στον τομέα των οδικών μεταφορών και των διεπαφών με άλλους τρόπους μεταφοράς. Λόγω των βασικών τεχνολογικών εξελίξεων έκτοτε, απαιτείται ριζική μεταρρύθμιση του νομοθετικού πλαισίου. Για τον σκοπό αυτόν, στις 15 Δεκεμβρίου 2021, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για αναθεώρηση της οδηγίας. Η πρόταση αποτελεί μέρος δέσμης νομοθετικών πρωτοβουλιών που αποσκοπούν να συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της απανθρακοποίησης, της ψηφιοποίησης και της μεγαλύτερης ανθεκτικότητας των υποδομών μεταφορών.

• Μια Ευρώπη έτοιμη για την ψηφιακή εποχή, ιστοσελίδα πολιτικής της Επιτροπής