Raad en Parlement akkoord over uitrol van intelligente vervoers­systemen

Vertegenwoordigers van het Raadsvoorzitterschap en van het Europees Parlement hebben een voorlopig akkoord bereikt over de herziening van de richtlijn uit 2010 over het invoeren van intelligente vervoers­systemen (IVS). Doel is de digitale transitie te versnellen en de mobiliteit in de EU slimmer te maken.

Intelligente vervoers­systemen zijn van cruciaal belang om de verkeers­veiligheid te verhogen en de toenemende emissie- en congestie­problemen in Europa aan te pakken. Met dit akkoord moet de Unie sneller naar slimmere, veiligere, efficiëntere en duurzame mobiliteit bewegen.

Andreas Carlson, minister van Infrastructuur en Huisvesting van Zweden

De herziene richtlijn moet rekening houden met technologische ontwikkelingen zoals geconnecteerde en geautomatiseerde mobiliteit, MaaS-toepassingen (Mobility as a Service) en multimodaal vervoer. Ook moet ermee de beschikbaarheid en interoperabiliteit worden verbeterd van de digitale gegevens die deze diensten ondersteunen. Het voorstel is daarmee een belangrijke stap voor de totstandbrenging van de gemeenschappelijke Europese gegevensruimte voor mobiliteit.

Het voorlopige akkoord houdt vast aan de ambitie om verder toe te werken naar de systematische en geharmoniseerde invoering van intelligente vervoers­systemen, zij het geleidelijk om ten volle rekening te houden met de kosten-batenverhouding en de administratieve capaciteit.

Het volgt de structuur van het Commissievoorstel, dat voortbouwt op het kaderscheppende karakter van de IVS-richtlijn en op de technische aanpassingen ervan in de vorm van gedelegeerde en uitvoerings­handelingen.

In de bijlagen bij de richtlijn staan welke gegevens (zoals toegangs­voorwaarden voor tunnels en bruggen, snelheidsbeperkingen, verkeers­circulatie­plannen, permanente toegangsbeperkingen, wegafsluitingen, wegwerkzaamheden, tijdelijke verkeers­beheers­maatregelen) en kritieke diensten (zoals verkeers­veiligheids­gerelateerde informatie­diensten) in de hele Unie beschikbaar moeten zijn.

De nieuwe richtlijn bevat daarvoor een uitvoerings­programma voor ten minste de komende 5 jaar, samen met een nauwkeurig geografisch toepassingsgebied van wegennetten. De Commissie kan met gedelegeerde handelingen bepaalde aspecten van dit uitvoerings­programma verder aanvullen.

In de tekst van het akkoord worden tot slot meerdere bepalingen van het voorstel toegelicht en nader uitgewerkt, met name wat betreft noodsituaties, persoonsgegevens, de prioriteitsgebieden voor de toepassing van specificaties en normen, en de ontwikkeling van technische specificaties op EU-niveau.

Volgende stappen

Het akkoord moet nu worden goedgekeurd door de Raad en het Parlement. Daarna nemen beide instellingen het formeel aan in de versie van de juristen-linguïsten. Aan Raadszijde wil het Zweedse voorzitterschap de tekst zo spoedig mogelijk ter goedkeuring voorleggen aan de vertegenwoordigers van de lidstaten (Coreper).

Achtergrond

De Commissie nam in december 2020 de Mededeling over een strategie voor duurzame en slimme mobiliteit aan, waarin een vergaande transformatie van het Europese vervoers­systeem wordt voorgesteld om tot duurzame, slimme en veerkrachtige mobiliteit te komen. Deze transformatie is onmogelijk zonder digitalisering om het hele vervoerssysteem naadloos en efficiënter te maken. Digitalisering zal ook voor meer veiligheid, beveiliging, betrouwbaarheid en comfort zorgen. In de strategie wordt de invoering van intelligente vervoers­systemen (IVS) aangemerkt als een kernactiviteit voor de opbouw van een geconnecteerd en geautomatiseerd multimodaal mobiliteits­systeem. In IVS zijn telecommunicatie en informatie­technologieën met verkeerstechniek geïntegreerd met het oog op het plannen, ontwerpen, exploiteren, onderhouden en beheren van vervoers­systemen.

Richtlijn 2010/40/EU (de IVS-richtlijn) was bedoeld als kader voor het versnellen en coördineren van de uitrol en het gebruik van IVS die worden toegepast op het wegvervoer en de interfaces daarvan met andere vervoerswijzen. De belangrijke technologische ontwikkelingen sindsdien maken nu een ingrijpende hervorming van het wetgevingskader noodzakelijk. Daarom diende de Commissie op 15 december 2021 een herzienings­voorstel voor de richtlijn in bij de Raad. Dat voorstel maakt deel uit van een pakket wetgevings­initiatieven om decarbonisatie, digitalisering en een grotere veerkracht van de vervoers­infrastructuur mogelijk te maken.

• Een Europa dat klaar is voor het digitale tijdperk, beleidspagina van de Commissie