"We gebruiken cookies om uw browse-ervaring te verbeteren. Noodzakelijke cookies zijn nodig om essentiële functies van de website van de Raad te ondersteunen. Optionele cookies helpen ons om anonieme en geaggregeerde statistische overzichten op te stellen, om beter aan uw behoeften te voldoen.
Met uw toestemming gebruiken we cookies voor het genereren van geaggregeerde, anonieme gegevens over het browsegedrag van de gebruikers van onze website. We gebruiken deze gegevens om uw ervaring te verbeteren.
Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (Justitie), 11 oktober 2024
Belangrijkste resultaten
Justitie
Strijd tegen racisme
De ministers van Justitie bespraken de uitvoering van het eerste EU-actieplan tegen racisme. Het plan werd in 2020 aangenomen en bevat meer dan 80 maatregelen op verschillende gebieden, waaronder rechtshandhaving, onderwijs, werkgelegenheid, huisvesting en gezondheid, om racisme in de EU doeltreffender aan te pakken.
De ministers bespraken met name de uitdagingen die de uitvoering van het plan met zich meebrengt, zoals een gebrek aan betrouwbare gegevens omdat racisme ondergerapporteerd wordt en de verdere maatregelen die op nationaal niveau moeten worden genomen. Ze bespraken ook hoe de EU-organen de lidstaten kunnen helpen bij de uitvoering van het actieplan op nationaal niveau. De ministers wezen onder meer op het belang van financiering op EU-niveau, de uitwisseling van beste praktijken en de versterking van de capaciteiten van lokale actoren en het maatschappelijk middenveld.
Sirpa Rautio, directeur van het Bureau van de EU voor de grondrechten, informeerde de ministers over de meest recente cijfers en trends op dit gebied in de EU. Ze herinnerde eraan dat racisme en haatuitingen het vertrouwen in de samenleving ondermijnen, wat op zijn beurt slachtoffers ervan weerhoudt aangifte te doen van strafbare feiten. Bovendien wordt een groot aantal online haatzaaiende uitlatingen niet opgemerkt en tegengehouden door de mechanismen voor platformmoderatie.
Racisme heeft een ingrijpende impact op het dagelijks leven van onze burgers en zet de cohesie van onze samenlevingen onder druk. De bestrijding van racisme blijft een prioriteit voor de EU en de regeringen van de lidstaten, omdat dit essentieel is om de welvaart en veiligheid van de Europese burgers te waarborgen.
Bestrijding van drugshandel en georganiseerde criminaliteit
Het voorzitterschap, de Commissie en Eurojust informeerden de ministers over de vorderingen in de strijd tegen drugshandel en georganiseerde criminaliteit. Het ging onder meer over de oprichting – op 25-26 september van dit jaar – van een Europees justitieel netwerk georganiseerde criminaliteit. Het netwerk werd opgericht naar aanleiding van de conclusies van de Raad van juni 2024. Het vormt een bron van gespecialiseerde expertise ter ondersteuning van justitiële autoriteiten op het gebied van georganiseerde criminaliteit. Om de justitiële samenwerking met niet-EU-landen te versterken, zijn Eurojust en de Commissie begonnen met het in kaart brengen van prioritaire landen en acties. De werkgroepen van de Raad zullen op basis van deze exercitie de volgende stappen bespreken. De Europese Dienst voor extern optreden benadrukte dat zij in bredere discussies met derde landen op EU-niveau rekening probeert te houden met kwesties inzake justitiële samenwerking.
Op EU-niveau worden in de drugsstrategie en het actieplan 2021-2025 en de strategie voor de aanpak van georganiseerde criminaliteit 2021-2025 de uitdagingen en acties op dit gebied in kaart gebracht.
Ruslands aanvalsoorlog tegen Oekraïne: strijd tegen straffeloosheid
Het voorzitterschap, de Commissie en Eurojust praatten de ministers bij over de meest recente ontwikkelingen in de strijd tegen de straffeloosheid van oorlogsmisdaden die zijn gepleegd tijdens de oorlog in Oekraïne.
Sinds het begin van Ruslands oorlog steunt de Raad de coördinatie en de samenwerking tussen lidstaten en internationale actoren om ervoor te zorgen dat de plegers van internationale oorlogsmisdaden niet ongestraft blijven.
Er zijn veel belangrijke initiatieven opgezet, zoals de uitzending door de lidstaten van forensische deskundigen naar Oekraïne, de oprichting van een gezamenlijk team voor onderzoek naar misdaden die in Oekraïne zouden zijn gepleegd, de ontwikkeling door Eurojust van een gegevensbank voor bewijsmateriaal van internationale kernmisdrijven, de oprichting bij Eurojust van een Internationaal Centrum voor de vervolging van het misdrijf agressie tegen Oekraïne en de start van nationale onderzoeken naar internationale misdaden die in Oekraïne zouden zijn gepleegd.
Op 9 december 2022 hechtte de Raad zijn goedkeuring aan conclusies over de strijd tegen straffeloosheid, waarin de lidstaten Oekraïne oproepen toe te treden tot het Statuut van Rome. Oekraïne heeft op 24 augustus 2024 een wetgevingspakket aangenomen over zijn toetreding tot het statuut en deze is nu in behandeling. Het Statuut van Rome is het verdrag waarmee het Internationaal Strafhof is opgericht.
Toegang tot de rechter bevorderen in de context van de rechtsstaat en het concurrentievermogen
Tijdens de lunch werd er van gedachten gewisseld over de toegang tot de rechter, bekeken vanuit de rechtsstaat en het concurrentievermogen, met name over de mogelijkheden voor economische actoren met minder (financiële) middelen, zoals kmo's. Het ging met name over de vraag hoe de transparantie, toegankelijkheid en beschikbaarheid van wetgeving en juridische informatie kunnen worden verbeterd voor gelijke en effectieve toegang tot de rechter voor iedereen. Verder kwamen de vooruitzichten en potentiële voordelen van alternatieve geschillenbeslechting aan bod, alsook de uitdagingen en beste praktijken op dit gebied.
Lopend wetgevingswerk
Het voorzitterschap lichtte de lopende wetgevingsdossiers op het gebied van justitie toe.
Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:
Samen met de Commissie gaf het voorzitterschap een update over de bestrijding van antisemitisme. Het voorzitterschap bracht ook verslag uit over het forum van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken van de EU en de Westelijke Balkan, dat op 28 en 29 oktober 2024 in Montenegro zal plaatsvinden, en over de stand van de toetreding van de EU tot het Europees Verdrag voor de rechten van de mens.
De delegaties werden door de Commissie geïnformeerd over het jaarverslag 2024 over de toepassing van het Handvest van de grondrechten, de onderhandelingen over een overeenkomst tussen de EU en de VS inzake elektronisch bewijsmateriaal en de bereikte resultaten met betrekking tot het VN-Verdrag inzake cybercriminaliteit.
Slowakije had enkele opmerkingen over het rechtsstaatverslag 2024.
