"We gebruiken cookies om uw browse-ervaring te verbeteren. Noodzakelijke cookies zijn nodig om essentiële functies van de website van de Raad te ondersteunen. Optionele cookies helpen ons om anonieme en geaggregeerde statistische overzichten op te stellen, om beter aan uw behoeften te voldoen.
Met uw toestemming gebruiken we cookies voor het genereren van geaggregeerde, anonieme gegevens over het browsegedrag van de gebruikers van onze website. We gebruiken deze gegevens om uw ervaring te verbeteren.
Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (Justitie), 13 december 2024
Voornaamste resultaten
Bestrijding van migrantensmokkel
De Raad bereikte een algemene oriëntatie (standpunt van de lidstaten) over een voorgestelde richtlijn met minimumvoorschriften ter voorkoming van migrantensmokkel. Deze richtlijn moet in de plaats komen van het huidige rechtskader van de EU, dat dateert van 2002. Doel van het voorstel is het strafrecht van de lidstaten met betrekking tot kwesties als de definitie en bestraffing van migrantensmokkel dichter bij elkaar te brengen.
Misdaadorganisaties verdienen miljoenen met migrantensmokkel ten koste van de meest kwetsbaren. De vervolging hiervan is een prioriteit voor de EU-landen.
Bence Tuzson, minister van Justitie van Hongarije
In 2023 werden ongeveer 380 000 illegale overschrijdingen van buitengrenzen van de EU vastgesteld. Europol schat dat meer dan 90% van de irreguliere migranten die de EU bereiken een beroep doen op mensensmokkelaars.
Bestrijding van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen
De ministers namen hun standpunt in en kwamen tot een algemene oriëntatie over het herzieningsvoorstel van de richtlijn van 2011 ter versterking van het strafrecht inzake seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen. Met de actualisering, in februari 2024 door de Europese Commissie voorgesteld, worden de omschrijvingen van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen uitgebreid en ervoor gezorgd dat deze strafbare feiten doeltreffender worden onderzocht en vervolgd. Ook komen er zwaardere straffen en specifiekere eisen voor preventie en slachtofferhulp.
De partiële algemene oriëntatie over belangrijke elementen van een voorstel voor een richtlijn tot harmonisering van bepaalde aspecten van het insolventierecht, is een fundamentele stap om de EU aantrekkelijker te maken voor investeerders.
Het voorstel is een van de initiatieven van het actieplan kapitaalmarktenunie 2020. Doel is grensoverschrijdende beleggingen binnen de eengemaakte markt aanmoedigen door middel van gerichte harmonisatie van insolventieprocedures. Met name moeten schuldeisers de maximale waarde van de geliquideerde onderneming kunnen recupereren, moeten insolventieprocedures efficiënter worden, en moet de gerecupereerde waarde voorspelbaarder worden en eerlijk worden verdeeld onder de schuldeisers. Momenteel moeten internationale investeerders rekening houden met 27 verschillende insolventiewetgevingen wanneer ze een investeringsmogelijkheid beoordelen.
Ontwikkeling van AI-systemen op het gebied van justitie
Tijdens de werklunch bespraken de ministers de mogelijkheden om gezamenlijk AI-instrumenten voor rechtsstelsels te ontwikkelen. Ze bekeken ook welke AI-instrumenten daar het meest geschikt voor kunnen zijn. Om AI-tools voor gevoelige gebieden zoals justitie te ontwikkelen, zullen veel middelen nodig zijn. Daarom kan het nuttig zijn de krachten te bundelen op Europees niveau.
AI heeft nu al gevolgen voor de justitiële sector, en die zullen in de toekomst alleen maar groter worden. Die ontwikkelingen kunnen tijd besparen en gerechtelijke procedures efficiënter en doeltreffender maken. Samenwerken op EU-niveau om deze ontwikkeling te sturen en er samen de vruchten van te plukken, is de logische keuze.
Bence Tuzson, minister van Justitie van Hongarije
De ministers keurden hier ook conclusies over goed.
Het strafrecht van de EU heeft de afgelopen 20 jaar een verreikende ontwikkeling doorgemaakt. Daarom beken de ministers de toekomstige behoeften van het strafrecht en met name of een potentiële consolidatie van het rechtskader voor wederzijdse erkenning van gerechtelijke beslissingen in strafzakenwenselijk zou zijn. De meeste ministers waren van oordeel dat op de eerste plaats de huidige regels moeten worden uitgevoerd en, bij nieuwe voorstellen, de samenhang met het bestaande EU-kader voor strafrecht moet worden gewaarborgd.
Een tweede aspect van de bespreking betrof het formuleren van modelbepalingen voor instrumenten met minimumvoorschriften inzake materieel strafrecht. Er was consensus dat de lidstaten ervoor willen zorgen dat de belangrijkste bepalingen van het EU-strafrecht minstens een aantal stukken standaardtekst bevatten. De ministers stonden er ook volledig achter dat de werkzaamheden rond niet-bindende modelbepalingen worden voortgezet om tot consensus te komen met de andere EU-instellingen.
Zowel over de modelbepalingen als over de toekomst van het EU-strafrecht in een algemene context heeft het voorzitterschap een verslag uitgebracht.
Wederzijdse evaluatie: het Europees onderzoeksbevel versterken
Het voorzitterschap gaf informatie over het eindverslag over de tiende ronde van wederzijdse evaluaties. Bij deze regelmatige exercitie lag de nadruk op de uitvoering van het Europees onderzoeksbevel.
Wederzijdse evaluaties zijn toetsingen door vakgenoten waarbij de lidstaten een andere lidstaat beoordelen op de uitvoering van EU- en internationale wetgeving en instrumenten ter bestrijding van de criminaliteit. Het mechanisme heeft tot doel:
praktische oplossingen te vinden voor de bestrijding van de georganiseerde misdaad in de EU
de Europese justitiële samenwerking te verbeteren
beste praktijken uit te wisselen tussen de lidstaten
De Raad coördineert het evaluatieproces en stelt verslagen op met onder meer conclusies en aanbevelingen.
Bestrijding van drugshandel en georganiseerde criminaliteit
Net zoals de ministers van binnenlandse zaken, praatte het voorzitterschap de ministers van justitie bij over de geboekte vooruitgang bij de bestrijding van drugshandel en georganiseerde misdaad. Het voorzitterschap wees met name op activiteiten rond het Europees justitieel netwerk georganiseerde criminaliteit en versterking van de justitiële samenwerking met prioritaire derde landen.
Ruslands aanvalsoorlog tegen Oekraïne: strijd tegen straffeloosheid
Het voorzitterschap lichtte de EU-maatregelen in de strijd tegen straffeloosheid in Oekraïne toe. De EU, de lidstaten en internationale actoren hebben onder meer forensische deskundigen naar Oekraïne gestuurd, een gemeenschappelijk onderzoeksteam opgericht om vermeende misdaden in Oekraïne te onderzoeken, en binnen Eurojust een Internationaal Centrum voor de vervolging van het misdrijf agressie tegen Oekraïne in het leven geroepen.
Naar aanleiding van een oproep vanuit de internationale gemeenschap, waaronder de Raad, om toe te treden tot het Statuut van Rome, legde Oekraïne op 25 oktober de akte van bekrachtiging van het Statuut van Rome neer bij de secretaris-generaal van de VN. Het Statuut van Rome treedt op 1 januari 2025 in Oekraïne in werking.
De wetgevende en operationele programmering in de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht
Het voorzitterschap schetste hoe het staat met de strategische richtsnoeren van de wetgevende en operationele programmering in de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, goedgekeurd door de Raad op 12 december. Deze bepalen de koers van het EU-beleid op dit gebied voor de komende 5 jaar.
De richtsnoeren zijn een belangrijk instrument voor de koers van het EU-beleid op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht en vormen het kader voor de uitvoering van de relevante aspecten van de strategische agenda 2024-2029 van de EU.
Toegang tot gegevens voor doeltreffende rechtshandhaving
Het voorzitterschap kwam met een update over de werkzaamheden van de deskundigengroep op hoog niveau inzake toegang tot gegevens voor doeltreffende rechtshandhaving, op basis van het eindverslag daarvan.
Diversen
Net zoals de ministers van binnenlandse zaken, praatte het voorzitterschap de delegaties bij over het ministerieel forum EU-Westelijke Balkan voor justitie en binnenlandse zaken (28-29 oktober 2024, Budva, Montenegro). Samen met de Commissie informeerde het de deelnemers over de ontwikkelingen in de bestrijding van antisemitisme. De Commissie gaf ook mee hoe de onderhandelingen tussen de EU en de VS over een overeenkomst inzake elektronisch bewijsmateriaal ervoor staan.
Het aantredende Poolse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie presenteerde zijn werkprogramma.
