Screening van migranten aan de EU-grenzen
De EU-screeningregels zorgen ervoor dat mensen die aan de buitengrenzen van de EU aankomen, worden geïdentificeerd, gecontroleerd en snel doorverwezen naar de passende asiel- of terugkeerprocedure.
Wat is screening?
Screening is een kort, gestructureerd proces aan de buitengrenzen van de EU (en in bepaalde gevallen binnen de EU) voor onderdanen van derde landen die niet aan de toegangsvoorwaarden voldoen. Het helpt de nationale autoriteiten om:
- iemands identiteit vast te stellen
- eventuele gezondheids- of veiligheidsrisico's vast te stellen
- te beoordelen of er kwetsbaarheden of bijzondere beschermingsbehoeften zijn
De screeningverordening maakt deel uit van het migratie- en asielpact, het EU-kader voor migratie- en asielbeheer. De verordening bevat gemeenschappelijke regels voor controles en voor de registratie van aan screening onderworpen personen. Ze waarborgt ook dat mensen na de screening snel naar de juiste procedure worden doorverwezen.
Afhankelijk van hun omstandigheden worden personen die gescreend zijn, doorverwezen naar de asielprocedure of een terugkeerprocedure.
Met een consistente, EU-brede aanpak van screening helpt de verordening om irreguliere binnenkomsten beter te beheersen en de beveiliging aan de buitengrenzen van de EU te versterken. Ook potentiële risico's voor de volksgezondheid en veiligheid worden zo beter in kaart gebracht.
Asiel- en grensprocedures van de EU
Controles en het kiezen van de juiste procedure
Het screeningproces omvat algemene gezondheids-, identiteits-, kwetsbaarheids- en veiligheidscontroles voor bepaalde onderdanen van derde landen die niet voldoen aan de voorwaarden om de EU binnen te komen.
De screening moet binnen een beperkt tijdsbestek worden uitgevoerd, doorgaans in de buurt van de buitengrenzen van de EU. Dit kan tot 7 dagen in beslag nemen. Screening wordt toegepast op personen die:
- een buitengrens van de EU overschrijden, over land, over zee of door de lucht, zonder aan de toegangsvoorwaarden te voldoen
- aan land worden gebracht na een reddingsoperatie op zee
- binnen de EU worden aangehouden nadat zij controles aan de buitengrens hebben vermeden; in dat geval moet de screening binnen 3 dagen zijn voltooid
De screening omvat:
vaststelling of verificatie van de identiteit
gezondheidscontroles en kwetsbaarheidsscreening
veiligheidscontroles, vingerafdrukken en registratie in de Eurodac-databank
De tijdens de screening verzamelde informatie wordt gecontroleerd aan de hand van nationale, EU- en internationale databanken, in overeenstemming met de EU-regels inzake gegevensbescherming. Bij de screening wordt ook informatie verzameld die in de verdere asiel- of terugkeerprocedure kan worden gebruikt.
Zodra de screening is afgerond, verwijst de nationale autoriteit die de screening heeft uitgevoerd de persoon door naar de autoriteit die verantwoordelijk is voor de passende asiel- of terugkeerprocedure, en geeft het screeningsformulier door.
Bescherming van de grondrechten tijdens de screening
De EU-lidstaten moeten de grondrechten tijdens het hele screeningproces eerbiedigen. Ze moeten het EU- en internationaal recht naleven, inclusief het Handvest van de grondrechten en het Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen.
Elke lidstaat moet een onafhankelijk toezichtsmechanisme voor toezicht op de naleving van de grondrechten opzetten: het beginsel van niet-uitzetting, om te voorkomen dat mensen worden teruggestuurd naar een land waar ze kunnen worden vervolgd, en regels voor detentie, als de screening daarmee gepaard gaat.
Personen die worden gescreend, moeten in een voor hen begrijpelijke taal worden geïnformeerd over de procedure en hun recht om internationale bescherming aan te vragen. Hun basisbehoeften moeten worden vervuld en hun lichamelijke en geestelijke gezondheid beschermd, met bijzondere aandacht voor kinderen, waarbij rekening wordt gehouden met het belang van het kind en kindvriendelijke, op de leeftijd afgestemde informatie wordt verstrekt.
Mensen kunnen zorgen of klachten over mogelijke schendingen van de grondrechten melden aan de bevoegde toezichthoudende instanties. Organisaties en professionals die advies en counseling verstrekken, moeten ook daadwerkelijk toegang hebben tot de personen die worden gescreend.
Zie ook
Migratie- en asielpact
Eurodac: asiel- en migratiedatabank van de EU
Asylum and migration management
Laatst bijgewerkt: 25 september 2026
