Scagadh imirceach ag teorainneacha an Aontais

Áirítear sa phróiseas scagtha seiceálacha coiteanna sláinte, céannachta, leochaileachta agus slándála do náisiúnaigh tríú tír áirithe nach gcomhlíonann na coinníollacha chun teacht chuig an Aontas.

Ní mór scagadh a dhéanamh laistigh de thréimhse theoranta ama, gar do theorainneacha seachtracha an Aontais de ghnáth. D’fhéadfadh sé maireachtáil suas le 7 lá. Baineann sé le daoine:

• a thrasnaíonn teorainn sheachtrach de chuid an Aontais ar tír, ar muir nó san aer gan na coinníollacha maidir le dul isteach a chomhlíonadh
• a thugtar i dtír tar éis oibríochtaí cuardaigh agus tarrthála ar muir
• a ghabhtar san Aontas tar éis dóibh seiceálacha ag an teorainn sheachtrach a sheachaint ar dtús; sa chás sin, ní mór scagadh a chur i gcrích laistigh de 3 lá

Áirítear leis an scagadh:

Déantar an fhaisnéis a bhailítear le linn an scagtha a sheiceáil i mbunachair sonraí ábhartha ar an leibhéal náisiúnta, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal idirnáisiúnta, i gcomhréir le rialacha an Aontais maidir le cosaint sonraí. Bailítear leis an scagadh freisin faisnéis is féidir a úsáid sa nós imeachta um thearmann nó um fhilleadh ina dhiaidh sin.

Ar chur i gcrích an scagtha, cuireann an t-údarás náisiúnta a rinne é an duine agus an fhoirm scagtha ar aghaidh chuig an údarás atá freagrach as an nós imeachta iomchuí um thearmann nó um fhilleadh..

Cearta bunúsacha a chosaint le linn an scagtha

Ní mór do na Ballstáit cearta bunúsacha a urramú le linn an phróisis scagtha agus dlí ábhartha an Aontais agus an dlí ábhartha idirnáisiúnta a chomhlíonadh, lena n-áirítear an Chairt um Chearta Bunúsacha agus Coinbhinsiún na Ginéive a bhaineann le stádas dídeanaithe.

Ní mór do gach Ballstát sásra faireacháin neamhspleách a chur ar bun chun maoirseacht a dhéanamh ar chomhlíonadh na gceart bunúsach, ar phrionsabal an non-refoulement, lena gcuirtear cosc ar dhaoine filleadh ar thír ina bhféadfadh géarleanúint a bheith i ndán dóibh, agus ar rialacha maidir le coinneáil, lena n-úsáidtear coinneáil le linn scagtha.

Ní mór na daoine a bhfuil scagadh á dhéanamh orthu a chur ar an eolas, i dteanga a thuigeann siad nó a cheaptar le réasún go bhfuil siad in ann í a thuiscint, faoin bpróiseas agus faoina gceart iarratas a dhéanamh ar chosaint idirnáisiúnta. Ní mór a mbunriachtanais agus a sláinte fhisiciúil agus mheabhrach a chosaint, agus ní mór aird ar leith a thabhairt ar leanaí, lena n-áirítear trína leasanna a chur san áireamh agus trí fhaisnéis a chur ar fáil ar bhealach atá furasta ag leanaí a thuiscint agus oiriúnach dá n-aois.

Is féidir le daoine ábhair imní nó gearáin faoi sháruithe féideartha ar chearta bunúsacha a thuairisciú do na comhlachtaí faireacháin lena mbaineann. Ní mór rochtain éifeachtach a bheith ag eagraíochtaí agus gairmithe a chuireann comhairle agus comhairleoireacht ar fáil ar dhaoine a bhfuil scagadh á dhéanamh orthu.

• Comhaid reachtacha i mbeagán focal: an Rialachán maidir le Scagadh (an Coimisiún Eorpach)
• An Rialachán maidir le Scagadh (EUR-Lex)
• Cén chaoi a n-oibríonn scagadh go praiticiúil? (Frontex)