Skip to content

„Gotowi na 55”: redukcja emisji z transportu, budynków, rolnictwa i odpadów

UE chce do 2050 r. osiągnąć neutralność klimatyczną, a do 2030 r. zmniejszyć emisje netto gazów cieplarnianych o co najmniej 55% w porównaniu z poziomem z 1990 r.

Pomocą w realizacji tych założeń jest nowelizacja rozporządzenia o wspólnym wysiłku redukcyjnym, uaktualniająca obecne cele państw członkowskich na 2030 r. w sektorach takich jak transport, budynki, rolnictwo i gospodarka odpadami.

W czerwcu 2022 r. Rada wypracowała podejście ogólne do zaproponowanej przez Komisję nowelizacji rozporządzenia. W listopadzie 2022 r. osiągnęła wstępne porozumienie z Parlamentem Europejskim.

W marcu 2023 r. Rada formalnie przyjęła zmienione rozporządzenie.

Infografika przedstawia liczby i dane dotyczące nowo proponowanych przepisów, które służą redukcji emisji gazów cieplarnianych w kluczowych sektorach gospodarki.

Nowelizacja rozporządzenia o wspólnym wysiłku redukcyjnym

Rozporządzenie o wspólnym wysiłku redukcyjnym wyznacza każdemu państwu członkowskiemu docelową redukcję emisji cieplarnianych w sektorach, które obecnie generują około 60% wszystkich emisji w UE. Nowelizacja ma dopasować rozporządzenie do nowych ambitnych celów klimatycznych UE.

Sektory objęte nowymi przepisami

  • transport drogowy
  • budynki
  • rolnictwo
  • odpady
  • drobny przemysł.

Sektory te nie podlegają obecnemu systemowi handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), który obejmuje duże obiekty, elektrownie i lotnictwo komercyjne (pakiet „Gotowi na 55” ma zreformować ETS, tak by system objął też transport morski).

Pakiet „Gotowi na 55” zakłada utworzenie nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji dla budynków i transportu drogowego. Oba sektory byłyby objęte zarówno rozporządzeniem o wspólnym wysiłku redukcyjnym, jak i nowym ETS.

Co się proponuje?

Nowelizacja zakłada, że do 2030 r. UE zredukuje swoje emisje cieplarniane w odnośnych sektorach o 40%.

Obecny cel 2030: ograniczenie o 29%

Nowy cel 2030: ograniczenie o 40% (w porównaniu z poziomami z 2005 r.).

Cele krajowe

  • Każde państwo członkowskie uczestniczy w redukcji emisji z odnośnych sektorów.
  • Nowelizacja wyznacza każdemu państwu członkowskiemu nowe wiążące cele krajowe na 2030 r. i wskazuje coroczne etapy ich realizacji.
  • Cele są ustalone sprawiedliwie i kosztowo racjonalnie, z uwzględnieniem specyfiki krajowej.
  • W 2025 r. będzie można zmodyfikować krajowe trajektorie redukcyjne, jeśli będzie to uzasadnione wpływem Covid-19 czy innych nieprzewidzianych wydarzeń na emisje.

Ułatwienia dla państw członkowskich

  • Przechowywanie: jeśli dane państwo zaoszczędzi uprawnienia do emisji w jednym roku, będzie je mogło częściowo wykorzystać w kolejnym.
  • Pożyczanie: jeśli dane państwo przekroczy swój limit roczny, będzie mogło pożyczać emisje z limitu przyszłorocznego.
  • Handel: państwa będą mogły między sobą kupować i sprzedawać nadwyżki uprawnień.

Ponadto aby osiągnąć cele rozporządzenia:

  • System handlu emisjami: niektóre państwa będą mogły wykorzystywać część uprawnień z EU ETS.
  • Rozporządzenie LULUCF: będzie można wykorzystać część jednostek wygospodarowanych dzięki pochłanianiu CO2 w sektorze LULUCF.

Jak to ułatwi zieloną transformację?

  • redukcja emisji CO2 z kluczowych sektorów
  • sprawiedliwy i racjonalny kosztowo podział obciążeń między wszystkie państwa członkowskie.

Z rozporządzeniem o wspólnym wysiłku redukcyjnym ściśle wiążą się:

  • unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS)
  • rozporządzenie o użytkowaniu gruntów i leśnictwie (LULUCF).
Tematy

Ostatnia aktualizacja: 31 stycznia 2025