Paryskie porozumienie klimatyczne

Czym jest porozumienie paryskie?

Porozumienie paryskie jest międzynarodowym traktatem, który prawnie zobowiązuje sygnatariuszy do walki ze zmianą klimatu.

W 2015 r. po raz pierwszy w historii rządy wspólnie uzgodniły, że podejmą duży wysiłek, aby ograniczyć globalne ocieplenie i przeciwdziałać jego skutkom.

Zatrzymać globalne ocieplenie na poziomie poniżej 1,5°C

Zaradzić skutkom zmiany klimatu

Porozumienie paryskie weszło w życie 4 listopada 2016 r., gdy spełniony został warunek jego ratyfikacji przez co najmniej 55 państw odpowiedzialnych za co najmniej 55% globalnych emisji gazów cieplarnianych.

Jest to plan działań mających ograniczyć globalne ocieplenie.

Kluczowe punkty porozumienia paryskiego

Cel długoterminowy

Wzrost temperatury na świecie do końca stulecia nie powinien przekroczyć 1,5°C.

Przejrzystość

Aby zapewnić przejrzystość i umożliwić nadzór, państwa informują siebie nawzajem i opinię publiczną o swoich postępach w realizacji celów.

Wkłady

Państwa zobowiązują się do działań na rzecz klimatu, przedkładając plany działań mających zmniejszyć emisje.

Solidarność

Aby państwa narażone na skutki zmiany klimatu mogły zmniejszać emisje i budować odporność, potrzebna jest pomoc finansowa.

Ambitne cele

Rządy co 5 lat przedstawiają swoje plany działań, a w każdym z nich wyznaczają ambitniejsze cele.

UNFCCC: światowa konwencja klimatyczna

Główną międzynarodową umową klimatyczną jest Ramowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC). To właśnie podczas spotkania stron konwencji w 2015 r. państwa przyjęły porozumienie paryskie.

Konwencja UNFCCC jest jedną z trzech konwencji przyjętych na Szczycie Ziemi w Rio de Janeiro w 1992 r. Społeczność międzynarodowa uznała wtedy, że należy podjąć wspólne działania, aby chronić ludzi i środowisko oraz ograniczać emisje gazów cieplarnianych.

Konwencja została ratyfikowana przez niemal wszystkie kraje świata.

W 1997 r. jej sygnatariusze zawarli protokół z Kioto, który po raz pierwszy w historii wprowadził prawnie wiążący cel redukcji emisji przez kraje rozwinięte. Cel ten miał być osiągnięty w 2020 r.

Zawierając porozumienie paryskie, kraje ponowiły swoje zobowiązanie na rzecz działań klimatycznych i uzgodniły nowe cele z myślą o przyspieszeniu wysiłków służących ograniczeniu globalnego ocieplenia.

UE a porozumienie paryskie

UE i wszystkie jej państwa członkowskie podpisały i ratyfikowały porozumienie paryskie i są zdecydowane je wdrożyć.

Tym samym UE i jej państwa członkowskie prawnie zobowiązały się do osiągnięcia celu porozumienia, czyli utrzymania temperatury na świecie w bezpiecznych granicach.

Dążąc do realizacji tego celu, UE wprowadziła m.in. europejski zielony ład. Ustanawia on środki i przepisy, które pozwolą znacznie zmniejszyć emisje i przekształcić gospodarkę tak, by do 2050 r. stała się neutralna klimatycznie.

W październiku 2025 r. Rada zatwierdziła konkluzje w sprawie przygotowań UE do 30. konferencji stron (COP 30) Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC), która odbędzie się 10–21 listopada 2025 r. w Belém w Brazylii.

W konkluzjach przedstawiono najważniejsze priorytety i postulaty UE na konferencję, koncentrując się na pilnej potrzebie globalnych działań i współpracy w dziedzinie klimatu.

5 listopada Rada zatwierdziła zaktualizowany plan działań klimatycznych (ustalony na poziomie krajowym wkład) UE i jej państw członkowskich, który ma zostać przedłożony UNFCCC przed COP 30. Obejmuje on okres do 2035 r.

Plan potwierdza, że UE zamierza do 2030 r. zredukować emisję gazów cieplarnianych netto o 55%, i przewiduje orientacyjny cel, polegający na ograniczeniu emisji do 2035 r. o 66,25% do 72,5%, tak by można było do 2050 r. osiągnąć neutralność emisyjną.

• Porozumienie paryskie: UE przedkłada ONZ zaktualizowany plan działań klimatycznych z orientacyjnym celem na 2035 r. (komunikat prasowy z 5 listopada 2025)
• COP 30: Rada ustala stanowisko UE na konferencję klimatyczną w Belém (komunikat prasowy z 21 października 2025)

Ambitne cele klimatyczne plasują UE na pozycji lidera w walce ze zmianą klimatu. Jej śmiałe polityki i działania czynią z niej wzór do naśladowania na świecie i inspirują innych do wyznaczania ambitnych celów klimatycznych.

Rola Rady w porozumieniu paryskim

Strony konwencji UNFCCC spotykają się co roku na konferencji stron (COP), aby weryfikować i omawiać postępy w zakresie konwencji, odnośnych umów i ich realizacji.

UE i jej państwa członkowskie są stronami zarówno konwencji, jak i porozumienia paryskiego. Co roku uczestniczą w COP i prowadzą przewidziane przez konwencję negocjacje, by osiągnąć porozumienie w sprawie zaktualizowanych lub nowych przepisów porozumień światowych.

Delegacji UE podczas COP przewodzi prezydencja Rady wraz z Komisją Europejską. W konferencji może uczestniczyć także przewodniczący Rady Europejskiej.

Na tych forach UE mówi jednym głosem. Przed posiedzeniem na forum międzynarodowym Rada UE zatwierdza konkluzje Rady, które pozwalają ustalić ogólne stanowisko UE w negocjacjach klimatycznych.

• Rola Rady w umowach międzynarodowych

Więcej

• Porozumienie paryskie (portal ONZ)
• Portal UNFCCC