Ftehim ta' Pariġi dwar it-tibdil fil-klima
Il-Ftehim ta' Pariġi għandu l-għan li jillimita t-tisħin globali u jiġġieled it-tibdil fil-klima. Il-pajjiżi kollha tal-UE rratifikaw il-ftehim.
X'inhu l-Ftehim ta' Pariġi?
Il-Ftehim ta' Pariġi huwa trattat internazzjonali li jorbot legalment lill-firmatarji tiegħu biex jaġixxu biex jiġġieldu t-tibdil fil-klima.
Għall-ewwel darba fl-istorja, fl-2015, il-gvernijiet qablu b'mod konġunt dwar sforz kollettiv maġġuri biex jiġi limitat it-tisħin globali u jiġu indirizzati l-impatti tiegħu.
It-tisħin globali jinżamm taħt il-1.5˚C
L-effetti tat-tibdil fil-klima jiġu indirizzati
Il-ftehim daħal fis-seħħ fl-4 ta' Novembru 2016, meta kienet intlaħqet il-kundizzjoni ta' ratifika minn mill-anqas 55 pajjiż li jirrappreżentaw mill-anqas 55% tal-emissjonijiet globali ta' gassijiet serra.
Il-ftehim iddeskriva pjan ta' azzjoni biex jiġi limitat it-tisħin globali.
Punti ewlenin tal-Ftehim ta' Pariġi
L-għan fit-tul
Iż-żieda globali medja fit-temperatura ma għandhiex taqbeż il-1.5°C sa tmiem is-seklu.
Trasparenza
Il-pajjiżi jipprovdu rapporti lil xulxin u lill-pubbliku dwar kemm qed jirnexxilhom jilħqu l-miri tagħhom, sabiex ikunu żgurati t-trasparenza u s-sorveljanza.
Kontribuzzjonijiet
Il-pajjiżi jintrabtu li jieħdu azzjoni favur il-klima billi jippreżentaw pjanijiet ta' azzjoni dwar il-klima biex inaqqsu l-emissjonijiet tagħhom.
Solidarjetà
Hemm bżonn ta' finanzjament għall-klima biex il-pajjiżi vulnerabbli jkunu megħjuna kemm biex inaqqsu l-emissjonijiet kif ukoll biex jibnu r-reżiljenza għat-tibdil fil-klima.
Ambizzjoni
Il-gvernijiet jikkomunikaw il-pjanijiet ta' azzjoni tagħhom kull ħames snin - fejn kull pjan jiffissa miri aktar ambizzjużi.
UNFCCC: il-konvenzjoni dinjija dwar it-tibdil fil-klima
Il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (UNFCCC)hija l-ftehim internazzjonali ewlieni dwar l-azzjoni klimatika. Kien matul laqgħa tal-partijiet għall-UNFCCC fl-2015 li l-pajjiżi adottaw il-Ftehim ta' Pariġi.
L-UNFCCC hija waħda mit-tliet konvenzjonijiet li ġew adottati fis-Summit dwar id-Dinja li sar f'Rio fl-1992, meta l-komunità internazzjonali għarfet il-ħtieġa li tieħu azzjoni kollettiva biex jitħarsu n-nies u l-ambjent u biex jitrażżnu l-emissjonijiet ta' gassijiet serra.
Ġiet ratifikata minn kważi kull pajjiż fid-dinja.
Fl-1997, il-firmatarji tal-UNFCCC ikkonkludew il-Protokoll ta' Kjoto, li introduċa mira għat-tnaqqis tal-emissjonijiet li għall-ewwel darba kienet legalment vinkolanti għall-pajjiżi żviluppati, li skada fl-2020.
Bil-Ftehim ta' Pariġi, il-pajjiżi ġeddew l-impenn tagħhom għall-azzjoni klimatika u qablu dwar miri ġodda biex jaċċelleraw l-isforzi biex jiġi limitat it-tisħin globali.
L-UE u l-Ftehim ta' Pariġi
L-UE u l-istati membri kollha tagħha ffirmaw u rratifikaw il-Ftehim ta' Pariġi u huma impenjati bis-sħiħ għall-implimentazzjoni tiegħu.
Bir-ratifika tal-ftehim, l-UE u l-pajjiżi tagħha huma legalment marbuta bil-għan tiegħu li jżomm it-temperaturi globali f'limiti sikuri.
Biex tilħaq dan il-għan, fost affarijiet oħra, l-UE nediet l-istrateġija tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, li tistabbilixxi miżuri u regoli biex tnaqqas b'mod drastiku l-emissjonijiet u tittrasforma l-ekonomija tagħha biex issir newtrali għall-klima sal-2050.
F'Ottubru 2025, il-Kunsill approva l-konklużjonijiet dwar it-tħejjijiet tal-UE għat-30 Konferenza tal-Partijiet (COP30) għall-Konvenzjoni Qafas tan-NU dwar it-Tibdil fil-Klima (UNFCCC), li ser issir mill-10 sal-21 ta' Novembru 2025 f'Belém, il-Brażil.
Il-konklużjonijiet jiddeskrivu l-prijoritajiet u l-pożizzjonijiet ewlenin tal-UE għall-konferenza, b'enfasi fuq il-ħtieġa urġenti għal azzjoni u kollaborazzjoni klimatika globali dwar il-klima.
Fil-5 ta' Novembru, il-Kunsill approva kontribut aġġornat stabbilit fil-livell nazzjonali (NDC) tal-UE u l-istati membri tagħha, li għandu jiġi ppreżentat lill-UNFCCC qabel il-COP30. Il-NDC ikopri l-perjodu sal-2035.
L-NDC aġġornat itenni l-għan tal-UE li tikseb tnaqqis nett ta' 55% fl-emissjonijiet ta' gassijiet serra sal-2030 u jintroduċi kontribut indikattiv ta' 66.25% sa 72.5% għall-2035 fit-triq lejn in-newtralità karbonika sal-2050.
- Il-Ftehim ta' Pariġi: l-UE tippreżenta l-NDC aġġornat tagħha b'mira indikattiva għall-2035 lin-NU qabel il-COP30 (stqarrija għall-istampa, 5 ta' Novembru 2025)
- COP30: il-Kunsill jistabbilixxi l-pożizzjoni tal-UE għall-konferenza dwar il-klima f'Belém (stqarrija għall-istampa, 21 ta' Ottubru 2025)
L-ambizzjoni tal-UE fir-rigward tal-klima tpoġġiha fuq quddiem nett fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima. Il-politika u l-azzjonijiet kuraġġużi tagħha jagħmluha ta' eżempju għad-dinja kollha u jgħinu biex l-ambizzjoni għall-klima tinfirex mad-dinja kollha.
5 fatti dwar l-għan tal-UE ta' newtralità klimatika
Il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima hija essenzjali għall-ġejjieni tal-Ewropa u tad-dinja. Il-liġi Ewropea dwar il-klima stabbiliet f'leġiżlazzjoni l-objettiv tal-UE li sal-2050 issir newtrali għall-klima. Dan l-għan segwa l-impenn meħud mill-UE u l-istati membri tagħha mal-iffirmar tal-Ftehim ta' Pariġi fl-2015.
Xi tfisser in-newtralità klimatika u l-UE kif qed tippjana li tilħaq dan l-għan?
Ir-rwol tal-Kunsill fil-Ftehim ta' Pariġi
Kull sena, il-partijiet għall-UNFCCC jiltaqgħu fil-konferenza tal-partijiet (COP) biex jirrieżaminaw u jiddiskutu l-progress li jkun sar fir-rigward tal-konvenzjoni u dwar ftehimiet relatati u l-implimentazzjoni tagħhom.
L-UE u l-istati membri tagħha huma partijiet kemm għall-UNFCCC kif ukoll għall-Ftehim ta' Pariġi. Huma jattendu l-COP annwalment u jieħdu sehem fin-negozjati stabbiliti mill-konvenzjoni dwar il-klima biex jiftiehmu dwar regoli aġġornati jew ġodda fil-ftehimiet globali.
Il-presidenza tal-Kunsill, flimkien mal-Kummissjoni Ewropea, imexxu d-delegazzjoni tal-UE fil-COP. Il-president tal-Kunsill Ewropew jista' wkoll jattendi l-konferenza.
F'dawn il-fora, l-UE titkellem b'vuċi waħda. Il-Kunsill tal-UE japprova l-konklużjonijiet tal-Kunsill, qabel il-laqgħa internazzjonali, bil-għan li jkun hemm qbil dwar il-pożizzjoni ta' negozjar ġenerali tal-UE għan-negozjati dwar il-klima.
Ara wkoll
Azzjoni klimatika globali
Tibdil fil-klima: x'qed tagħmel l-UE
Patt Ekoloġiku Ewropew
L-aħħar reviżjoni: 5 ta' Novembru 2025