Nowe rozporządzenie o kontroli przesiewowej

Kontrole i wskazanie właściwej procedury

Nowe rozporządzenie o kontroli przesiewowej pozwoli sprawnie ustalać tożsamość obywateli państw trzecich poddanych tej kontroli oraz weryfikować zagrożenia dla zdrowia i bezpieczeństwa. Ma także zagwarantować, że wszyscy obywatele państw trzecich wjeżdżający do UE, a niespełniający warunków wjazdu zostaną szybko objęci właściwą procedurą.

Wobec obywatela państwa trzeciego, który zostaje poddany kontroli przesiewowej, można zastosować jedną z dwóch procedur:

• procedurę azylową
• procedurę powrotu do państwa pochodzenia.

Kontrolę przesiewową należy przeprowadzić w pobliżu granic zewnętrznych w ciągu maksymalnie 7 dni. Dotyczy ona osób, które nie spełniają warunków wjazdu do UE i:

• przekraczają granicę zewnętrzną drogą lądową, morską lub powietrzną
• zostają sprowadzone na ląd w ramach morskich akcji poszukiwawczo-ratowniczych
• zostają zatrzymane na danym terytorium, a wcześniej uniknęły kontroli na granicach zewnętrznych (w tej sytuacji wyjątkowo kontrola powinna się odbyć w ciągu 3 dni).

Na kontrolę złożą się:

ustalenie lub weryfikacja tożsamości

kontrola zdrowia i szczególnych potrzeb

kontrola bezpieczeństwa, pobranie odcisków palców i rejestracja w bazie Eurodac

Kontrola kończy się skierowaniem danej osoby do odpowiedniej procedury:

• azylowej lub
• powrotowej.

Mechanizm monitorowania

Aby w trakcie działań przestrzegane były prawa podstawowe, każde państwo członkowskie ustanowi niezależny mechanizm monitorujący.

Mechanizm pozwoli też monitorować przestrzeganie zasady non-refoulement (zabrania ona krajowi przyjmującemu osobę ubiegającą się o azyl zawracać ją do kraju, w którym groziłoby jej prześladowanie) i krajowych przepisów o zatrzymywaniu, jeżeli są stosowane podczas kontroli przesiewowej.

Prace nad paktem o migracji i azylu

22 czerwca 2022 r. Rada zatwierdziła mandat do negocjacji z Parlamentem Europejskim w sprawie proponowanych przepisów. 20 grudnia 2023 r. Rada i Parlament Europejski osiągnęły porozumienie w sprawie rozporządzenia o kontroli przesiewowej określającego odnośną procedurę oraz kilku innych aktów wchodzących w skład paktu o migracji i azylu.

8 lutego 2024 r. przedstawiciele państw członkowskich UE zatwierdzili porozumienie z grudnia oraz trzy akty prawne, co do których Rada i Parlament porozumiały się już w 2022 r.

14 maja 2024 r. Rada przyjęła unijny pakt o migracji i azylu.

• Rada zatwierdza mandaty negocjacyjne w sprawie Eurodac i kontroli przesiewowej (komunikat prasowy z 22 czerwca 2022)
• Przełomowe porozumienie Rady i Parlamentu co do reformy systemu azylowo-migracyjnego UE (komunikat prasowy z 20 grudnia 2023)
• Reforma w dziedzinie migracji i azylu: przedstawiciele państw UE zatwierdzają porozumienie z Parlamentem (komunikat prasowy z 8 lutego 2024)
• Rozporządzenie o kontroli przesiewowej (9 lutego 2024)
• Rada przyjmuje unijny pakt o migracji i azylu (komunikat prasowy z 14 maja 2024)