Συμβούλιο Περιβάλλοντος, 17 Μαρτίου 2022

Κύρια αποτελέσματα

Δέσμη μέτρων προσαρμογής στον στόχο του 55 % («Fit for 55»)

Το Συμβούλιο διεξήγαγε συζήτηση προσανατολισμού σχετικά με τους φακέλους της δέσμης μέτρων «Fit for 55», οι οποίοι εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου Περιβάλλοντος. Η δέσμη μέτρων αποσκοπεί στην ευθυγράμμιση του νομοθετικού πλαισίου της ΕΕ για το κλίμα και την ενέργεια προς τον στόχο της επίτευξης μιας κλιματικά ουδέτερης ΕΕ έως το 2050 και τον στόχο της για μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.

Οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με ένα σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ΣΕΔΕ) για τους τομείς των οδικών μεταφορών και των κτιρίων, και ιδίως σχετικά με την αποτελεσματικότητα του εργαλείου όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος του -55 % το 2030.

Οι υπουργοί παρουσίασαν τις επιλογές και βασικές παραμέτρους που έκριναν ως τις πλέον κατάλληλες για να βελτιωθεί η κοινωνική αποδοχή ενός τέτοιου συστήματος και παράλληλα να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητά του, καθώς και ορισμένες πιθανές εναλλακτικές λύσεις του συστήματος αυτού.

Οι υπουργοί συζήτησαν σχετικά με τις παραμέτρους που θα πρέπει να καθοριστούν για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, προκειμένου να μπορέσει να στηρίξει αποτελεσματικά τις πλέον ευάλωτες ομάδες σε περίπτωση δημιουργίας του ΣΕΔΕ για τους τομείς των οδικών μεταφορών και των κτιρίων.

• Σημείωμα της Προεδρίας
• Προσαρμογή στον στόχο του 55% («Fit for 55») (γενικές πληροφορίες)
• European Green Deal (background information)

Μπαταρίες και απόβλητα μπαταριών

Οι υπουργοί ενέκριναν σήμερα γενική προσέγγιση επί της πρότασης κανονισμού για την επικαιροποίηση της ενωσιακής νομοθεσίας σχετικά με τις μπαταρίες και τα απόβλητα μπαταριών.

Οι μπαταρίες αποτελούν βασικό στοιχείο για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια. Οι νέοι κανόνες θα προωθήσουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και των αλυσίδων παραγωγής και θα καταστήσουν διαθέσιμες περισσότερες μπαταρίες για τη μετάβασή μας προς τρόπους μεταφοράς μηδενικών εκπομπών. Οι νέοι κανόνες θα διασφαλίσουν ότι οι μπαταρίες στο τέλος του κύκλου ζωής τους θα συλλέγονται σωστά και δεν θα καταλήγουν να απορρίπτονται στο περιβάλλον. Έτσι θα αποτραπεί η απελευθέρωση στο περιβάλλον των τοξικών ουσιών που περιέχουν και θα περιοριστεί δραστικά η σπατάλη πολύτιμων υλικών που θα μπορούσαν να ανακτηθούν στο πλαίσιο μιας κυκλικής οικονομίας.

Barbara Pompili, Υπουργός Οικολογικής Μετάβασης της Γαλλίας

Η πρόταση αποσκοπεί στη μείωση των περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιπτώσεων σε όλα τα στάδια του κύκλου ζωής των μπαταριών - από την προμήθεια πρώτων υλών μέχρι την παραγωγή, τη χρήση και την ανακύκλωση.

Στόχος της πρότασης είναι επίσης να αντιμετωπιστούν οι αποκλίσεις στην εσωτερική αγορά που οφείλονται σε ανομοιόμορφους κανόνες και άνιση πληροφόρηση, με τη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τους οικονομικούς φορείς μέσω της θέσπισης σαφέστερων κανόνων.

• Βιώσιμες μπαταρίες: Έτοιμα τα κράτη μέλη να αρχίσουν διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δελτίου Τύπου 17 Μαρτίου 2022
• Πρόταση κανονισμού της Επιτροπής σχετικά με τις μπαταρίες και τα απόβλητα μπαταριών + ADD 1

Αντιμετώπιση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της απώλειας της βιοποικιλότητας

Οι υπουργοί διεξήγαγαν συζήτηση προσανατολισμού σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής να μειωθεί στο ελάχιστο η κατανάλωση προϊόντων που προέρχονται από αλυσίδες εφοδιασμού που συνδέονται με την αποψίλωση ή την υποβάθμιση των δασών.

Η πρόταση δημοσιεύτηκε στις 17 Νοεμβρίου 2021 και θεσπίζει υποχρεωτικούς κανόνες δέουσας επιμέλειας για τους φορείς εκμετάλλευσης που διαθέτουν στην αγορά της ΕΕ βασικά προϊόντα και παράγωγα προϊόντα, όπως το δέρμα, η σοκολάτα και τα έπιπλα, που συνδέονται με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών.

Οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να εξασφαλιστεί ένα αποδοτικό και αποτελεσματικό σύστημα δέουσας επιμέλειας προκειμένου να επιτευχθεί η ιχνηλασιμότητα που απαιτείται για να εξασφαλιστεί ότι τα προϊόντα που περιλαμβάνονται στον κανονισμό δεν συνδέονται με την αποψίλωση και υποβάθμιση των δασών. Οι υπουργοί αντάλλαξαν επίσης απόψεις και υπέβαλαν προτάσεις για να δοθούν κοινοί ορισμοί σε βασικούς όρους για την επιχειρησιακή εφαρμογή του κανονισμού.

• Σημείωμα της Προεδρίας
• Πρόταση κανονισμού της Επιτροπής για τα προϊόντα μηδενικής αποψίλωσης

Οικολογικός προσανατολισμός του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου

Κατά τη διάρκεια γεύματος εργασίας, οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τον οικολογικό προσανατολισμό του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο είναι ένας κύκλος συντονισμού της οικονομικής, δημοσιονομικής, εργασιακής και κοινωνικής πολιτικής εντός της ΕΕ.

Οι υπουργοί εστίασαν τη συζήτησή τους στον τρόπο με τον οποίο το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο μπορεί να ενσωματώσει καλύτερα τις προκλήσεις μιας δίκαιης και χωρίς αποκλεισμούς πράσινης μετάβασης, διασφαλίζοντας παράλληλα την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.

Οι υπουργοί αντάλλαξαν επίσης απόψεις σχετικά με τις βασικές αρχές και τις ορθές πρακτικές για να ληφθεί υπόψη η δίκαιη μετάβαση στις οικονομικές πολιτικές —ιδίως όσον αφορά την ανάλυση της κατανομής των επιπτώσεων— η οποία θα πρέπει να ενισχυθεί στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

• Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022
• Οικολογικός προσανατολισμός του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου – γενικές πληροφορίες

Σύμβαση για τον υδράργυρο

Το Συμβούλιο εξέδωσε χωρίς συζήτηση δύο αποφάσεις του Συμβουλίου σχετικά με τη θέση της ΕΕ στη διάσκεψη των μερών 4.2 της σύμβασης της Μιναμάτα για τον υδράργυρο. Η σύμβαση παρέχει ένα πλαίσιο για τον έλεγχο και τον περιορισμό, αφενός, της χρήσης του υδραργύρου και των ενώσεών του και, αφετέρου, των ανθρωπογενών εκπομπών και εκλύσεων αυτών των ουσιών στον αέρα, στα ύδατα και στο έδαφος με σκοπό την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος.

Η πρώτη απόφαση αφορά την τροποποίηση του Παραρτήματος Α της σύμβασης ώστε να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής του σε πρόσθετα προϊόντα με προσθήκη υδραργύρου, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων τύπων λαμπτήρων. Αφορά επίσης την τροποποίηση του Παραρτήματος Β ώστε να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής του με τον καθορισμό τελικής ημερομηνίας σταδιακής κατάργησης για διαδικασία υδραργύρου που καλύπτεται από το εν λόγω παράρτημα.

Η δεύτερη απόφαση αποσκοπεί στον ακριβέστερο προσδιορισμό του πεδίου εφαρμογής των διατάξεων της Σύμβασης όσον αφορά τα απόβλητα, και ιδίως του άρθρου 11 παράγραφος 3 σχετικά με την υποχρέωση επεξεργασίας των σχετικών αποβλήτων υδραργύρου σύμφωνα με την αρχή της περιβαλλοντικά ορθής διαχείρισης.

Το 2ο τμήμα της 4ης διάσκεψης των μερών (COP) της Σύμβασης της Μιναμάτα για τον υδράργυρο θα πραγματοποιηθεί από τις 21 έως τις 25 Μαρτίου 2022 στο Μπαλί της Ινδονησίας.

Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης την εναρκτήρια δήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της κατά τη διάσκεψη των μερών της Σύμβασης της Μιναμάτα για τον υδράργυρο. Η εναρκτήρια δήλωση προσαρμόστηκε ειδικά ώστε να αντικατοπτρίζει τη θέση της ΕΕ και των κρατών μελών της σχετικά με τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Έμμονοι οργανικοί ρύποι

Η γαλλική Προεδρία ενημέρωσε τους υπουργούς για την πορεία των εργασιών σχετικά με την πρόταση κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους (POP). Το Συμβούλιο ενέκρινε τη διαπραγματευτική του θέση σε επίπεδο πρέσβεων στις 11 Μαρτίου ενόψει μελλοντικών τριμερών διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η πρόταση τροποποιεί τα παραρτήματα του ισχύοντος κανονισμού, με στόχο την εξάλειψη ή την ελαχιστοποίηση των εκπομπών των εν λόγω χημικών ουσιών από τα απόβλητα.

Αν και οι έμμονοι οργανικοί ρύποι γενικά δεν χρησιμοποιούνται πλέον σε νέα προϊόντα, εξακολουθούν να υπάρχουν σε απόβλητα που προέρχονται από ορισμένα καταναλωτικά προϊόντα, όπως τα αδιάβροχα υφάσματα, τα έπιπλα, τα πλαστικά και ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός. Η πρόταση θεσπίζει αυστηρά όρια για τις ακόλουθες τρεις ουσίες ή ομάδες ουσιών στα απόβλητα:

• υπερφθοροοκτανοϊκό οξύ (PFOA) και τα άλατά του και οι συναφείς ενώσεις – που απαντώνται σε αδιάβροχα υφάσματα και αφρούς πυρόσβεσης·
• dicofol (δικοφόλη) – φυτοφάρμακο που χρησιμοποιείτο στο παρελθόν στη γεωργία·
• πενταχλωροφαινόλη, τα άλατα και οι εστέρες της — που βρίσκονται στο κατεργασμένο ξύλο και τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα.

Καθορίζει επίσης αυστηρότερες οριακές τιμές για ορισμένες άλλες ουσίες που περιλαμβάνονται ήδη στα παραρτήματα, όπως οι διοξίνες και τα φουράνια, οι οποίες περιέχονται ως προσμείξεις στην τέφρα και την αιθάλη. Τα απόβλητα με περιεκτικότητα σε POP που υπερβαίνει τις εν λόγω οριακές τιμές πρέπει να υποβάλλονται σε επεξεργασία με συγκεκριμένους τρόπους, ώστε να διασφαλίζεται ότι το περιεχόμενο POP καταστρέφεται ή μετατρέπεται αμετάκλητα.

• Συμφωνία των κρατών μελών για μείωση των έμμονων οργανικών ρύπων στα απόβλητα, δελτίο Τύπου, 17 Μαρτίου 2022
• Πρόταση της Επιτροπής για την τροποποίηση των παραρτημάτων του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους

Πρόγραμμα για τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας

Το Συμβούλιο ενέκρινε την πρόθεση της Επιτροπής να προσυπογράψει μη δεσμευτική πράξη υπό μορφή κοινής δέσμευσης για την επιτάχυνση του μετασχηματισμού σε ενεργειακό σύστημα με μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών (Net Zero) μέσω του προγράμματος μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ).

Διάφορα

Η Προεδρία και η Επιτροπή αντάλλαξαν πληροφορίες σχετικά με το δεύτερο τμήμα της πέμπτης συνόδου της Συνέλευσης του ΟΗΕ για το Περιβάλλον (UNEA-5), η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 28 Φεβρουαρίου έως τις 2 Μαρτίου στο Ναϊρόμπι της Κένυας. Το γενικό θέμα της συνεδρίας ήταν «Ενίσχυση των δράσεων για τη φύση με σκοπό την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης».

Η Επιτροπή αντάλλαξε πληροφορίες σχετικά με μια νέα πρόταση οδηγίας για την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου, η οποία ορίζει νέα περιβαλλοντικά ποινικά αδικήματα και εισάγει λεπτομερέστερες διατάξεις σχετικά με τις κυρώσεις, κανόνες για την ενίσχυση της επιβολής και μέτρα για την παροχή βοήθειας σε άτομα που καταγγέλλουν αδικήματα και συνεργάζονται με τις αρχές επιβολής του νόμου.

Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αναλάβουν επείγουσα δράση όσον αφορά την επικύρωση πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών (ΠΠΣ).

Η εσθονική και η φινλανδική αντιπροσωπία παρείχαν ενημέρωση σχετικά με τους εορτασμούς της 30ής επετείου της σύμβασης για την προστασία και τη χρήση των διαμεθοριακών υδατορευμάτων και των διεθνών λιμνών (Σύμβαση για τα ύδατα). Η σύμβαση για τα ύδατα εγκρίθηκε στο Ελσίνκι το 1992. Πρόκειται για ένα νομικά δεσμευτικό μέσο που προωθεί τη συνεργασία για τη βιώσιμη διαχείριση των διασυνοριακών υδάτινων πόρων.

• Πρόταση της Επιτροπής για νέα οδηγία για τα περιβαλλοντικά εγκλήματα
• Ενημέρωση από την εσθονική και τη φινλανδική αντιπροσωπία

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN