Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, 14 Νοεμβρίου 2022

Κυριότερα αποτελέσματα

Ρωσική επίθεση κατά της Ουκρανίας

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων αντάλλαξε απόψεις σχετικά με την επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Πριν από τη συζήτηση στο Συμβούλιο, ο Υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Dmytro Kuleba, ενημέρωσε τους υπουργούς της ΕΕ μέσω βιντεοδιάσκεψης σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στο πεδίο και τις τρέχουσες προτεραιότητες της Ουκρανίας.

Το Συμβούλιο επιβεβαίωσε ότι σύσσωμη η ΕΕ συνεχίζει να στηρίζει την Ουκρανία και συζήτησε για τη συνέχιση της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία. Στο πλαίσιο αυτό, οι υπουργοί εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την απόφαση να δρομολογηθεί η αποστολή της ΕΕ για τη στρατιωτική συνδρομή με σκοπό τη στήριξη της Ουκρανίας για την παροχή εκπαίδευσης σε τουλάχιστον 15 000 Ουκρανούς στρατιώτες.

Οι υπουργοί συζήτησαν επίσης τη συνολική προσέγγιση για τη Ρωσία.

Θα συνεχίσουμε να απομονώνουμε τη Ρωσία σε διεθνές επίπεδο, να επιβάλλουμε περιοριστικά μέτρα κατά της Ρωσίας. Είμαστε διατεθειμένοι να συνεχίσουμε να ενισχύουμε τα περιοριστικά μέτρα κατά της Ρωσίας και να στοχεύσουμε τη συμμετοχή τρίτων χωρών, ιδίως εκείνων που παρέχουν όπλα και στρατιωτική στήριξη, του Ιράν και της Λευκορωσίας.

Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Το Συμβούλιο επικεντρώθηκε στη διασφάλιση της λογοδοσίας για παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και εγκλήματα πολέμου που έχουν διαπραχθεί στην Ουκρανία, σε στενή συνεργασία με το ΝΑΤΟ και τους εταίρους παγκοσμίως για την υπεράσπιση της βασιζόμενης σε κανόνες διεθνούς τάξης, ενώ εστίασε επίσης στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ΕΕ —ιδίως όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλεια και τις κρίσιμες υποδομές— για την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών της Ρωσίας και της χειραγώγησης πληροφοριών.

Η ΕΕ στηρίζει την κοινωνία των πολιτών, τους υπερασπιστές και τις υπερασπίστριες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης εντός και εκτός Ρωσίας, αν και η άμεση στήριξη της ΕΕ επικεντρώνεται στην παροχή βοήθειαςστην Ουκρανία ώστε να αντισταθεί στην αυξημένη συστηματική στόχευση αμάχων και μη στρατιωτικών υποδομών από τη Ρωσία.

Τέλος, το Συμβούλιο ασχολήθηκε επίσης με το ζήτημα της επισιτιστικής ασφάλειας. Η Πρωτοβουλία για τα Σιτηρά του Εύξεινου Πόντου συνέβαλε στην επανεκκίνηση των αποστολών σιτηρών από τους λιμένες της Ουκρανίας στον Εύξεινο Πόντο και στην περαιτέρω μείωση των τιμών των τροφίμων παγκοσμίως. Η διεθνής κοινότητα πρέπει τώρα να διασφαλίσει την ανανέωση της πρωτοβουλίας αυτής πέραν της προθεσμίας της 19ης Νοεμβρίου.

Περιοχή των Μεγάλων Λιμνών

Το Συμβούλιο διεξήγαγε συζήτηση σχετικά με τα στοιχεία που μπορεί να έχει μια ανανεωμένη προσέγγιση της ΕΕ έναντι της περιοχής των Μεγάλων Λιμνών στην Αφρική.

Η περιοχή των Μεγάλων Λιμνών είναι ένα γεωστρατηγικό κομβικό σημείο που έχει τη δυνατότητα να αποτελέσει κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη σε ολόκληρη την αφρικανική ήπειρο: μια περιοχή με πολλές προκλήσεις και πολλές ευκαιρίες.

Οι υπουργοί συμφώνησαν ότι είναι αναγκαίο να ανανεωθεί η στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή με αφετηρία ήδη το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων του Δεκεμβρίου, προκειμένου να υποστηριχθεί η μετάβαση της περιοχής από τις εντάσεις στην εμπιστοσύνη, από την παράνομη διακίνηση στο εμπόριο και από τον ανταγωνισμό στην περιφερειακή ολοκλήρωση.

Δυτικά Βαλκάνια

Το Συμβούλιο αντάλλαξε απόψεις σχετικά με τα Δυτικά Βαλκάνια και εξέφρασε την ανησυχία του για τις πολυάριθμες κρίσεις που ελλοχεύουν στην περιοχή, καθώς και για τις άμεσες επιζήμιες επιπτώσεις της επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Ο πόλεμος αυτός προκαλεί κλυδωνισμούς στα Δυτικά Βαλκάνια. Για να αντιμετωπίσουμε αυτό το γεγονός, ενισχύουμε τη δέσμευσή μας, καθώς τα Δυτικά Βαλκάνια παραμένουν η γεωστρατηγική μας προτεραιότητα. Θέλω να επιμείνω στη βασική ιδέα ότι το μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων βρίσκεται στην ΕΕ. Αυτό είναι και το μήνυμά μας ενόψει της επόμενης συνόδου κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων στις 6 Δεκεμβρίου. Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με τα καθήκοντά του ως διαμεσολαβητή του διαλόγου Βελιγραδίου-Πρίστινας με τον Πρωθυπουργό κ. Kurti και τον Πρόεδρο κ. Vučić για την εκτόνωση των περιττών και αντιπαραγωγικών εντάσεων μεταξύ Κοσόβου και Σερβίας. Τόνισε ότι πρόκειται για τη σοβαρότερη κρίση από το 2013 και ότι τα δύο μέρη πρέπει επειγόντως να επιδείξουν προθυμία για την εξεύρεση μιας διεξόδου μείωσης των εντάσεων. Η παράβαση ή η παραγνώριση των υποχρεώσεων στο πλαίσιο του διαλόγου από οποιοδήποτε από τα δύο μέρη κρίνεται απαράδεκτη.

Οι υπουργοί συμφώνησαν ότι και τα δύο μέρη που συμμετέχουν στον διάλογο πρέπει να επιδείξουν μεγαλύτερη ευελιξία και ότι πρέπει να σημειωθεί έγκαιρη και σαφής πρόοδος. Οι Σέρβοι του Κοσόβου πρέπει να επιστρέψουν στις θέσεις τους στα θεσμικά όργανα. Οι αρχές του Κοσόβου πρέπει να επιδείξουν μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά τις πινακίδες κυκλοφορίας και να εργαστούν χωρίς καθυστέρηση για την εφαρμογή της συμφωνίας Ένωσης/Κοινότητας δήμων σερβικής πλειοψηφίας.

Το Συμβούλιο συζήτησε επίσης για τις υβριδικές απειλές κατά της περιοχής και καταδίκασε την επίθεση κατά της Αλβανίας και την επίθεση κατά των υποδομών ΤΠ του Μαυροβουνίου τον Αύγουστο. Οι υπουργοί συμφώνησαν να εντείνουν τις εργασίες της ΕΕ και να στηρίξουν τους εταίρους στον τομέα της κυβερνοάμυνας.

Τρέχουσες υποθέσεις

Οι υπουργοί της ΕΕ αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με το Ιράν και την αμείωτη κατασταλτική αντίδραση των δημόσιων αρχών απέναντι στη λαϊκή δυσαρέσκεια. Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο θέσπισε περιοριστικά μέτρα σε βάρος 29 ατόμων και 3 οντοτήτων λόγω του ρόλου τους στον θάνατο της Mahsa Amini και στη βίαιη καταστολή των πρόσφατων διαδηλώσεων στο Ιράν. Οι υπουργοί κάλεσαν μετ’ επιτάσεως το Ιράν να σταματήσει να προμηθεύει όπλα τα οποία χρησιμοποιεί η Ρωσία για να διαπράξει φρικαλεότητες κατά του ουκρανικού λαού.

• Ιράν: Επιπρόσθετες κυρώσεις της ΕΕ λόγω σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (δελτίο Τύπου, 14 Νοεμβρίου 2022)

Το Συμβούλιο συζήτησε επίσης για τον Λίβανο και το διευρυνόμενο πολιτικό κενό στη χώρα. Έχει ζωτική σημασία για τη χώρα να ολοκληρώσει επειγόντως τις προεδρικές εκλογές με σκοπό τη δρομολόγηση από μακρού αναμενόμενων οικονομικών μεταρρυθμίσεων και τη λήψη διεθνούς στήριξης. Το Συμβούλιο δεν απέκλεισε κανένα ενδεχόμενο για την άρση του σημερινού πολιτικού αδιεξόδου, συμπεριλαμβανομένων πιθανών κυρώσεων.

Άλλες αποφάσεις του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο επέβαλε πρόσθετα περιοριστικά μέτρα λόγω της συνεχιζόμενης απειλής που συνιστά η διάδοση και η χρήση χημικών όπλων.

• Χημικά όπλα: Επιβολή περαιτέρω περιοριστικών μέτρων σε δέκα πρόσωπα και μία οντότητα (δελτίο Τύπου, 14 Νοεμβρίου 2022)

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με τις γυναίκες, την ειρήνη και την ασφάλεια.

• Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τις γυναίκες, την ειρήνη και την ασφάλεια (14 Νοεμβρίου 2022)

Πριν από την έναρξη της συνόδου του Συμβουλίου, οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ είχαν άτυπη συζήτηση με την ηγέτιδα των δημοκρατικών δυνάμεων της Λευκορωσίας Sviatlana Tsikhanouskaya και επιβεβαίωσαν εκ νέου την αλληλεγγύη της ΕΕ προς τον λαό της Λευκορωσίας.

Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης χωρίς συζήτηση τα σημεία στον κατάλογο των μη νομοθετικών σημείων Α.