Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, 23 Ιανουαρίου 2023

Κύρια αποτελέσματα

Επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων αντάλλαξε απόψεις σχετικά με την επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Πριν από τη συζήτηση στο Συμβούλιο, ο Υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Dmytro Kuleba, απευθύνθηκε εν συντομία στους υπουργούς της ΕΕ μέσω βιντεοδιάσκεψης και τους ενημέρωσε σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στο πεδίο και τις τρέχουσες προτεραιότητες της Ουκρανίας. Οι υπουργοί τον διαβεβαίωσαν ότι το συλλογικό εγχείρημα της ΕΕ θα συνεχιστεί για όσο διάστημα χρειαστεί.

Το Συμβούλιο ασχολήθηκε με τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Ουκρανίας, η οποία πρόκειται να πραγματοποιηθεί στις 3 Φεβρουαρίου και θα είναι η πρώτη σύνοδος κορυφής από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας και από τότε που η Ουκρανία είναι υποψήφια χώρα. Στη συνέχεια, οι υπουργοί συζήτησαν για περαιτέρω στρατιωτική στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία.

Σήμερα καταλήξαμε σε πολιτική συμφωνία για την 7η δόση στρατιωτικής στήριξης με επιπλέον 500 εκατ. ευρώ, καθώς και σε πρόσθετο μέτρο συνδρομής ύψους 45 εκατ. ευρώ για τις ουκρανικές δυνάμεις που εκπαιδεύονται από τη στρατιωτική εκπαιδευτική αποστολή EUMAM Ukraine. Έτσι, η συνολική στρατιωτική στήριξη στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη ανέρχεται σε 3,6 δισ. ευρώ.

Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Οι υπουργοί εξέφρασαν υποστήριξη για την πρωτοβουλία της Ουκρανίας για δίκαιη ειρήνη, τονίζοντας ότι είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί η ευρύτερη δυνατή παγκόσμια στήριξη της πρωτοβουλίας και επιμένουν στα βασικά στοιχεία της: ανεξαρτησία, κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της, καθώς και το εγγενές δικαίωμα της Ουκρανίας σε αυτοάμυνα κατά της επίθεσης της Ρωσίας.

Τέλος, οι υπουργοί συζήτησαν επιλογές για έναν μηχανισμό λογοδοσίας. Η ΕΕ στηρίζει τις εργασίες που διεξάγονται στα Ηνωμένα Έθνη για το θέμα αυτό, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, και τονίζει ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί ο κρίσιμος ρόλος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου στη διεθνή ποινική δικαιοσύνη.

Οι υπουργοί εξέφρασαν ευρεία υποστήριξη για τη σύσταση Διεθνούς Εισαγγελίας στη Χάγη ως πρώτο βήμα.

Άτυπη ανταλλαγή απόψεων με τον Παλαιστίνιο Πρωθυπουργό Mohammad Shtayyeh

Οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ είχαν άτυπη ανταλλαγή απόψεων κατά τη διάρκεια του γεύματος με τον Παλαιστίνιο Πρωθυπουργό Mohammad Shtayyeh σχετικά με την πορεία των διμερών σχέσεων και πιθανούς τρόπους για περαιτέρω ενίσχυσή τους σε υπουργικό επίπεδο.

Ο Πρωθυπουργός κ. Shtayyeh ενημέρωσε τους υπουργούς για την επιτόπου κατάσταση και τις συνεχιζόμενες εντάσεις. Οι υπουργοί επιβεβαίωσαν τη στήριξη της ΕΕ για την προστασία της βιωσιμότητας της λύσης δύο κρατών και συζήτησαν τη σημασία ενός σαφούς χρονοδιαγράμματος για τη διεξαγωγή εθνικών παλαιστινιακών εκλογών και την πρόοδο όσον αφορά το παλαιστινιακό σχέδιο μεταρρύθμισης.

Σαχέλ και παράκτιες χώρες της Δυτικής Αφρικής

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων είχε ανταλλαγή απόψεων σχετικά με το Σαχέλ και τις παράκτιες χώρες της Δυτικής Αφρικής, επιβεβαιώνοντας ότι η περιοχή αυτή εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα για την ΕΕ παρά την επιδείνωση της κατάστασης από άποψη ασφάλειας και πολιτικής.

Μετά την απόφαση να συσταθεί νέα αποστολή στρατιωτικής εταιρικής σχέσης στον Νίγηρα, η οποία πρόκειται να δρομολογηθεί τον Φεβρουάριο του 2023, το Συμβούλιο συμφώνησε να αναπτύξει γενική ιδέα διαχείρισης κρίσεων προκειμένου να προσφέρει στα παράκτια κράτη του Κόλπου της Γουινέας συγκεκριμένες δεσμεύσεις και στοχευμένη εκπαίδευση και στήριξη. Η ΕΕ θα αναπτύξει επίσης στρατιωτικούς συμβούλους στις αντιπροσωπείες της ΕΕ ώστε να καθοδηγήσουν αυτή την προσπάθεια.

• Σχέσεις ΕΕ-Αφρικής (γενικές πληροφορίες)

Θέματα επικαιρότητας

Το Συμβούλιο καταδίκασε τη βάναυση καταστολή των διαδηλώσεων και τις εκτελέσεις που λαμβάνουν χώρα στο Ιράν και εξέφρασε διαρκή υποστήριξη στο δικαίωμα των Ιρανών να διαμαρτύρονται υπέρ των θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων τους. Στη συνέχεια, το Συμβούλιο προσέθεσε 18 άτομα και 19 οντότητες στον κατάλογο όσων υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα στο πλαίσιο του υφιστάμενου καθεστώτος κυρώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Ιράν. Σε αυτά περιλαμβάνονται προσωπικότητες υψηλού επιπέδου της Ιρανικής Επαναστατικής Φρουράς, των ΜΜΕ και του πολιτικού προσωπικού.

• Ιράν: Η ΕΕ θεσπίζει περαιτέρω περιοριστικά μέτρα κατά παραβιάσεων των ανθρώπινων δικαιωμάτων (δελτίο Τύπου, 23 Ιανουαρίου 2023)

Το Συμβούλιο συγκρότησε μια νέα ολοκληρωμένη μη στρατιωτική αποστολή στην Αρμενία (EUMA Αρμενία), η οποία θα διαθέτει έως 100 υπαλλήλους που θα παρακολουθούν και θα υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με την κατάσταση επιτόπου, συμβάλλοντας έτσι στην ανθρώπινη ασφάλεια και την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των αρχών της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν.

• Αρμενία: Μη στρατιωτική αποστολή της ΕΕ με στόχο τη σταθερότητα στις παραμεθόριες περιοχές (δελτίο Τύπου, 23 Ιανουαρίου 2023)

Στη συνέχεια, οι υπουργοί συζήτησαν τις αποτρόπαιες εξελίξεις στο Αφγανιστάν με την επιβολή νέων περιορισμών στις γυναίκες και τα κορίτσια του Αφγανιστάν. Το Συμβούλιο αξιολογεί τις επιπτώσεις αυτών των εξελίξεων, μεταξύ άλλων μέσω υφιστάμενων ή πρόσθετων μηχανισμών ώστε οι Ταλιμπάν να λογοδοτήσουν για τις παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων που διαπράττουν.

Τέλος, ο Ύπατος Εκπρόσωπος ενημέρωσε το Συμβούλιο σχετικά με τον διάλογο περί εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ Κοσόβου* και Σερβίας, και ιδίως την αποστολή στο Κόσοβο* και τη Σερβία του Ειδικού Εντεταλμένου της ΕΕ για τον διάλογο Βελιγραδίου-Πρίστινας και άλλα περιφερειακά ζητήματα των Δυτικών Βαλκανίων κ. Miroslav Lajčák, μαζί με τον αναπληρωτή υφυπουργό των ΗΠΑ και τους συμβούλους εξωτερικής πολιτικής των ηγετών της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας, με στόχο τη συνέχιση των συζητήσεων πάνω στην πρόταση για εξομάλυνση των σχέσεων.

Το Συμβούλιο αντάλλαξε επίσης απόψεις σχετικά με τη Βενεζουέλα, το Μαυροβούνιο και την Αιθιοπία.

Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης χωρίς συζήτηση τα σημεία στον κατάλογο των μη νομοθετικών σημείων Α.

*Η ονομασία αυτή χρησιμοποιείται με επιφύλαξη των θέσεων ως προς το καθεστώς και συνάδει με την απόφαση 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και τη γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου σχετικά με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου.