Σύνοδος κορυφής της G20 στη Ρώμη (Ιταλία), 30-31 Οκτωβρίου 2021

Κύρια αποτελέσματα

Οι ηγέτες της G20 συναντήθηκαν στο πλαίσιο διήμερης συνόδου κορυφής που διοργάνωσε η ιταλική Προεδρία της G20 στη Ρώμη στις 30 και 31 Οκτωβρίου 2021.

Ο Charles Michel, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, και η Ursula von der Leyen, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκπροσώπησαν την ΕΕ στη σύνοδο.

Στο τέλος της συνόδου κορυφής, οι ηγέτες της G20 εξέδωσαν δήλωση των ηγετών της G20.

• Διακήρυξη των ηγετών της συνόδου κορυφής της G20 στη Ρώμη

Κατά τη σύνοδο κορυφής, οι ηγέτες της G20 συμφώνησαν:

• να διατηρήσουν εφικτό τον στόχο του περιορισμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη σε 1,5 βαθμό Κελσίου σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα
• να επισπεύσουν τις δράσεις τους για να επιτευχθούν, σε παγκόσμιο επίπεδο, μηδενικές καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ή ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα έως τα μέσα ή περί τα μέσα του αιώνα
• να επιβεβαιώσουν εκ νέου τη δέσμευση των ανεπτυγμένων χωρών για χρηματοδότηση της καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής, με από κοινού κινητοποίηση 100 δισ. $ ετησίως, και να επικροτήσουν νέες δεσμεύσεις από ορισμένα μέλη της G20
• να εφαρμόσουν τους νέους κανόνες για ένα πιο σταθερό και δικαιότερο διεθνές φορολογικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένου ενός παγκόσμιου ελάχιστου εταιρικού φόρου ύψους 15%, έως το 2023
• να προωθήσουν τις προσπάθειες εξασφάλισης καλύτερης και πιο έγκαιρης πρόσβασης σε εμβόλια κατά της νόσου COVID-19 σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος
• να συστήσουν κοινή ειδική ομάδα οικονομικών-υγείας της G20 για να εξασφαλιστεί επαρκής χρηματοδότηση της ετοιμότητας εν όψει πανδημιών, της πρόληψης και της αντιμετώπισής τους

Οικονομική ανάκαμψη

Οι ηγέτες σημείωσαν ότι η παγκόσμια οικονομία ανέκαμψε με σταθερό ρυθμό το 2021, χάρη στην ανάπτυξη εμβολίων και τις συνεχείς πολιτικές στήριξης. Ωστόσο, η ανάκαμψη παρουσιάζει μεγάλες διαφορές μεταξύ και εντός των χωρών.

Γι’ αυτό η G20 παραμένει αποφασισμένη να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για όσο διάστημα απαιτείται ούτως ώστε να αντιμετωπιστούν οι δυσμενείς επιπτώσεις της πανδημίας, ιδίως στις ομάδες που πλήττονται περισσότερο —όπως οι γυναίκες, οι νέοι, οι εργαζόμενοι σε άτυπες μορφές απασχόλησης και οι ανειδίκευτοι εργαζόμενοι— και στην ανισότητα.

«Θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε την ανάκαμψη, αποφεύγοντας τυχόν πρόωρη απόσυρση των μέτρων στήριξης, διατηρώντας δε παράλληλα τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και τη μακροπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα και λαμβάνοντας μέτρα κατά κινδύνων δυσμενών εξελίξεων και αρνητικών δευτερογενών επιπτώσεων.» Διακήρυξη των ηγετών της G20

Η G20 θα συνεχίσει επίσης να επαγρυπνεί για παγκόσμιες οικονομικές προκλήσεις, όπως η διακοπή των αλυσίδων εφοδιασμού.

COVID-19

Για να αντιμετωπιστούν οι συνεχιζόμενες ελλείψεις στους εμβολιασμούς, οι ηγέτες της G20 δεσμεύτηκαν να αυξήσουν σημαντικά την παροχή εμβολίων, θεραπευτικών και διαγνωστικών μέσων και την πρόσβαση σε αυτά, μεριμνώντας ειδικότερα για τις ανάγκες των χωρών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.

Με τον τρόπο αυτόν αναμένεται ότι θα είναι δυνατό να σημειωθεί πρόοδος ως προς την επίτευξη του στόχου του εμβολιασμού τουλάχιστον του 40% του πληθυσμού όλων των χωρών έως το τέλος του 2021 και του 70% έως τα μέσα του 2022, σύμφωνα με τη σύσταση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).

Η εξασφάλιση ταχείας και δίκαιης διανομής εμβολίων σε παγκόσμιο επίπεδο συνεπάγεται ενίσχυση των αλυσίδων εφοδιασμού, διεύρυνση και διαφοροποίηση της ικανότητας παρασκευής, προώθηση της αποδοχής των εμβολίων και της εμπιστοσύνης σε αυτά, καθώς και καταπολέμηση της παραπληροφόρησης.

Επίσης, οι ηγέτες της G20 δήλωσαν εκ νέου την προσήλωσή τους στη Διακήρυξη της Ρώμης, που εγκρίθηκε κατά την παγκόσμια σύνοδο κορυφής για την υγεία τον Μάιο, ως «πυξίδα για συλλογική δράση».

• Η διεθνής αλληλεγγύη της ΕΕ κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19
• Διακήρυξη της Ρώμης

Ετοιμότητα ενόψει πανδημιών, πρόληψη και αντιμετώπισή τους

Με στόχο την παροχή επαρκούς, βιώσιμης και καλύτερα συντονισμένης χρηματοδότησης της ετοιμότητας ενόψει πανδημιών, της πρόληψης και της αντιμετώπισής τους, οι ηγέτες της G20 συνέστησαν κοινή ειδική ομάδα οικονομικών-υγείας της G20.

Έως τις αρχές του 2022, η ειδική ομάδα θα προβεί σε ρυθμίσεις για τη δημιουργία χρηματοδοτικής διευκόλυνσης, υπό τον συντονισμό του ΠΟΥ, με σκοπό την ενίσχυση της παγκόσμιας χρηματοδότησης της ετοιμότητας ενόψει πανδημιών, της πρόληψης και της αντιμετώπισής τους.

Η σύσταση της ειδικής ομάδας προτάθηκε από τους υπουργούς Υγείας και Οικονομικών της G20 την παραμονή της συνόδου κορυφής.

• Κοινό ανακοινωθέν των υπουργών Οικονομικών και Υγείας της G20, 29 Οκτωβρίου 2021

Οι ηγέτες σημείωσαν επίσης ότι η ενίσχυση της ετοιμότητας ενόψει πανδημιών, της πρόληψης και της αντιμετώπισής τους μπορεί να περιλαμβάνει διεθνή πράξη ή συμφωνία στο πλαίσιο του ΠΟΥ.

Πριν από τη σύνοδο κορυφής, ο Πρόεδρος κ. Michel είχε τονίσει τα οφέλη μιας διεθνούς συνθήκης για τις πανδημίες.

«Η αρχή επί της οποίας εδράζεται μια διεθνής συνθήκη για τις πανδημίες με θεμέλιο το καταστατικό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας θα αποτελέσει το αντικείμενο μιας ειδικής Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας που θα διεξαχθεί τον Νοέμβριο. Φρονούμε ότι μια τέτοια συνθήκη θα αποτελέσει το καλύτερο μέσο για τη βελτίωση της ετοιμότητας ενόψει πανδημιών και της αντιμετώπισής τους σε παγκόσμιο επίπεδο.» Charles Michel, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

• Ανθεκτικότητα της διεθνούς υγείας: μια καθοριστική πρόκληση (δελτίο Τύπου, 26 Οκτωβρίου 2021)
• Μια διεθνής συνθήκη για την πρόληψη και την ετοιμότητα έναντι των πανδημιών (γενικές πληροφορίες)

Κλίμα και ενέργεια

Οι ηγέτες της G20 δεσμεύτηκαν να εργαστούν συλλογικά για να εξασφαλιστεί η επιτυχία της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα (COP26), η οποία ξεκίνησε στη Γλασκώβη του Ηνωμένου Βασιλείου, αμέσως μετά τη σύνοδο κορυφής της G20.

Δήλωσαν εκ νέου ότι δεσμεύονται να εφαρμόσουν πλήρως και αποτελεσματικά τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα (UNFCCC) και τη συμφωνία του Παρισιού.

Οι ηγέτες της G20 σημείωσαν ότι η διατήρηση της εφικτότητας του στόχου του περιορισμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη σε 1,5 βαθμό Κελσίου σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα θα απαιτήσει ουσιαστική και αποτελεσματική δράση και δέσμευση από όλες τις χώρες, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές προσεγγίσεις.

Η G20 θα επισπεύσει τις δράσεις της στους τομείς του μετριασμού, της προσαρμογής και της χρηματοδότησης, αναγνωρίζοντας την καθοριστική σημασία της επίτευξης παγκόσμιων μηδενικών καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ή ουδέτερου ισοζυγίου άνθρακα έως τα μέσα ή περί τα μέσα του αιώνα.

Οι ηγέτες δεσμεύτηκαν επίσης να αναλάβουν περαιτέρω δράση αυτή τη δεκαετία και να διατυπώσουν, να εφαρμόσουν, να επικαιροποιήσουν και, αν είναι αναγκαίο, να ενισχύσουν τις εθνικά καθορισμένες συνεισφορές τους με ορίζοντα το 2030.

• Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή (γενικές πληροφορίες)
• Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (COP 26), Παγκόσμια σύνοδος κορυφής των ηγετών, Γλασκώβη (Ηνωμένο Βασίλειο), 1η Νοεμβρίου 2021
• Διάσκεψη κορυφής για την κλιματική αλλαγή COP26: γιατί έχει σημασία (γενικές πληροφορίες)

Οι ηγέτες υπενθύμισαν και επιβεβαίωσαν τη δέσμευση των ανεπτυγμένων χωρών για χρηματοδότηση της καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής με από κοινού κινητοποίηση 100 δισεκατομμυρίων $ ετησίως έως το 2020 και μέχρι το 2025 για να στηρίξουν τις αναπτυσσόμενες χώρες στις προσπάθειές τους να μειώσουν τις οικείες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, να μετριάσουν τις αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και να προσαρμοστούν σε αυτές.

Επικρότησαν επίσης τις νέες δεσμεύσεις που ανέλαβαν ορισμένα μέλη της G20 να αυξήσουν και να βελτιώσουν τις συνολικές διεθνείς δημόσιες συνεισφορές τους στη χρηματοδότηση της καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής μέχρι το 2025, προσβλέπουν δε σε νέες δεσμεύσεις και από άλλα μέλη.

• Χρηματοδότηση για το κλίμα: Το Συμβούλιο ενέκρινε το ποσό για το 2020 (δελτίο Τύπου, 29 Οκτωβρίου 2021)
• Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τη χρηματοδότηση μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής (5 Οκτωβρίου 2021)
• Προσθήκη στα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τη χρηματοδότηση μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Οι ηγέτες επιβεβαίωσαν εκ νέου τη δέσμευση που ανέλαβαν το 2009 για σταδιακή κατάργηση και εξορθολογισμό, μεσοπρόθεσμα, των αναποτελεσματικών επιδοτήσεων των ορυκτών καυσίμων που ενθαρρύνουν τη σπάταλη κατανάλωση.

Δεσμεύτηκαν να σταματήσουν τη διεθνή δημόσια χρηματοδότηση για νέα παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με καύση άνθρακα στο εξωτερικό έως το τέλος του 2021.

Οι ηγέτες της G20 τόνισαν ότι δεσμεύονται να διατηρήσουν την ενεργειακή ασφάλεια, αντιμετωπίζοντας παράλληλα την κλιματική αλλαγή, και να διασφαλίσουν τις μεταβάσεις σε ενεργειακά συστήματα που διατηρούν την ενέργεια οικονομικά προσιτή για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Τόνισαν επίσης πόσο σημαντικό είναι να διατηρηθούν αδιάκοπες οι ροές ενέργειας από διάφορες πηγές, προμηθευτές και οδούς, και να προαχθούν ανοικτές, ανταγωνιστικές και ελεύθερες διεθνείς αγορές ενέργειας.

Βιοποικιλότητα και περιβάλλον

Οι ηγέτες της G20 δεσμεύτηκαν να ενισχύσουν τις δράσεις για την ανάσχεση και την αντιστροφή της απώλειας βιοποικιλότητας έως το 2030.

Θα καταβάλουν κάθε προσπάθεια για να διασφαλίσουν ότι τουλάχιστον το 30% της παγκόσμιας γης και τουλάχιστον το 30% των παγκόσμιων ωκεανών και θαλασσών θα είναι προστατευόμενες περιοχές έως το 2030, και θα βοηθήσουν τα μέλη να σημειώσουν πρόοδο ως προς την επίτευξη αυτού του στόχου με βάση τις εθνικές συνθήκες.

Οι ηγέτες προέτρεψαν και άλλες χώρες να ενώσουν τις δυνάμεις τους με την G20 προκειμένου να επιτευχθεί ο φιλόδοξος στόχος της φύτευσης 1 τρισεκατομμυρίου δέντρων έως το 2030, με τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και της κοινωνίας των πολιτών.

Βιώσιμη ανάπτυξη

Οι ηγέτες της G20 εξέφρασαν τη βαθιά τους ανησυχία για τον αντίκτυπο της κρίσης COVID-19, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες. Επιβεβαίωσαν εκ νέου τη δέσμευσή τους να δώσουν απάντηση σε παγκόσμιο επίπεδο, με στόχο να επιταχυνθεί η πρόοδος προς την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης και να στηριχθεί μια βιώσιμη και ανθεκτική ανάκαμψη χωρίς αποκλεισμούς σε ολόκληρο τον κόσμο.

Οι ηγέτες δεσμεύτηκαν να ενισχύσουν τις δράσεις τους για την εφαρμογή του σχεδίου δράσης της G20 σχετικά με την Ατζέντα 2030 και την υλοποίηση της στήριξης των αναπτυσσόμενων χωρών από την G20 με σκοπό την αντιμετώπιση της νόσου COVID-19 και την ανάκαμψη από αυτήν. Επιβεβαίωσαν επίσης τη συνεχή υποστήριξή τους προς τις αφρικανικές χώρες μέσω μιας σειράς πρωτοβουλιών, όπως το σύμφωνο της G20 με την Αφρική.

• Δηλώσεις του Προέδρου Charles Michel στη διάσκεψη για το σύμφωνο της G20 με την Αφρική (δελτίο Τύπου, 27 Αυγούστου 2021)
• Ιστότοπος για το σύμφωνο της G20 με την Αφρική

Οι ηγέτες εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη νέα γενική κατανομή ειδικών τραβηκτικών δικαιωμάτων (ΕΤΔ), με την οποία κατέστησαν διαθέσιμα παγκοσμίως πρόσθετα αποθεματικά ισοδύναμης αξίας 650 δισ. $. Η G20 θα διερευνήσει τρόπους αύξησης του αντικτύπου της, διοχετεύοντας οικειοθελώς μέρος των ειδικών τραβηκτικών δικαιωμάτων που έχουν κατανεμηθεί προς την παροχή βοήθειας σε ευάλωτες χώρες.

Οι ηγέτες της G20 κάλεσαν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) να συστήσει ένα νέο ταμείο ανθεκτικότητας και βιωσιμότητας (RST) που θα παρέχει προσιτή μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση σε χώρες χαμηλού εισοδήματος, μεταξύ άλλων της αφρικανικής ηπείρου, σε μικρά νησιωτικά αναπτυσσόμενα κράτη και σε ευάλωτες χώρες μεσαίου εισοδήματος.

Οι ηγέτες εξέφρασαν ικανοποίηση για την πρόοδο που επιτεύχθηκε στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της G20 για αναστολή της εξυπηρέτησης χρέους (DSSI), η οποία εκτιμάται ότι επέτρεψε την αναβολή της συνολικής εξυπηρέτησης χρέους ύψους τουλάχιστον 12,7 δισ. $ μεταξύ Μαΐου 2020 και Δεκεμβρίου 2021, προς όφελος 50 χωρών.

Ημερήσια διάταξη της συνόδου κορυφής

Οι συζητήσεις της συνόδου κορυφής διαρθρώθηκαν σε τρεις κύριες συνεδριάσεις εργασίας και σε δύο παράλληλες εκδηλώσεις για τους ηγέτες.

Συνεδριάσεις εργασίας

• Συνεδρίαση Ι: «Παγκόσμια οικονομία και παγκόσμια υγεία»
• Συνεδρίαση ΙΙ: «Κλιματική αλλαγή και περιβάλλον»
• Συνεδρίαση ΙΙΙ: «Βιώσιμη ανάπτυξη»

Παράλληλες εκδηλώσεις για τους ηγέτες

• «Στήριξη των ΜΜΕ και των επιχειρήσεων που ανήκουν σε γυναίκες για μια καλύτερη ανάκαμψη»
• «Ο ρόλος του ιδιωτικού τομέα στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής»

Διμερείς συναντήσεις του Προέδρου κ. Michel

Στο περιθώριο της συνόδου κορυφής, ο Πρόεδρος κ. Michel πραγματοποίησε σειρά διμερών συναντήσεων με άλλους ηγέτες του κόσμου:

• τον Narendra Modi, Πρωθυπουργό της Ινδίας
• τον Lee Hsien Loong, Πρωθυπουργό της Σιγκαπούρης
• τον Paul Kagame, Πρόεδρο της Ρουάντα και Πρόεδρο της νέας εταιρικής σχέσης για την ανάπτυξη της Αφρικής (NEPAD)
• τον Tedros Adhanom Ghebreyesus, Γενικό Διευθυντή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας
• τον Alberto Fernández, Πρόεδρο της Αργεντινής
• τον Scott Morrison, Πρωθυπουργό της Αυστραλίας
• την Angela Merkel, Καγκελάριο της Γερμανίας
• τον Joko Widodo, Πρωθυπουργό της Ινδονησίας
• τον Recep Tayyip Erdoğan, Πρόεδρο της Τουρκίας

Ο Πρόεδρος κ. Michel και η Πρόεδρος κ. von der Leyen συμμετείχαν επίσης σε άτυπη συνάντηση των ηγετών της ΕΕ και της Αφρικανικής Ένωσης που ήταν παρόντες στη σύνοδο κορυφής, την οποία συγκάλεσε ο Γάλλος Πρόεδρος Emmanuel Macron.

Γενικές πληροφορίες

Σχετικά με την ιταλική προεδρία της G20

Το κεντρικό θέμα της ιταλικής Προεδρίας περιλάμβανε τρεις πυλώνες: «άνθρωποι, πλανήτης, ευημερία». Το θέμα αυτό αντικατοπτρίστηκε στις τρεις συνεδριάσεις εργασίας της συνόδου κορυφής της Ρώμης.

Λίγα λόγια για την G20

Τα μέλη της G20 είναι η Αργεντινή, η Αυστραλία, η Βραζιλία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Δημοκρατία της Κορέας, οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιαπωνία, η Ινδία, η Ινδονησία, η Ιταλία, ο Καναδάς, η Κίνα, το Μεξικό, η Νότια Αφρική, η Ρωσία, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ισπανία είναι μόνιμος προσκεκλημένος. Η ιταλική Προεδρία της G20 κάλεσε επτά επιπλέον ηγέτες να παραστούν ως προσκεκλημένοι στη σύνοδο κορυφής, μεταξύ των οποίων και τον πρωθυπουργό των Κάτω Χωρών.

Προηγούμενες σύνοδοι κορυφής

Η προηγούμενη σύνοδος κορυφής της G20 πραγματοποιήθηκε το 2020 μέσω βιντεοδιάσκεψης λόγω της πανδημίας COVID-19.

• Σύνοδος κορυφής της G20, 21-22 Νοεμβρίου 2020

Η τελευταία σύνοδος κορυφής της G20 με φυσική παρουσία πραγματοποιήθηκε στην Οσάκα της Ιαπωνίας το 2019.

• Σύνοδος κορυφής της G20 στην Οσάκα (Ιαπωνία), 28-29 Ιουνίου 2019