Το ψηφιακό ευρώ με απλά λόγια

Τι θα είναι το ψηφιακό ευρώ;

Το ψηφιακό ευρώ είναι το σχέδιο της ΕΕ να θεσπίσει μια ψηφιακή μορφή μετρητών. Θα είναι ένα ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας, το οποίο θα εκδίδεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και θα είναι διαθέσιμο στους πάντες εντός της ευρωζώνης.

Το ψηφιακό ευρώ θα έρθει να συμπληρώσει και όχι να αντικαταστήσει τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα. Θα προσφέρει στους πολίτες μια πρόσθετη επιλογή για την πραγματοποίηση των πληρωμών τους, ενώ παράλληλα τα μετρητά θα διατηρηθούν ως μέσο πληρωμής.

Διάκριση δημόσιου και ιδιωτικού χρήματος

Για να καταλάβει κανείς πώς θα λειτουργεί το ψηφιακό ευρώ, είναι σημαντικό να γίνει διάκριση μεταξύ του χρήματος κεντρικής τράπεζας και του ιδιωτικού χρήματος.

Το χρήμα κεντρικής τράπεζας είναι δημόσιο χρήμα, υπό την έννοια ότι εκδίδεται από κεντρική τράπεζα και, συνεπώς, αποτελεί «δημόσιο αγαθό». Προς το παρόν, διατίθεται στο κοινό κυρίως με τη μορφή τραπεζογραμματίων και κερμάτων που χρησιμοποιούνται για πληρωμές με μετρητά.

Το ιδιωτικό χρήμα δημιουργείται από τις εμπορικές τράπεζες. Περιλαμβάνει τα χρήματα που τηρούνται σε τραπεζικούς λογαριασμούς και χρησιμοποιούνται για καθημερινές πληρωμές, όπως πληρωμές με κάρτες ή ηλεκτρονικά εμβάσματα. Στην καθημερινή ζωή, οι άνθρωποι μετατρέπουν τακτικά το ιδιωτικό χρήμα σε δημόσιο χρήμα (για παράδειγμα, με την ανάληψη μετρητών) και αντιστρόφως.

Τα κύρια χαρακτηριστικά του ψηφιακού ευρώ

Γιατί χρειαζόμαστε το ψηφιακό ευρώ;

Η θέσπιση του ψηφιακού ευρώ είναι απαραίτητη για να συνεχίσει το ευρώ να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες προτιμήσεις των πολιτών όσον αφορά τις πληρωμές και για να ενισχυθεί η στρατηγική αυτονομία της ευρωζώνης.

Προσαρμογή στις ψηφιακές πληρωμές

Μολονότι τα μετρητά παραμένουν η μέθοδος πληρωμής που χρησιμοποιείται συχνότερα στην Ευρώπη, οι πολίτες στην ευρωζώνη βασίζονται όλο και περισσότερο σε κάρτες, εφαρμογές κινητών συσκευών και διαδικτυακές πληρωμές.

Επί του παρόντος, το χρήμα κεντρικής τράπεζας υπάρχει μόνο σε υλική μορφή (μετρητά) και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί απευθείας για καθημερινές ψηφιακές πληρωμές. Το ψηφιακό ευρώ θα καλύψει αυτό το κενό, δίνοντας σε όλους τη δυνατότητα να πληρώνουν ψηφιακά με δημόσιο χρήμα, το οποίο θα υποστηρίζεται από την ΕΚΤ και θα είναι διαθέσιμο παράλληλα με τα μετρητά.

Συναλλαγές αγοράς αγαθών και υπηρεσιών στην ευρωζώνη

• Μελέτη για τις συνήθειες των καταναλωτών όσον αφορά τις πληρωμές στην ευρωζώνη (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα)

Ενίσχυση της ανοικτής στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης

Οι ψηφιακές πληρωμές στην ευρωζώνη είναι κατακερματισμένες. Πολλές χώρες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από διεθνή συστήματα καρτών για τις πληρωμές με κάρτα (13 από τις 20). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η διεκπεραίωση ψηφιακών πληρωμών σε ευρώ να γίνεται συχνά μέσω υποδομών εκτός της ΕΕ, με τα σχετικά δεδομένα να αποθηκεύονται σε χώρες εκτός της ΕΕ και τις προμήθειες να διαμορφώνονται σύμφωνα με εμπορικούς όρους που καθορίζονται εκτός της ΕΕ.

Το ψηφιακό ευρώ θα προσφέρει μια πανευρωπαϊκή λύση πληρωμών, διαθέσιμη σε ολόκληρη την ευρωζώνη, υπό ευρωπαϊκή διακυβέρνηση και με τη λειτουργία της στα χέρια Ευρωπαίων παρόχων.Θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα του συστήματος πληρωμών της ευρωζώνης και θα προσφέρει στους πολίτες μια ευρωπαϊκή επιλογή ψηφιακών πληρωμών παράλληλα με τις υφιστάμενες ιδιωτικές λύσεις.

Πώς θα λειτουργεί το ψηφιακό ευρώ;

Το ψηφιακό ευρώ θα είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να είναι εύχρηστο και οικείο, μοιάζοντας με άλλες ψηφιακές λύσεις πληρωμών.

Οι πολίτες θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στο ψηφιακό ευρώ μέσω ειδικού λογαριασμού σε ψηφιακό ευρώ ή μέσω ψηφιακού πορτοφολιού, που θα τους παρέχει η τράπεζά τους ή άλλος ενδιάμεσος φορέας. Η δημιουργία και η χρήση ενός βασικού πορτοφολιού για ψηφιακά ευρώ θα είναι δωρεάν.

Με έναν λογαριασμό σε ψηφιακό ευρώ και το ψηφιακό πορτοφόλι τους, ανάλογα με την περίπτωση, οι πολίτες θα μπορούν:

• να πληρώνουν σε καταστήματα, τόσο διαδικτυακά όσο και διά ζώσης
• να πραγματοποιούν πληρωμές μεταξύ προσώπων, όπως η αποστολή χρημάτων σε φίλους ή συγγενείς
• να χρησιμοποιούν το ψηφιακό ευρώ εντός και εκτός διαδικτύου, ακόμα και χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο

Για να διαφυλαχθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα, θα ισχύουν όρια για το ποσό των ψηφιακών ευρώ που θα μπορεί κάποιος να έχει στο πορτοφόλι του ανά πάσα στιγμή. Τα όρια αυτά θα εξασφαλίζουν ότι το ψηφιακό ευρώ θα χρησιμοποιείται κυρίως ως μέσο πληρωμής και όχι ως μέσο αποθήκευσης αξίας, θα συνεισφέρουν δε στην πρόληψη κινδύνων για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Σε τι διαφέρει το ψηφιακό ευρώ από τις κάρτες ή τις εφαρμογές πληρωμών μέσω κινητών συσκευών;

Το ψηφιακό ευρώ δεν θα αντικαταστήσει τις κάρτες ούτε τις εφαρμογές πληρωμών μέσω κινητών συσκευών, αλλά θα τις συμπληρώνει προσφέροντας έναν πρόσθετο τρόπο ψηφιακής πληρωμής.

Σήμερα, πολλές ψηφιακές πληρωμές στην ευρωζώνη βασίζονται σε συστήματα πληρωμών τα οποία εκμεταλλεύονται φορείς εκτός ΕΕ. Όταν χρησιμοποιούνται τα συστήματα αυτά, η διεκπεραίωση πληρωμών σε ευρώ μπορεί να γίνεται μέσω υποδομών εκτός της ΕΕ προτού να φτάσουν τα ποσά στον πωλητή. Αυτό σημαίνει ότι σημαντικές ροές πληρωμών, συναφείς προμήθειες και προσωπικά δεδομένα σχετιζόμενα με τις συναλλαγές περνούν από τα χέρια μη Ευρωπαίων παρόχων.

Με το ψηφιακό ευρώ, οι πληρωμές θα διεκπεραιώνονται εντός της ΕΕ. Το ψηφιακό ευρώ θα είναι «δημόσιο» χρήμα εκδιδόμενο από την ΕΚΤ, η οποία εκδίδει το ευρώ και λειτουργεί ως θεματοφύλακάς του. Θα επιτρέπει στους πολίτες να πληρώνουν ψηφιακά χρησιμοποιώντας χρήμα κεντρικής τράπεζας σε ολόκληρη την ευρωζώνη, προσφέροντας μια ενιαία ευρωπαϊκή λύση πληρωμών διαθέσιμη σε όλες τις χώρες της ευρωζώνης.

Αντιθέτως, οι χρεωστικές και πιστωτικές κάρτες και οι εφαρμογές πληρωμών μέσω κινητών συσκευών βασίζονται σε χρήμα ιδιωτικής τράπεζας, το οποίο εκδίδεται από εμπορικές τράπεζες, και λειτουργούν μέσω ιδιωτικών συστημάτων πληρωμών, συχνά με χρέωση προμήθειας.

Σε τι διαφέρει το ψηφιακό ευρώ από τα κρυπτοστοιχεία;

Το ψηφιακό ευρώ δεν θα είναι κρυπτοστοιχείο.

Το ψηφιακό ευρώ θα υποστηρίζεται από την ΕΚΤ, το θεσμικό όργανο που εκδίδει το ευρώ και λειτουργεί ως θεματοφύλακάς του, όπως συμβαίνει και με τα μετρητά. Η αξία του θα είναι πάντα ίση με την ονομαστική του αξία: ένα ψηφιακό ευρώ θα έχει πάντα την ίδια ακριβώς αξία με ένα κέρμα του 1 ευρώ.

Αντιθέτως, τα κρυπτοστοιχεία (π.χ. κρυπτονομίσματα) δεν τα υποστηρίζει ούτε τα διαχειρίζεται κεντρική αρχή. Η αξία τους μπορεί να παρουσιάσει σημαντικές διακυμάνσεις, γεγονός που τα καθιστά επικίνδυνα και ασταθή. Επίσης, τίποτα δεν εγγυάται στους κατόχους κρυπτοστοιχείων ότι θα μπορέσουν να τα ανταλλάξουν με μετρητά ή να τα χρησιμοποιήσουν σαν μέσο πληρωμής όταν χρειαστεί.

Η νομοθετική διαδικασία για τη θέσπιση του ψηφιακού ευρώ

Τον Ιούνιο του 2023, η Επιτροπή παρουσίασε τη δέσμη για το ενιαίο νόμισμα. Η δέσμη περιλαμβάνει μια πρόταση που καθορίζει το νομικό πλαίσιο για την πιθανή θέσπιση του ψηφιακού ευρώ, καθώς και μια συμπληρωματική πρόταση σχετικά με την πιθανή διανομή του από παρόχους υπηρεσιών πληρωμών συσταθέντες σε κράτη μέλη που δεν έχουν νόμισμα το ευρώ.

Στις 19 Δεκεμβρίου 2025, το Συμβούλιο καθόρισε τις θέσεις του σχετικά με τις βασικές προτάσεις για την ενίσχυση του νομίσματος του ευρώ με τη θέσπιση ψηφιακού ευρώ.Μπορεί, έτσι, να αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Εφόσον το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εγκρίνουν την πρόταση για τη θέσπιση του νομικού πλαισίου, τον τελικό λόγο για την έκδοση του ψηφιακού ευρώ θα έχει η ΕΚΤ. Η ΕΚΤ ανέφερε πρόσφατα ότι το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να γίνει πραγματικότητα έως το 2029.

Πρόταση για την πρόσβαση στα μετρητά

Η δέσμη για το ενιαίο νόμισμα περιλαμβάνει επίσης πρόταση για την ενίσχυση του καθεστώτος νόμιμου χρήματος των μετρητών. Αυτό σημαίνει ότι τα ευρώ ως μετρητά σε υλική μορφή πρέπει να είναι γενικώς διαθέσιμα και αποδεκτά για την πληρωμή αγαθών και υπηρεσιών και την εξόφληση οφειλών, με σαφώς καθορισμένες και κατάλληλα παρακολουθούμενες εξαιρέσεις.

Στις 19 Δεκεμβρίου 2025, το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του, θέλοντας να αποσαφηνίσει τους κανόνες αυτούς, μεταξύ άλλων το πώς συνδέονται με το ψηφιακό ευρώ, ώστε να υπάρχει συνέπεια μεταξύ των δύο μορφών χρήματος κεντρικής τράπεζας. Οι κύριες διατάξεις της πρότασης έχουν ως στόχο:

• να διαφυλαχθεί η αποδοχή μετρητών ως μεθόδου πληρωμής σε ολόκληρη την ευρωζώνη
• να διασφαλιστούν η πρόσβαση των πολιτών στα μετρητά και η ελευθερία τους να επιλέγουν τη μέθοδο πληρωμής που προτιμούν

• Ενιαίο νόμισμα: Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του για το ψηφιακό ευρώ και την ενίσχυση του ρόλου των μετρητών (δελτίο Τύπου, 19 Δεκεμβρίου 2025)