Νέος κανονισμός για τον έλεγχο διαλογής

Έλεγχοι και προσδιορισμός της ορθής διαδικασίας

Στόχος του νέου κανονισμού για τον έλεγχο διαλογής είναι να διασφαλίζεται ότι η ταυτότητα των υπηκόων τρίτων χωρών που υπόκεινται σε έλεγχο διαλογής, αλλά και τυχόν κίνδυνοι για την υγεία και την ασφάλεια, διαπιστώνονται γρήγορα και ότι όλοι οι υπήκοοι τρίτων χωρών που εισέρχονται στην ΕΕ χωρίς να πληρούν τις προϋποθέσεις εισόδου παραπέμπονται χωρίς καθυστέρηση στην ορθή διαδικασία που ισχύει για την περίπτωσή τους.

Υπήκοος τρίτης χώρας που υπόκειται σε έλεγχο διαλογής μπορεί να παραπεμφθεί σε μία από τις ακόλουθες δύο διαδικασίες:

• διαδικασία ασύλου
• επιστροφή στην αντίστοιχη χώρα καταγωγής

Ο έλεγχος διαλογής θα πρέπει να διενεργείται κοντά στα εξωτερικά σύνορα εντός μέγιστου διαστήματος 7 ημερών και θα εφαρμόζεται σε πρόσωπα τα οποία, ενώ δεν πληρούν τις προϋποθέσεις εισόδου στην ΕΕ:

• διασχίζουν τα εξωτερικά σύνορα διά ξηράς, θαλάσσης ή αέρος
• μεταφέρονται στην ξηρά στο πλαίσιο θαλάσσιων επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης
• συλλαμβάνονται εντός της επικράτειας, ενώ έχουν προηγουμένως διαφύγει τους ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα (σε αυτήν την περίπτωση, κατ’ εξαίρεση, ο έλεγχος διαλογής θα πρέπει να διενεργείται εντός 3 ημερών).

Ο έλεγχος διαλογής θα περιλαμβάνει:

ταυτοποίηση ή επαλήθευση της ταυτότητας

ελέγχους της υγείας και του ευάλωτου της κατάστασης του προσώπου

ελέγχους ασφάλειας, λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και καταχώριση στη βάση δεδομένων Eurodac

Μετά το πέρας του ελέγχου διαλογής, όλα τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα θα παραπέμπονται στη σχετική διαδικασία:

• ασύλου ή
• επιστροφής

Μηχανισμός παρακολούθησης

Κάθε κράτος μέλος πρέπει να θεσπίσει ανεξάρτητο μηχανισμό παρακολούθησης που διασφαλίζει τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.

Ο μηχανισμός θα χρησιμοποιείται επίσης για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης με την αρχή της μη επαναπροώθησης (απαγόρευση σε μια χώρα που υποδέχεται αιτούντες άσυλο να τους επιστρέφει σε χώρα στην οποία ενδέχεται να διατρέχουν κίνδυνο δίωξης) και με τους εθνικούς κανόνες για την κράτηση, όταν αυτοί εφαρμόζονται κατά τη διάρκεια του ελέγχου διαλογής.

Εργασίες σχετικές με το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο

Στις 22 Ιουνίου 2022 το Συμβούλιο ενέκρινε εντολή για διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την πρόταση. Στις 20 Δεκεμβρίου 2023 το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με τον κανονισμό για τον έλεγχο διαλογής, στον οποίο σκιαγραφείται η σχετική διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται, καθώς και σχετικά με πολλούς άλλους φακέλους του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο.

Στις 8 Φεβρουαρίου 2024 οι αντιπρόσωποι των κρατών μελών της ΕΕ προσυπέγραψαν την προαναφερόμενη συμφωνία του Δεκεμβρίου καθώς επίσης τρεις νομοθετικές πράξεις που είχαν συμφωνηθεί μεταξύ του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου το 2022.

Το Συμβούλιο ενέκρινε το σύμφωνο της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο στις 14 Μαΐου 2024.

• Το Συμβούλιο εγκρίνει διαπραγματευτικές εντολές σχετικά με τον κανονισμό Eurodac και τον κανονισμό για τον έλεγχο διαλογής (δελτίο Τύπου, 22 Ιουνίου 2022)
• Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σημειώνουν αποφασιστική πρόοδο στη μεταρρύθμιση του συστήματος ασύλου και μετανάστευσης της ΕΕ (δελτίο Τύπου, 20 Δεκεμβρίου 2023)
• Μεταρρύθμιση ασύλου και μετανάστευσης: Συμφωνία εκπροσώπων των κρατών μελών της ΕΕ με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να δοθεί πράσινο φως (δελτίο Τύπου, 8 Φεβρουαρίου 2024)
• Κανονισμός για τον έλεγχο διαλογής, 9 Φεβρουαρίου 2024
• Το Συμβούλιο θέσπισε το σύμφωνο της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο (δελτίο Τύπου, 14 Μαΐου 2024)