Εθνικές εκπομπές ρύπων: Το Συμβούλιο εγκρίνει τη θέση του σχετικά με τα νέα όρια

Στις 16 Δεκεμβρίου 2015, το Συμβούλιο συμφώνησε γενική προσέγγιση για την προτεινόμενη οδηγία προκειμένου να μειωθούν οι εθνικές εκπομπές ορισμένων ρύπων (αποκαλούμενη νέα οδηγία σχετικά με τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών (οδηγία ΕΑΟΕ)). Η συμφωνία αυτή, η οποία επιτεύχθηκε κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου Περιβάλλοντος, θα χρησιμεύσει ως διαπραγματευτική βάση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το θέμα αυτό.

Η νομοθετική πρόταση αναθεωρεί τα ετήσια ανά χώρα ανώτατα όρια για τις εκπομπές ορισμένων ρύπων, εισάγοντας νέες δεσμεύσεις για μείωση από το 2020 έως το 2029 και από το 2030 και μετά.

Στόχος είναι να εξετασθούν περαιτέρω οι κίνδυνοι για την υγεία και οι επιπτώσεις στο περιβάλλον λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, καθώς και να ευθυγραμμισθεί η ενωσιακή νομοθεσία προς τις διεθνείς δεσμεύσεις (μετά την αναθεώρηση του Πρωτοκόλλου του Γκέτεμποργκ το 2012).

Ρύποι

Η τρέχουσα οδηγία ΕΑΟΕ θέτει εθνικά όρια για τις εκπομπές τεσσάρων ρύπων (διοξειδίου του θείου, οξειδίων του αζώτου, πτητικών οργανικών ενώσεων και αμμωνίας). Η θέση του Συμβουλίου για τη νέα οδηγία περιλαμβάνει εξάλλου ανώτατα όρια για ένα νέο ρύπο, τα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια, αλλά όχι για το μεθάνιο, όπως πρότεινε η Επιτροπή. Αυτός ο ρύπος δεν συμπεριλήφθηκε στο πεδίο εφαρμογής λόγω επικαλύψεων με μελλοντικά μέτρα για το κλίμα και την ενέργεια που συνδέονται με εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Εθνικές δεσμεύσεις για μείωση

Οι εθνικές δεσμεύσεις για μείωση για κάθε ρύπο από το 2020 έως το 2029 είναι ίδιες τόσο στη θέση του Συμβουλίου όσο και στο αναθεωρημένο Πρωτόκολλο του Γκέτεμποργκ. Ωστόσο, οι δεσμεύσεις για μείωση από το 2030 και μετά είναι καινούργιες. Βασίζονται σε τεχνική αξιολόγηση του δυναμικού μείωσης κάθε χώρας, των εθνικών εκτιμήσεων εκπομπών για το 2030 και του στόχου για μείωση της επίπτωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία.

Σχετικά με τα ενδιάμεσα επίπεδα εκπομπών για το 2025 που πρότεινε η Επιτροπή, το Συμβούλιο εισήγαγε τη δυνατότητα τα κράτη μέλη να ακολουθούν μη γραμμική πορεία στις μειώσεις τους εάν αυτό είναι πιο αποδοτικό.

Ευελιξίες

Το Συμβούλιο προτείνει επιπλέον ευελιξία για τα κράτη μέλη. Προβλέπει για παράδειγμα τη δυνατότητα μέσων ετήσιων εκπομπών, συνυπολογίζοντας τις εκπομπές του προηγούμενου και του επόμενου έτους. Αυτό μπορεί να εφαρμόζεται όταν ένα κράτος μέλος δεν είναι σε θέση να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις του ένα έτος, λόγω ιδιαίτερα υψηλών ή χαμηλών θερμοκρασιών ή λόγω απρόβλεπτών οικονομικών διακυμάνσεων.

Προτείνεται εξάλλου για ορισμένες περιπτώσεις η δυνατότητα αντιστάθμισης της μη συμμόρφωσης όσον αφορά ένα ρύπο με ισοδύναμη μείωση επί περιορισμένο χρονικό διάστημα των εκπομπών άλλου ρύπου .

Επιπλέον, ένα κράτος μέλος μπορεί να θεωρηθεί ότι συμμορφούται προς τις υποχρεώσεις του σε περιπτώσεις έκτακτων διακοπών ή απωλειών στην τροφοδοσία ενέργειας ή θερμότητας.

Χρονοδιάγραμμα και επόμενα βήματα

Η Επιτροπή παρουσίασε τον Δεκέμβριο του 2013 την πρότασή της ως τμήμα της "δέσμης μέτρων για την ποιότητα του αέρα". Το Συμβούλιο πραγματοποίησε δύο συζητήσεις προσανατολισμού τον Ιούνιο του 2014 και τον Ιούνιο του 2015. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε τη θέση του σχετικά με την προτεινόμενη οδηγία τον Οκτώβριο του 2015. Η γενική προσέγγιση του Συμβουλίου θα χρησιμεύσει ως βάση για τις διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία βραχυπρόθεσμα.

Η πρόεδρος του Συμβουλίου Περιβάλλοντος, Υπουργός Περιβάλλοντος του Λουξεμβούργου κα Dieschbourg, δήλωσε: "Η ρύπανση του αέρα επηρεάζει την υγεία όλων των πολιτών. Απαιτείται επείγουσα δράση για να βελτιωθεί η ποιότητα του αέρα στην Ευρώπη. Μετά από δύσκολές συζητήσεις καταλήξαμε σήμερα σε ένα ισορροπημένο συμβιβασμό, που υποστηρίζεται από πολλά κράτη μέλη και είναι φιλόδοξος. Θα πρέπει να επιδιώξουμε ένα αποτέλεσμα που να αντιστοιχεί στο επίπεδο φιλοδοξιών της οδηγίας και το πνεύμα της Συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα".

• Γενική προσέγγιση του Συμβουλίου σχετικά με οδηγία για τη μείωση των εθνικών εκπομπών ορισμένων ατμοσφαιρικών ρύπων
• Πρόταση οδηγίας της Επιτροπής σχετικά με τη μείωση των εθνικών εκπομπών ορισμένων ατμοσφαιρικών ρύπων
• Πληροφορίες σχετικά με τη δέσμη «Καθαρός αέρας»