Krajowe emisje zanieczyszczeń: Rada ustaliła stanowisko w sprawie nowych limitów

16 grudnia 2015 r. Rada uzgodniła podejście ogólne co do projektu dyrektywy o ograniczaniu krajowych emisji niektórych zanieczyszczeń atmosferycznych. Porozumienie, osiągnięte przez Radę ds. Środowiska, będzie podstawą do negocjacji z Parlamentem Europejskim.

Proponowana dyrektywa zmienia roczne pułapy emisji niektórych zanieczyszczeń atmosferycznych w odniesieniu do poszczególnych państw: wprowadza nowe zobowiązania ograniczeniowe na lata 2020–2029 oraz na okres od roku 2030.

Cel jest dwojaki: lepiej przeciwdziałać zagrożeniom dla zdrowia i dla środowiska wynikającym z zanieczyszczenia powietrza oraz dostosować przepisy unijne do międzynarodowych zobowiązań po zmianie protokołu z Göteborga z 2012 r.

Zanieczyszczenia

Obecna dyrektywa wyznacza krajowe limity emisji 4 zanieczyszczeń (dwutlenku siarki, tlenków azotu, lotnych związków organicznych i amoniaku). W swoim stanowisku Rada przewiduje jeden dodatkowy pułap – dla drobnych cząstek stałych, ale nie dla metanu, którego włączenie proponowała Komisja. Metanu nie uwzględniono, by przepisy dyrektywy nie zdublowały się przypadkiem z przyszłymi uregulowaniami klimatyczno-energetycznymi mającymi ograniczać emisje gazów cieplarnianych.

Krajowe zobowiązania ograniczeniowe

Krajowe zobowiązania do ograniczania emisji poszczególnych substancji w latach 2020–2029 są w stanowisku Rady takie same jak w zmienionym protokole z Göteborga. Nowością są jednak zobowiązania na okres od roku 2030. Ich podstawą są: techniczna ocena potencjału ograniczeniowego każdego państwa, krajowe szacunki emisji na rok 2030 oraz cel zakładający zmniejszenie wpływu zanieczyszczenia powietrza na zdrowie.

Jeżeli chodzi o zaproponowane przez Komisję średnioterminowe poziomy emisji na rok 2025, Rada chce, by państwa członkowskie mogły prowadzić redukcję w sposób nielinearny, o ile byłoby to bardziej efektywne.

Elastyczność

Rada proponuje pewne dodatkowe elastyczne rozwiązania, na przykład możliwość uśredniania rocznych emisji poprzez uwzględnianie emisji z roku poprzedniego i kolejnego. Dotyczyłoby to sytuacji, gdy państwo członkowskie nie jest w stanie wypełnić swojego zobowiązania w danym roku z powodu szczególnie wysokich lub szczególnie niskich temperatur lub nieprzewidzianych zmian gospodarczych.

W niektórych przypadkach Rada proponuje też, by niewypełnienie zobowiązania co do jednej substancji można było kompensować równoważnym ograniczeniem innej emisji. Rozwiązanie to byłoby tylko do czasowego stosowania.

Również w przypadku wyjątkowego zakłócenia lub spadku mocy w dostawie prądu lub ciepła można by uznać, że państwo członkowskie obowiązków dopełniło.

Harmonogram i dalsze kroki

Komisja przedstawiła projekt w grudniu 2013 r. jako część pakietu „Czyste powietrze”. W czerwcu 2014 r. i 2015 r. Rada przeprowadziła dwie debaty orientacyjne. W październiku 2015 r. Parlament Europejski przeprowadził głosowanie w sprawie proponowanej dyrektywy. Podejście ogólne Rady będzie podstawą do negocjacji z Parlamentem Europejskim – strony liczą na osiągnięcie porozumienia w krótkim terminie.

Luksemburska minister środowiska, a zarazem przewodnicząca Rady ds. Środowiska Carole Dieschbourg powiedziała: „Zanieczyszczenie powietrza wpływa na zdrowie wszystkich obywateli. Potrzebujemy pilnych działań, by poprawić jakość powietrza w Europie. Dzisiaj, po niełatwych dyskusjach, osiągnęliśmy wyważony kompromis – ma on poparcie wielu państw członkowskich, a wciąż można go określić jako ambitny. Powinniśmy dążyć do wyniku, który spełni ambitne założenia dyrektywy, a równocześnie będzie zgodny z duchem paryskiego porozumienia klimatycznego”.

• Dyrektywa o redukcji krajowych emisji niektórych zanieczyszczeń atmosferycznych (podejście ogólne)
• Projekt dyrektywy o redukcji krajowych emisji niektórych zanieczyszczeń atmosferycznych
• Strona o pakiecie „Czyste powietrze”