Σένγκεν: Το Συμβούλιο συνιστά την παράταση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα

Στις 11 Νοεμβρίου 2016, το Συμβούλιο εξέδωσε εκτελεστική απόφαση με σύσταση για τη συνέχιση των προσωρινών ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα σε εξαιρετικές περιστάσεις.

«Απώτερος στόχος μας είναι να επανέλθουμε στο Σένγκεν το συντομότερο δυνατόν. Παρότι δεν το έχουμε καταφέρει ακόμη, η κατάσταση βελτιώνεται σταδιακά. Ως εκ τούτου, οι έλεγχοι θα παραταθούν για τρεις μήνες μόνο και οι υποχρεώσεις αναφοράς θα είναι περισσότερες σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο.»

Robert Kaliňák, Υπουργός Εσωτερικών της Σλοβακίας και ο Πρόεδρος του Συμβουλίου

Αρχής γενομένης από την ημερομηνία της έκδοσης, η Αυστρία, η Γερμανία, η Δανία, η Σουηδία και η Νορβηγία θα πρέπει να παρατείνουν τη διενέργεια αναλογικών, προσωρινών συνοριακών ελέγχων για μέγιστη περίοδο τριών μηνών, στα ακόλουθα εσωτερικά σύνορα:

• η Αυστρία, στα χερσαία σύνορα μεταξύ Αυστρίας και Ουγγαρίας και μεταξύ Αυστρίας και Σλοβενίας·
• η Γερμανία στα χερσαία σύνορα μεταξύ Γερμανίας και Αυστρίας·
• η Δανία στους δανικούς λιμένες στους οποίους εκτελούνται δρομολόγια οχηματαγωγών πλοίων προς τη Γερμανία και στα χερσαία σύνορα Δανίας-Γερμανίας·
• η Σουηδία στους σουηδικούς λιμένες στη νότια και στη δυτική αστυνομική περιφέρεια και στη γέφυρα του Öresund·
• η Νορβηγία, στους νορβηγικούς λιμένες στους οποίους εκτελούνται δρομολόγια οχηματαγωγών πλοίων προς τη Δανία, τη Γερμανία και τη Σουηδία.

Πριν παραταθούν οι έλεγχοι αυτοί, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη οφείλουν να ανταλλάσσουν απόψεις με το ή τα ανάλογα κράτη μέλη προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα διεξάγονται αποκλειστικά όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο και αναλογικό. Θα πρέπει επίσης να εξασφαλίζουν ότι οι έλεγχοι αυτοί πραγματοποιούνται μόνο ως έσχατη λύση όταν άλλα εναλλακτικά μέτρα δεν μπορούν να επιτύχουν τα ίδια αποτελέσματα.

Τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη θα πρέπει να ενημερώνουν σχετικά τα υπόλοιπα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή.

Οι έλεγχοι των συνόρων θα πρέπει να έχουν συγκεκριμένο στόχο και να περιορίζονται ως προς το πεδίο εφαρμογής, τη συχνότητα, τον τόπο και τον χρόνο στα απολύτως αναγκαία για την αντιμετώπιση της σοβαρής απειλής και για την προστασία της δημόσιας τάξης και της εσωτερικής ασφάλειας, σε συνάρτηση με τις δευτερογενείς μετακινήσεις των παράτυπων μεταναστών.

Τα κράτη μέλη που διεξάγουν τους ελέγχους θα πρέπει να επανεξετάζουν σε εβδομαδιαία βάση κατά πόσον οι έλεγχοι αυτοί εξακολουθούν να είναι αναγκαίοι και να τους προσαρμόζουν στο επίπεδο της απειλής, να τους καταργούν δε σταδιακά, όπου αυτό κρίνεται σκόπιμο. Θα πρέπει να υποβάλλουν τη σχετική αναφορά στην Επιτροπή κάθε μήνα.

Ιστορικό 

Ο μηχανισμός αξιολόγησης Σένγκεν, που δημιουργήθηκε τον Οκτώβριο του 2013 με τον κανονισμό αριθ.1053/2013 του Συμβουλίου, προβλέπει τον έλεγχο της εφαρμογής των κανόνων του Σένγκεν μέσω επιθεωρήσεων που πραγματοποιούνται σε συγκεκριμένο κράτος μέλος από ομάδες απαρτιζόμενες από εμπειρογνώμονες της Επιτροπής και των κρατών μελών . Μετά τις επισκέψεις, οι οποίες μπορούν είτε να προαναγγέλλονται είτε να γίνονται απροειδοποίητα, καταρτίζεται έκθεση αξιολόγησης Σένγκεν η οποία εγκρίνεται από την επιτροπή αξιολόγησης Σένγκεν που απαρτίζεται από εμπειρογνώμονες των κρατών μελών. Εάν η έκθεση εντοπίζει ελλείψεις στον αξιολογούμενο τομέα του κεκτημένου Σένγκεν, η Επιτροπή υποβάλλει προς έγκριση στο Συμβούλιο συστάσεις μέτρων αποκατάστασης.

Στις 2 Φεβρουαρίου 2016, η Επιτροπή ενέκρινε την έκθεση αξιολόγησης Σένγκεν για την Ελλάδα και υπέβαλε στο Συμβούλιο σύσταση για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων ελλείψεων στη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων. Στις 12 Φεβρουαρίου 2016, το Συμβούλιο ενέκρινε τη σύσταση και πρότεινε στην Ελλάδα μέτρα αποκατάστασης για την αντιμετώπιση αυτών των ελλείψεων.

Σε περίπτωση που τρεις μήνες μετά την έκδοση της σύστασης του Συμβουλίου εξακολουθούν να παρατηρούνται σοβαρές ελλείψεις και τα μέτρα που ελήφθησαν απεδείχθησαν ανεπαρκή, η Επιτροπή μπορεί να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 29 του κώδικα συνόρων του Σένγκεν.

Βάσει του άρθρου 29 του κώδικα συνόρων του Σένγκεν, η Επιτροπή μπορεί να προτείνει σύσταση, η οποία εγκρίνεται με ειδική πλειοψηφία του Συμβουλίου, για την επαναφορά των ελέγχων στο σύνολο ή σε συγκεκριμένα τμήματα των συνόρων ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών ως λύση έκτακτης ανάγκης. Οι έλεγχοι αυτοί μπορούν να θεσπισθούν για ανώτατη περίοδο έξι μηνών. Οι έλεγχοι μπορούν να παραταθούν για συμπληρωματικές περιόδους έξι μηνών, έως τη συμπλήρωση δύο ετών κατ’ ανώτατο όριο.

Παρά τη σημαντική πρόοδο που σημείωσε η Ελλάδα, οι σοβαρές ελλείψεις που είχαν εντοπισθεί κατά την αξιολόγηση δεν μπόρεσαν να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικά και συνολικά εντός του χρονικού ορίου των τριών μηνών. Ως εκ τούτου, στις 4 Μαΐου 2016, η Επιτροπή έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή του άρθρου 29 του κώδικα συνόρων του Σένγκεν και υπέβαλε σύσταση στο Συμβούλιο.

Στις 12 Μαΐου 2016, το Συμβούλιο συνέστησε σε πέντε κράτη του Σένγκεν (Αυστρία, Γερμανία, Δανία, Σουηδία και Νορβηγία) να διατηρήσουν τη διεξαγωγή αναλογικών προσωρινών συνοριακών ελέγχων για μέγιστη περίοδο έξι μηνών με σκοπό την αντιμετώπιση της σοβαρής απειλής και την προστασία της δημόσιας τάξης και της εσωτερικής ασφάλειας σε συνάρτηση με τις δευτερογενείς μετακινήσεις των παράτυπων μεταναστών.

Δεδομένης της εύθραυστης κατάστασης που επικρατεί στην Ελλάδα και των πιέσεων που συνεχίζουν να δέχονται τα κράτη μέλη τα οποία θίγονται περισσότερο από τις δευτερογενείς μετακινήσεις, στις 26 Οκτωβρίου 2016, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση στα πέντε κράτη Σένγκεν να παρατείνουν τους προσωρινούς ελέγχους των εσωτερικών συνόρων για μέγιστο χρονικό διάστημα τριών μηνών.

Το έγγραφο: Απόφαση για τη διατύπωση σύστασης με σκοπό την παράταση των προσωρινών ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα θα είναι σύντομα διαθέσιμο

• Απόφαση για τη διατύπωση σύστασης με σκοπό την παράταση των προσωρινών ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα
• Κώδικας συνόρων Σένγκεν
• Schengen Evaluation Mechanism (Regulation 1053/2013)
• Ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ