Europese Raad, 13-14/12/2018, 13-14 december 2018

Voornaamste resultaten

De Europese Raad van 13 en 14 december 2018 was gericht op de langetermijnbegroting van de EU, externe betrekkingen, migratie en de eengemaakte markt. De leiders van de EU-27 bogen zich op donderdag over de brexit en op vrijdag over de eurozone.

• Conclusies van de Europese Raad, 13-14/12/2018
• Conclusies van de Europese Raad (art. 50), 13/12/2018
• Opmerkingen van voorzitter Donald Tusk na de bijeenkomst van de Europese Raad en van de Eurotop, 14/12/2018
• Brief van voorzitter Tusk aan voorzitter Tajani over de resultaten van de Europese Raad van december, 20 december 2018

Aan het begin van de bijeenkomst gaf bondskanselier Sebastian Kurz, die het Oostenrijkse voorzitterschap vertegenwoordigt, een overzicht van de vorderingen met de uitvoering van eerdere conclusies van de Europese Raad.

EU-begroting 2021-2027

De Europese Raad hield een eerste inhoudelijke gedachtewisseling over het meerjarig financieel kader (MFK) voor 2021-2027, waarvoor een voortgangsverslag van het voorzitterschap als uitgangspunt zal dienen. Hij riep het aantredende voorzitterschap ertoe op het uitvoerige werk van het voorbije jaar rond het MFK (de langetermijnbegroting van de EU) voort te zetten. De leiders hopen in het najaar van 2019 een akkoord te bereiken in de Europese Raad.

Externe betrekkingen

De EU-leiders bespraken de voorbereiding van de top met de Liga van Arabische Staten, op 24 en 25 februari 2019.

Bondskanselier Merkel en president Macron gaven de leiders een stand van zaken van de uitvoering van de akkoorden van Minsk. Bij gebrek aan vooruitgang nam de Europese Raad het politieke besluit om de economische sancties tegen Rusland te verlengen.

Hij gaf uiting aan zijn grote bezorgdheid in verband met de escalatie in de Straat van Kertsj en de Zee van Azov. Hij vroeg ook dat alle vastgehouden Oekraïense zeelui terstond worden vrijgelaten, dat de in beslag genomen vaartuigen worden teruggegeven en dat alle schepen een vrije doorvaart door de Straat van Kertsj wordt verleend.

De Europese Raad toonde zich verheugd over de positieve stemming in het Europees Parlement over het handelsakkoord EU-Japan en gaf aan uit te kijken naar de spoedige inwerkingtreding ervan.

• Infographic - handel EU-Japan: feiten en cijfers

Brexit

De leiders van de EU-27 hielden een buitengewone bijeenkomst van de Europese Raad (art. 50) over de brexit. Zij bevestigden nogmaals hun conclusies van 25 november 2018, waarin zij het terugtrekkingsakkoord onderschreven en de politieke verklaring goedkeurden.

"De Unie blijft bij dit akkoord en is voornemens over te gaan tot de ratificatie ervan. Er kan niet opnieuw over het akkoord worden onderhandeld." Conclusies van de Europese Raad (art. 50), 13/12/2018

De Europese Raad benadrukte dat de noodoplossing is bedoeld als een 'verzekeringspolis' om een harde grens op het eiland Ierland te voorkomen en om de integriteit van de eengemaakte markt te waarborgen. "Indien de noodoplossing toch zou worden geactiveerd, zal zij tijdelijk van toepassing zijn, tenzij en totdat zij wordt vervangen door een vervolgakkoord dat de garantie biedt dat een harde grens wordt voorkomen", aldus de EU-27-leiders in de conclusies.

De leiders zeiden ook dat zij voorbereid willen zijn op een "no deal"-scenario.

• Buitengewone bijeenkomst van de Europese Raad (art. 50), 13/12/2018

Eengemaakte markt

De Europese Raad riep op tot voortzetting van de agenda voor de eengemaakte markt, die de laatste 25 jaar welvaart, groei en banen heeft gebracht. De leiders willen vooruitgang zien op de volgende gebieden:

• de lopende werkzaamheden op wetgevingsgebied
• coördinatie met aanverwante beleidsterreinen
• uitvoering op nationaal niveau
• mondiaal concurrentievermogen
• digitale transformatie

De Europese Raad besloot in het voorjaar van 2019 een grondige bespreking te voeren ter voorbereiding van de volgende strategische agenda.

• Strategie voor de eengemaakte markt voor goederen en diensten (achtergrond­informatie)

Migratie

De irreguliere aankomsten zijn tot de niveaus van voor de crisis teruggebracht dankzij buitengrenscontroles, de bestrijding van smokkelaars en nauwere samenwerking met landen van herkomst en doorreis. De leiders riepen op tot verdere ontwikkeling en uitvoering van het externe migratiebeleid van de EU.

Wat het interne beleid van de Unie betreft, verzochten de leiders de twee wetgevers de onderhandelingen over de Europese grens- en kustwacht (EBCG) spoedig af te ronden.

Zij deden tevens een oproep tot meer inspanningen om de onderhandelingen over het Asielagentschap, de terugkeerrichtlijn, en de hervorming van het asielstelsel van de EU tot een goed einde te brengen.

• Migratiebeleid van de EU (achtergrondinformatie)

Klimaatverandering

In het licht van de presentatie van de mededeling van de Commissie getiteld "Een schone planeet voor iedereen" en rekening houdend met het resultaat van CoP24 in Katowice, verzochten de EU-leiders de Raad zich te buigen over de in de mededeling beschreven elementen. De Europese Raad zal in het eerste halfjaar van 2019 sturing bieden omtrent de algemene richting en de politieke prioriteiten in dit verband. Op basis daarvan zal de EU in overeenstemming met de Overeenkomst van Parijs uiterlijk in 2020 een langetermijnstrategie kunnen indienen.

• Aanpak van de klimaatverandering in de EU (achtergrondinformatie)

Veiligheid en defensie

De leiders waren ingenomen met de geboekte vooruitgang op het gebied van veiligheid en defensie, zoals de uitvoering van de permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) en de inspanningen ter verbetering van de militaire mobiliteit. De leiders onderschreven het pact inzake het civiele GVDB.

Deze initiatieven dragen bij tot het vergroten van de strategische autonomie van de EU en van haar vermogen om als veiligheidsleverancier op te treden, waarbij tegelijk de samenwerking tussen de EU en de NAVO wordt geïntensiveerd.

• EU-samenwerking inzake veiligheid en defensie (achtergrondinformatie)

Desinformatie

Onze democratische stelsels worden bedreigd door de verspreiding van desinformatie. De EU-leiders onderstreepten de noodzaak van een dringende respons op desinformatie, met volledige eerbiediging van de grondrechten. Zij riepen op tot:

• een snelle uitvoering van het door de Commissie en de hoge vertegenwoordiger gepresenteerde gezamenlijke actieplan tegen desinformatie
• een snel en doortastend optreden op zowel Europees als nationaal niveau voor het waarborgen van vrije en eerlijke Europese en nationale verkiezingen

De Raad wordt verzocht dit onderwerp verder te behandelen en in maart 2019 verslag uit te brengen aan de Europese Raad.

Bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat

De EU-leiders veroordeelden alle vormen van antisemitisme, racisme en vreemdelingenhaat, en onderstreepten het belang van de bestrijding van onverdraagzaamheid. Zij verwelkomden de goedkeuring, op 6 december 2018, van de verklaring van de Raad betreffende de bestrijding van antisemitisme.

Burgerraadpleging

De EU-leiders maakten een evaluatie van de resultaten van de burgerdialogen en burgerraadplegingen die in de EU-lidstaten zijn gehouden. Mede door deze exercitie kon worden ingegaan op een aantal zorgpunten en verwachtingen van de burgers wat concrete resultaten van de EU betreft. De staatshoofden en regeringsleiders zullen tijdens hun informele bijeenkomst op 9 mei 2019 in Sibiu de prioriteiten voor de volgende institutionele cyclus bespreken teneinde in juni 2019 overeenstemming te bereiken over de volgende strategische agenda.

• Burgerraadpleging - gezamenlijk verslag

Eurotop

De EU-leiders namen een verklaring aan waarin alle elementen van het verslag van de Eurogroep over de verdieping van de EMU worden goedgekeurd, inclusief de modaliteiten van de hervorming van het ESM, de voorwaarden voor het gemeenschappelijk achtervangmechanisme voor het GAF en verdere stappen in verband met de bankenunie.

De leiders gaven de Eurogroep ook een mandaat om voort te werken aan een begrotingsinstrument voor convergentie en concurrentievermogen voor de eurozone, zulks in de context van het MFK.

• Eurotop, 14/12/2018