Raad Algemene Zaken (Cohesie), 18 juni 2024

Belangrijkste resultaten

Cohesiebeleid en strategische agenda van de EU 2024-2029

De ministers hebben van gedachten gewisseld over het verband tussen het cohesiebeleid en de strategische agenda van de EU voor 2024-2029, die de Europese Raad op 27 en 28 juni 2024 zal aannemen.

Het cohesiebeleid heeft door de jaren heen een belangrijke rol gespeeld bij de verwezenlijking van de strategische doelstellingen van de EU via investeringen die hebben bijgedragen aan het concurrentie­vermogen, de sociale inclusie, de groene en de digitale transitie en de industriële transformatie in de EU-regio's. Zoals vermeld in het verslag van Enrico Letta "Much more than a market" versterkte het beleid ook de eengemaakte markt en zorgde het ervoor dat alle regio's daarvan kunnen profiteren.

De ministers bespraken hoe het cohesiebeleid ook in de toekomst kan blijven bijdragen aan de strategische doelstellingen van de EU en hoe ervoor kan worden gezorgd dat alle regio's, met hun specifieke kenmerken en verschillen, aan dit proces kunnen deelnemen.

Tijdens het debat opperden de sprekers verschillende manieren waarop het cohesiebeleid, met zijn langetermijnkarakter, de strategische uitdagingen van Europa kan blijven aanpakken. Zij benadrukten dat het belangrijk is om te blijven investeren in structurele maatregelen ter ondersteuning van het concurrentie­vermogen en het scheppen van banen, en om regio's te ondersteunen bij demografische veranderingen en de groene en de digitale transitie. Sommige sprekers benadrukten ook dat de oostelijke grensgebieden in de veranderde veiligheids­context, alsook het verband tussen het cohesiebeleid en de uitbreiding van de EU, moeten worden ondersteund.

De ministers benadrukten tevens dat het cohesiebeleid, hoewel het bijdraagt aan de strategische doelstellingen van de EU, moet blijven voldoen aan de hoofddoelstelling van de Verdragen, namelijk het verkleinen van de verschillen tussen de ontwikkelings­niveaus van de verschillende regio's. Om dit doel te bereiken achtten zij het van cruciaal belang om ervoor te zorgen dat alle regio's op gelijke voet kunnen deelnemen aan de uitvoering van de strategische doelstellingen van de EU en van dit proces kunnen profiteren.

• Achtergrond­nota voor het debat
• Strategische agenda 2024-2029 van de EU (achtergrond­informatie)

Conclusies van de Raad over het 9e cohesieverslag

De Raad keurde ook conclusies goed over de op 27 maart 2024 gepubliceerde mededeling van de Commissie over het 9e cohesieverslag.

In het verslag wordt de stand van zaken van de economische, sociale en territoriale cohesie van de EU beoordeeld op basis van een breed scala aan indicatoren. Het verslag benadrukt de opmerkelijke opwaartse economische en sociale convergentie in veel delen van de EU gedurende de afgelopen decennia, maar wijst ook op een aantal resterende verschillen en uitdagingen.

In zijn conclusies neemt de Raad nota van de bevindingen van het 9e cohesieverslag en herinnert hij aan de verschillende structurele en opkomende uitdagingen die moeten worden aangepakt, waarbij moet worden vermeden dat de verschillen binnen de EU groter worden. Die uitdagingen omvatten de groene en de digitale transitie, klimaatverandering, migratie, concurrentie­vermogen en strategische autonomie van de EU in de context van de wereldwijde concurrentie, alsook de geopolitieke instabiliteit aan de buitengrenzen van de EU. De Raad maakt zich met name zorgen over de demografische uitdagingen en de resterende grote sociaal-economische verschillen op subnationaal niveau. Veel regio's hebben te maken met economische stagnatie en ontwikkelings­lacunes. Ook benadrukt de Raad de gevolgen van eventuele toekomstige uitbreidingen voor het cohesiebeleid.

Daarom verzoekt de Raad de Commissie om na te denken over passende manieren om na 2027 op maat gemaakte steun te bieden aan regio's om deze uitdagingen met succes aan te pakken. Daarbij moet bijzondere aandacht worden besteed aan de groene, digitale, industriële en demografische uitdagingen en aan de verschillende niveaus van sociaal-economische ontwikkeling.

De Raad bevestigt ook een aantal belangrijke beginselen die in de periode na 2027 in het cohesiebeleid behouden moeten blijven, zoals gedeeld beheer, bestuur op verschillende niveaus, een plaatsgebonden aanpak en het beginsel van partnerschap. Daarnaast onderstreept de Raad dat de uitvoering van het cohesiebeleid verder moet worden vereenvoudigd en dat aandacht moet worden besteed aan goed bestuur en capaciteitsopbouw om ervoor te zorgen dat zijn doelstellingen zo goed mogelijk kunnen worden verwezenlijkt.

• Conclusies van de Raad over de mededeling over het 9e cohesieverslag
• Negende verslag over economische, sociale en territoriale cohesie (Europese Commissie)

Diversen

Onder "diversen" informeerde de Tsjechische delegatie de ministers over de gezamenlijke verklaring van 14 mei 2024 over de toekomst van het cohesiebeleid, waarover 11 ministers van Cohesiebeleid tijdens hun bijeenkomst in Praag overeenstemming bereikten.

• Gezamenlijke verklaring van de ministers van Cohesiebeleid, Praag, mei 2024

De Tsjechische en de Slowaakse delegatie informeerden de ministers ook over de Verklaring van Karlsbad over toekomstige steun voor de transitie van steenkoolregio's, die door regionale en gemeentelijke vertegenwoordigers van 11 EU-lidstaten tijdens de jaarlijkse politieke dialoog voor steenkoolregio's in transitie op 27 en 28 juni 2023 in Karlsbad (Tsjechië) werd ondertekend.

• Verklaring van Karlsbad "Steenkoolregio's hebben na 2027 verdere steun nodig om niemand aan zijn lot over te laten", juni 2023