Athena – financiering van militaire veiligheids- en defensieoperaties
Athena is een mechanisme voor het financieren van de gemeenschappelijke kosten van militaire operaties van de EU in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) van de EU.
Athena werd op 1 maart 2004 door de Raad van de Europese Unie ingesteld. Alle EU-lidstaten, met uitzondering van Denemarken, dragen bij aan de financiering van militaire operaties van de EU. Denemarken heeft ervoor gekozen niet mee te doen aan het GVDB wat militaire aangelegenheden betreft.
Athena wordt aangestuurd door een beheerder en staat onder het gezag van een speciaal comité dat bestaat uit vertegenwoordigers van de lidstaten die bijdragen aan de financiering van de operaties.
Wat financiert Athena?
Athena kan de gemeenschappelijke kosten van militaire EU-operaties financieren, en ook de door de staten gedragen kosten, zoals huisvesting, brandstof en soortgelijke kosten die gekoppeld zijn aan de nationale contingenten.
In alle gevallen bestaan deze kosten uit:
- installatie van het hoofdkwartier en dagelijkse kosten, zoals reiskosten, IT-systemen, administratie, publieksvoorlichting, ter plaatse ingehuurd personeel, inzet en huisvesting van het hoofdkwartier van de troepenmacht (Force Headquarters - FHQ)
- voor de gehele troepenmacht: infrastructuur, medische diensten (te velde), medische evacuatie, identificatie, informatievergaring (satellietbeelden)
- terugbetaling aan/van de NAVO of andere organisaties, zoals de VN
Als de Raad daartoe besluit, kan Athena ook de kosten financieren van het vervoer en de huisvesting van troepen, en van multinationale hoofdkwartieren onder FHQ-niveau.
Athena kan, op verzoek van de operationeel commandant en met goedkeuring van het speciaal comité, ook het volgende financieren:
- kazernes en huisvesting/infrastructuur, noodzakelijke aanvullende uitrusting, medische diensten, informatievergaring (inlichtingen op het terrein, verkenning en bewaking, met inbegrip van lucht-grondbewaking en -verkenning en menselijke inlichtingen)
- andere essentiële vermogens op het terrein (mijnopruiming, chemische, biologische, radiologische en nucleaire bescherming (CBRN), opslag en vernietiging van wapens)
Momenteel financiert Athena 6 actieve militaire EU-operaties:
- EUFOR Althea (Bosnië en Herzegovina)
- EUNAVFOR Atalanta (Hoorn van Afrika)
- EUTM Somalia
- EUTM Mali
- EUTM RCA (Centraal-Afrikaanse Republiek)
- EUNAVFOR MED IRINI
Eerdere door Athena gefinancierde operaties:
- AMIS 2 (Sudan) (juli 2005 - december 2007)
- EUFOR RD Congo (juni 2006 - november 2006)
- EUFOR Tchad/RCA (januari 2008 - maart 2009)
- EUFOR Libya (april 2011 - november 2011)
- EUFOR RCA (februari 2014 - maart 2015)
- EUMAM RCA (januari 2015 - juli 2016)
- EUNAVFOR MED operation SOPHIA (15 mei 2015 - 31 maart 2020)
Bijdrage van de lidstaten aan Athena
De regels voor de bijdragen aan Athena staan in artikel 41, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie. De lidstaten betalen een jaarlijkse bijdrage op basis van het bruto nationaal inkomen.
Athena kan ook andere uitgaven in verband met een operatie voorfinancieren, met name op het gebied van steun in de operationele praktijk. Voor uitgaven die via het Athena-mechanisme worden gefinancierd, gelden specifieke financiële regels.
Financiële regels van Athena
De financiële regels van Athena worden vastgesteld door het speciaal comité. Voor sommige uitgaven, en voor personeelswerving en de gunning van opdrachten in het kader van Athena, gelden specifieke regels.
Athena-handboek
Het Athena-handboek bevat gedetailleerde informatie over het financiële beheer van Athena.
Gegevensbescherming
Het speciaal comité van Athena heeft de volgende uitvoeringsmaatregelen met betrekking tot de toepassing van Verordening (EG) nr. 45/2001 op Athena goedgekeurd: