Bossen: feiten en cijfers
Bossen bieden een brede waaier aan voordelen voor de menselijke gezondheid en het milieu, maar staan steeds meer onder druk. Er bestaan verschillende EU-initiatieven en ‑wetten om bossen te ondersteunen, zowel binnen de Europese Unie als wereldwijd.
Wat bossen te bieden hebben
Bossen zijn van vitaal belang voor de gezondheid en het welzijn van de mens, voor het milieu en voor het klimaat.
Koolstofopslag
Elk jaar vangen de bossen in de EU ongeveer 10% van de broeikasgasemissies op, in bomen, planten en bodems. Dat maakt hen veruit de grootste koolstofput in de EU.
Schoon water
Bossen zijn natuurlijke zuiveraars van lucht en fungeren als natuurlijke filters. Ze vangen regenwater op en zorgen ervoor dat het door de bodem en de wortels kan sijpelen.
Leefomgeving van in het wild levende planten en dieren
Bossen zijn bakens van biodiversiteit. Wereldwijd herbergen zij 80% van alle op het land levende soorten dieren, planten en schimmels.
Hout en grondstoffen
Geoogste houtproducten slaan koolstof op en dragen bij tot de vermindering van de CO2-emissies. Bossen leveren ook andere grondstoffen dan hout, zoals voedsel, geneeskrachtige planten en kurk.
Bescherming tegen erosie en overstromingen
De wortelsystemen in bossen houden de bodem vast en voorkomen erosie. Ze helpen ook waterstromen te reguleren, afvloeiing te beperken en het risico op overstromingen te verminderen.
Recreatie en gezondheid
Bossen bieden ruimte om te wandelen, te kamperen en in contact te komen met de natuur, wat ons helpt onze lichamelijke en geestelijke gezondheid te verbeteren.
Groene banen en werkgelegenheid
4,5 miljoen banen in de EU zijn direct of indirect afhankelijk van bossen. Wereldwijd zorgen bossen voor 86 miljoen groene banen.
Bosgebied en de gezondheid van bossen
In de EU
Bijna 40% van het grondgebied van de EU is bedekt met bossen. Sinds 2000 is er een toename met 5,5% dankzij bebossing, duurzaam beheer, actief herstel en natuurlijke processen.
Onze bossen verkeren echter in slechte staat omdat hun gezondheid achteruitgaat.
Wereldwijd
Bossen beslaan 30% van het landoppervlak van de aarde. Dit komt neer op 4,06 miljard hectare of ongeveer een halve hectare bos voor iedereen op aarde.
Elk jaar neemt de oppervlakte af met gemiddeld 4,7 miljoen hectare of met ongeveer 6,7 miljoen voetbalvelden.
Opslag van broeikasgassen
De gezondheid en veerkracht van bossen, veranderingen in bosecosystemen als gevolg van klimaatverandering of plagen en meer boomkap kunnen allemaal van invloed zijn op het vermogen van bossen om broeikasgassen te absorberen en op te slaan. In 2022 hebben de bossen in de EU een derde minder broeikasgassen opgeslagen dan in 2000, hoewel hun totale oppervlakte is toegenomen.
Het potentieel van de bossen in de EU om broeikasgassen op te slaan neemt af
Deze grafiek toont de jaarlijkse hoeveelheid broeikasgassen die door bossen in de EU zijn geabsorbeerd, gemeten in miljoen ton CO2-equivalent (MtCO2e).
Staafdiagram met de jaarlijkse hoeveelheid broeikasgassen die tussen 2000 en 2022 door bosgebieden zijn geabsorbeerd, gemeten in miljoen ton CO2-equivalent (MtCO2e).
Tussen 2000 en 2015 absorbeerde bosgrond ongeveer 400 MtCO2e per jaar, met enkele schommelingen. Na 2015 begon het absorptieniveau gestaag te dalen, met een daling tot 312 MtCO2e in 2017. Sindsdien zijn de absorptieniveaus relatief stabiel gebleven op iets meer dan 300 MtCO2e.
Bedreigingen voor bossen
Bossen komen steeds meer onder druk te staan, waardoor het moeilijker wordt om de verwachte voordelen te bieden.
Ontbossing en bosdegradatie hebben de afgelopen 30 jaar ongeveer 10% van de bossen wereldwijd vernietigd.
Bovendien gaat klimaatverandering gepaard met:
• verlies van biodiversiteit
• plagen en ziekten, zoals schorskeverplagen, die grote bosgebieden kunnen beschadigen
• verontreiniging, zoals hoge ozonniveaus waardoor bomen minder aan fotosynthese kunnen doen
• droogte en bosbranden, die leiden tot jongere bossen of lagere groeicijfers
Steeds meer bosbranden in de EU
De grafiek toont het jaarlijkse aantal bosbranden in de Europese Unie. In 2022 werden bijna 8 000 branden geregistreerd, waardoor 9 000 km2 aan bos in de EU verloren ging.
Staafdiagram met het jaarlijkse aantal bosbranden in de Europese Unie in de periode 2010-2024.
Tussen 2010 en 2018 bleef het aantal branden onder de 1 000 per jaar, met uitzondering van een aanzienlijke stijging in 2017, toen er meer dan 1 900 branden waren. Vanaf 2019 begon het jaarlijkse aantal branden gestaag te stijgen, met een piek van meer dan 7 800 branden in 2022. In 2023 en 2024 nam het aantal branden af, maar het bleef hoog, met meer dan 5 000 branden per jaar.
Als gevolg daarvan nemen de gezondheid en stressbestendigheid van de bossen in de EU af. Grote branden vervuilen ook de lucht en het water en dragen op hun beurt bij tot een grotere opwarming van de aarde.
Zie ook
Veerkracht en bescherming van bossen
Ontbossingsvrije producten
Klimaatverandering: wat onderneemt de EU?
Laatst bijgewerkt: 24 juni 2025