Bossen: feiten en cijfers

Wat bossen te bieden hebben

Bossen zijn van vitaal belang voor de gezondheid en het welzijn van de mens, voor het milieu en voor het klimaat.

Koolstofopslag

Elk jaar vangen de bossen in de EU ongeveer 10% van de broeikasgasemissies op, in bomen, planten en bodems. Dat maakt hen veruit de grootste koolstofput in de EU.

Schoon water en schone lucht

Bossen zijn natuurlijke zuiveraars van lucht en fungeren als natuurlijke filters. Ze vangen regenwater op en zorgen ervoor dat het door de bodem en de wortels kan sijpelen.

Leefomgeving van in het wild levende planten en dieren

Bossen zijn bakens van biodiversiteit. Wereldwijd herbergen zij 80% van alle op het land levende soorten dieren, planten en schimmels.

Hout en grondstoffen

Geoogste houtproducten slaan koolstof op en helpen de Co₂-emissies te verminderen. Bossen leveren ook andere grondstoffen dan hout, zoals voedsel, geneeskrachtige planten en kurk.

Bosgebied en de gezondheid van bossen

In de EU

Bijna 40% van het grondgebied van de EU is bedekt met bossen. Sinds 2000 is er een toename met 5,5% dankzij bebossing, duurzaam beheer, actief herstel en natuurlijke processen.

Onze bossen verkeren echter in slechte staat omdat hun gezondheid achteruitgaat.

Wereldwijd

Bossen beslaan circa 30% van het land­oppervlak van de aarde. Dat komt neer op 4,06 miljard hectare of ongeveer een halve hectare bos voor iedereen op aarde.

Elk jaar neemt het areaal met gemiddeld 4,12 miljoen hectare af. Dat is meer dan de omvang van Nederland.

Opslag van broeikasgassen

Het vermogen van bossen om broeikasgassen te absorberen en op te slaan, is afhankelijk van een aantal factoren. Gezonde en veerkrachtige bossen kunnen meer opslaan, terwijl veranderingen in bosecosystemen als gevolg van klimaatverandering of plagen en toegenomen houtkap een negatief effect hebben. In 2024 sloegen de bossen in de EU een kwart minder broeikasgassen op dan in 2000, hoewel hun totale oppervlakte was toegenomen.

Het potentieel van de bossen in de EU om broeikasgassen op te slaan neemt af

Deze grafiek toont de jaarlijkse hoeveelheid broeikasgassen die door bossen in de EU zijn geabsorbeerd, gemeten in miljoen ton CO₂-equivalent (MtCO₂e).

Bedreigingen voor bossen

Bossen komen steeds meer onder druk te staan, waardoor het moeilijker wordt om de verwachte voordelen te bieden.

Ontbossing en bosdegradatie hebben de afgelopen 30 jaar ongeveer 10% van de bossen wereldwijd vernietigd.

Bovendien vergroot klimaatverandering:

• verlies van biodiversiteit

• plagen en ziekten, zoals schors­kever­plagen, die grote bosgebieden kunnen beschadigen

• verontreiniging, zoals hoge ozon­niveaus waardoor bomen minder aan fotosynthese kunnen doen

• droogte en bosbranden, die leiden tot jongere bossen of lagere groeicijfers

Steeds meer bosbranden in de EU

De grafiek toont het jaarlijkse aantal bosbranden in de Europese Unie. In 2022 waren er bijna 8 000 branden, waardoor 9 000 km² aan bossen in de EU verloren ging.

Bijgevolg nemen de gezondheid en stress­bestendigheid van de bossen in de EU af. Grote branden vervuilen ook de lucht en het water en werken op hun beurt een grotere opwarming van de aarde in de hand.

Zie ook