COP28
De klimaatcrisis moet nu worden aangepakt. De EU en haar lidstaten namen het voortouw bij het sluiten van een mondiale overeenkomst om de klimaatambities en -financiering op te schalen, en om nieuwe mondiale energiedoelen te stellen.
De 28e VN-klimaatconferentie (COP28) vond plaats van 30 november tot en met 13 december 2023 in Dubai, Verenigde Arabische Emiraten. De EU en haar 27 lidstaten namen hieraan deel als partijen bij het VN-Raamverdrag inzake klimaatverandering (UNFCCC).
De belangrijkste thema's van COP28 waren:
- mondiale inventarisatie
- beperking van klimaatverandering
- aanpassing aan klimaatverandering
- klimaatfinanciering, inclusief het verlies- en schadefonds
Klimaatambitie
Tijdens COP28 werd de eerste mondiale inventarisatie in het kader van de Overeenkomst van Parijs opgemaakt. Daarbij werd de vooruitgang bij de verwezenlijking van de klimaatdoelen van de overeenkomst gemeten.
Uit de inventarisatie bleek dat de mondiale uitstoot van broeikasgassen uiterlijk in 2025 een piek moet bereiken en dat deze uiterlijk in 2030 met 43% en uiterlijk in 2035 met 60% moet worden verminderd ten opzichte van 2019. Dit is noodzakelijk om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 °C. Er werd opgemerkt dat sommige landen niet op koers liggen als het gaat om de verwezenlijking van de doelen van de Overeenkomst van Parijs.
De partijen kwamen overeen om hun geactualiseerde klimaatplannen voor 2035 vóór COP30 in te dienen en deze af te stemmen op de grens van 1,5 °C op basis van de best beschikbare wetenschap en het resultaat van de mondiale inventarisatie van 2023.
De aarde behoort toe aan onze kinderen. Dat is geen reclameslogan, maar een existentiële waarheid. De komende 10 jaar zullen doorslaggevend zijn en wij zetten ons volledig in om met ieder van jullie samen te werken om de mensheid te beschermen. Charles Michel tijdens COP28, voorzitter van de Europese Raad, 1 december 2023
Er werd overeenstemming bereikt over een kader voor een mondiaal aanpassingsdoel en over overeenkomsten voor de financiering van aanpassingswerkzaamheden.
Overeenkomst van Parijs: EU op weg naar klimaatneutraliteit (Infographic)
Energie
Het is van cruciaal belang dat er meer gedaan wordt om de klimaatverandering te beperken. Op korte termijn kunnen emissiereducties in de energiesector het grootste effect hebben.
Tijdens COP28 verzochten de EU en haar lidstaten alle partijen dringend om het eens te worden over de volgende mondiale energiedoelen:
- transitie weg van fossiele energie: de partijen kwamen overeen om uiterlijk in 2050 af te stappen van fossiele brandstoffen in de energiesector
- hernieuwbare energiebronnen en energie-efficiëntie: de partijen kwamen overeen om de mondiale capaciteit voor hernieuwbare energie te verdriedubbelen en het tempo waarmee de verbeteringen op het gebied van de energie-efficiëntie worden doorgevoerd uiterlijk in 2030 te verdubbelen
Financiering
De EU en haar lidstaten blijven vastbesloten het in de Overeenkomst van Parijs vastgelegde doel van $ 100 miljard waar te maken en de financiering voor klimaataanpassing te verdubbelen.
Tijdens COP27 in 2022 speelde de EU een cruciale rol bij het opzetten van een nieuw mondiaal verlies- en schadefonds, dat kwetsbare landen moet helpen bij natuurrampen die het gevolg zijn van de klimaatverandering.
Tijdens COP28 zegden de EU en haar lidstaten meer dan de helft van de initiële financiering voor het verlies- en schadefonds toe (ruim € 400 miljoen).
De EU en haar lidstaten zijn samen de grootste verstrekker van klimaatfinanciering. In 2022 droegen zij € 28,5 miljard aan publieke klimaatfinanciering bij en mobiliseerden ze € 11,9 miljard aan particuliere financiering om ontwikkelingslanden te helpen hun broeikasgasuitstoot te beperken en zich aan te passen aan de gevolgen van de klimaatverandering.
Een grotere financieringsinspanning moet samengaan met ambitieuzere mitigatieverbintenissen.
Welke rol speelt de EU tijdens COP28?
De EU en haar lidstaten zijn partij bij het VN-Raamverdrag inzake klimaatverandering (UNFCCC) en hebben allemaal de Overeenkomst van Parijs geratificeerd. Zij wonen jaarlijks de conferentie van de partijen (COP) bij en nemen deel aan de onderhandelingen in het kader van het klimaatverdrag.
De EU wordt tijdens COP28 vertegenwoordigd door Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad, Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, en het roulerende voorzitterschap van de Raad. De EU-delegatie die mee onderhandelt, wordt geleid door de Europese Commissie en het voorzitterschap van de Raad.
De Raad bepaalt het EU-onderhandelingsstandpunt door Raadsconclusies goed te keuren in de aanloop naar de COP-bijeenkomsten. Het standpunt voor COP28 werd bepaald in de Raad Milieu van oktober 2023.
Tijdens de onderhandelingen speelt het voorzitterschap van de Raad een coördinerende rol om ervoor te zorgen dat de 27 EU-lidstaten met één stem spreken.
