COP28
Il-kriżi klimatika trid tiġi indirizzata issa. L-UE u l-istati membri tagħha ħadu rwol ewlieni fl-iżgurar ta' ftehim dinji biex iżid l-ambizzjoni klimatika u l-finanzjament għall-klima, u biex jistabbilixxi għanijiet dinjija ġodda għall-enerġija.
It-28 konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-tibdil fil-klima (COP28) saret mit-30 ta' Novembru sat-13 ta' Diċembru 2023 f'Dubai, l-Emirati Għarab Magħquda. L-UE u s-27 stat membru tagħha attendew l-avveniment, bħala partijiet fil-Konvenzjoni Qafas tan-NU dwar it-Tibdil fil-Klima (UNFCCC).
Is-suġġetti ewlenin tal-COP28 kienu:
- rendikont globali
- mitigazzjoni
- adattament
- finanzjament għall-klima, inkluż il-fond għat-telf u l-ħsara
Ambizzjoni klimatika
Il-COP28 inkludiet l-ewwel rendikont dinji skont il-Ftehim ta' Pariġi, li kejjel il-progress lejn l-għanijiet klimatiċi stabbiliti mill-ftehim.
Ir-rendikont enfasizza l-ħtieġa li jintlaħaq l-ogħla livell ta' emissjonijiet ta' gassijiet serra sal-2025 u li jitnaqqsu bi 43% sal-2030 u b'60% sal-2035, meta mqabbla mal-livelli tal-2019, sabiex it-tisħin dinji jiġi limitat għal 1.5°C. Innota li xi pajjiżi jinsabu 'l bogħod milli jilħqu l-għanijiet tagħhom tal-Ftehim ta’ Pariġi.
Il-partijiet qablu li jippreżentaw il-pjanijiet klimatiċi aġġornati tagħhom għall-2035 sal-COP30 u li jeħtieġ li dawn jiġu allinjati mal-limitu ta' 1.5°C abbażi tal-aħjar xjenza disponibbli u r-riżultati tar-rendikont dinji tal-2023.
Id-dinja hija ta' wliedna. Dan mhuwiex slogan ta' reklam. Hija verità eżistenzjali. L-għaxar snin li ġejjin ser ikunu deċiżivi u aħna impenjati bis-sħiħ li naħdmu ma' kull wieħed minnkom biex nipproteġu l-umanità. Il-President tal-Kunsill Ewropew Charles Michel fil-COP28, 1 ta' Diċembru 2023
Intlaħaq qbil dwar qafas għal għan dinji għall-adattament, flimkien ma' ftehimiet dwar il-ħtieġa li jiġi żgurat finanzjament għal xogħol fuq l-adattament.
Il-Ftehim ta' Pariġi: it-triq tal-UE lejn in-newtralità klimatika (Infografika)
Enerġija
Huma essenzjali sforzi akbar għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima. Is-settur tal-enerġija huwa wieħed fejn it-tnaqqis fl-emissjonijiet jista' jkollu l-akbar impatti fil-futur immedjat.
Fil-COP28, l-UE u l-pajjiżi tagħha ħeġġew lill-partijiet jaqblu dwar l-għanijiet dinjija tal-enerġija:
- it-tranżizzjoni lil hinn mill-enerġija fossili: il-partijiet qablu li progressivament jitbiegħdu mill-fjuwils fossili fis-settur tal-enerġija sal-2050
- e nerġija rinnovabbli u effiċjenza enerġetika: il-partijiet qablu li jittriplaw il-kapaċità dinjija tal-enerġija rinnovabbli u jirduppjaw ir-rata ta' titjib fl-effiċjenza enerġetika sal-2030
Finanzjament
L-UE u l-istati membri tagħha għadhom impenjati bis-sħiħ li jilħqu l-mira ta' $100 biljun stabbilita mill-Ftehim ta' Pariġi u li jirduppjaw il-finanzjament għall-adattament.
Fil-COP27 fl-2022 l-UE kienet kruċjali fit-tnedija ta' fond dinji ġdid għat-telf u l-ħsara biex pajjiżi vulnerabbli jiġu appoġġati biex jegħlbu l-qerda kkawżata mit-tibdil fil-klima.
Fil-COP28, l-UE u l-istati membri tagħha wiegħdu aktar minn nofs il-finanzjament inizjali għall-fond għat-telf u l-ħsara (aktar minn €400 miljun).
Flimkien, l-UE u l-pajjiżi tagħha huma l-akbar fornitur ta' finanzjament għall-klima fid-dinja. Fl-2022 ikkontribwew €28.5 biljun f'finanzjament għall-klima minn sorsi pubbliċi u mmobilizzaw ammont addizzjonali ta' €11.9 biljun f'finanzjament privat biex jappoġġaw lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw fit-tnaqqis tagħhom tal-emissjonijiet ta' gassijiet serra u jaddattaw għall-impatti tat-tibdil fil-klima.
Sforzi ta' finanzjament akbar iridu jimxu id f'id ma' impenji aktar ambizzjużi għall-mitigazzjoni.
X'inhu r-rwol tal-UE fil-COP?
L-UE u l-istati membri tagħha huma partijiet fil-Konvenzjoni Qafas tan-NU dwar it-Tibdil fil-Klima (UNFCCC) u kollha kemm huma rratifikaw il-Ftehim ta' Pariġi. Huma jattendu l-laqgħat tal-konferenza tal-partijiet (COP) kull sena u jieħdu sehem fin-negozjati stabbiliti mill-konvenzjoni dwar il-klima.
Fil-laqgħat tal-COP28, l-UE hija rrappreżentata mill-President tal-Kunsill Ewropew Charles Michel, il-President tal-Kummissjoni Ewropea Ursula von der Leyen u l-presidenza b'rotazzjoni tal-Kunsill. Id-delegazzjoni tal-UE li qed tieħu sehem fin-negozjati hija mmexxija mill-Kummissjoni Ewropea u l-presidenza tal-Kunsill.
Il-Kunsill jaqbel dwar il-pożizzjoni tal-UE fin-negozjati billi japprova konklużjonijiet tal-Kunsill qabel il-laqgħat tal-COP. Il-pożizzjoni għall-COP28 ġiet maqbula fil-Kunsill Ambjent ta' Ottubru 2023.
Matul in-negozjati, il-presidenza tal-Kunsill taqdi rwol ta' koordinazzjoni biex tiżgura li s-27 stat membru tal-UE jitkellmu b'leħen wieħed.
