Ochrona konsumentów: prawa kupujących

Dwuletnia gwarancja

Na wszystkie towary obowiązuje co najmniej dwuletnia gwarancja.

Jeżeli okażą się wadliwe lub niezgodne z reklamą, przedsiębiorca musi je naprawić, wymienić, obniżyć cenę lub zaproponować pełny zwrot.

Przepisy te mają też zastosowanie do:

• towarów używanych kupowanych od sprzedawcy będącego przedsiębiorcą (w takim przypadku można uzgodnić krótszy okres gwarancji, jednak nie krótszy niż rok)
• treści i usług cyfrowych (takich jak aplikacje mobilne, gry wideo lub subskrypcje na przechowywanie w chmurze), nawet w przypadku wyrażenia zgody na udostępnienie danych osobowych zamiast opłaty.

Nie dotyczą one towarów nabywanych od osób prywatnych.

Prawo odstąpienia od umowy

Kupując produkt lub usługę przez internet lub poza sklepem, konsumenci mają prawo anulować i zwrócić zamówienie w terminie 14 dni, bez obowiązku uzasadniania swojej decyzji.

Istnieją jednak pewne wyjątki, np. w przypadku:

• rezerwacji hotelowych, biletów lotniczych i pociągowych
• zapieczętowanych towarów, których opakowanie zostało otwarte
• pilnych napraw i prac konserwacyjnych
• towarów zakupionych od osób prywatnych.

Bezpieczne produkty

UE wprowadziła środki służące temu, aby produkty, które konsumenci mogą kupować na rynku unijnym, zarówno w internecie, jak i stacjonarnie, były bezpieczne.

Rozporządzenie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, które zaczęło obowiązywać w grudniu 2024 r., ma:

• sprawić, że nowe produkty technologiczne (tj. konsole do gier, bezprzewodowe słuchawki, oprogramowanie) będą spełniały europejskie normy bezpieczeństwa
• ułatwić konsumentom naprawę, zwrot lub wymianę produktów niebezpiecznych.

Ponadto do zadań krajowych organów nadzoru rynku należy sprawdzanie zgodności produktów z unijnymi wymogami. W przypadku wykrycia potencjalnego zagrożenia dla konsumentów, podejmują one odpowiednie środki (wycofanie produktu, kary, komunikaty ostrzegawcze) i informują inne kraje UE.

Bezpieczeństwo online

Dostęp do bezpiecznych produktów, treści i usług dla użytkowników cyfrowych ma zapewnić akt o usługach cyfrowych, który obowiązuje od lutego 2024 r.

Działające w UE platformy cyfrowe muszą wprowadzić szereg środków, aby lepiej chronić użytkowników. Należą do nich m.in.:

• zwalczanie sprzedaży nielegalnych produktów i usług
• zakaz reklam kierowanych do dzieci i wykorzystywania wrażliwych danych osobowych (płeć, orientacja seksualna czy poglądy polityczne) do celów ukierunkowywania reklam
• zakaz stosowania zwodniczych interfejsów, tj. interfejsów wprowadzających w błąd, celowo zaprojektowanych w sposób, który podstępem nakłania użytkowników na przykład do nieświadomej subskrypcji usług.

• Akt o usługach cyfrowych

Prawo do naprawy produktów

UE opracowała szczegółowe przepisy, dzięki którym naprawa będzie łatwiejsza, tańsza i szybsza.

Przyjęte w czerwcu 2024 r. przepisy dają konsumentom nowy zestaw praw i narzędzi:

• prawo konsumenta do żądania, by producent naprawił produkty, które zgodnie z przepisami UE z technicznego punktu widzenia nadają się do naprawy (np. pralki czy telefony komórkowe)
• darmowy europejski formularz informacji o naprawie
• internetowa platforma ds. napraw umożliwiająca kontakt konsumentów z punktami napraw
• przedłużenie gwarancji naprawionego produktu o 12 miesięcy.

Płatności

Podczas zakupu produktów lub usług w UE od jej obywateli lub rezydentów nie można wymagać wyższej opłaty jedynie ze względu na ich obywatelstwo lub kraj zamieszkania.

Przedsiębiorcy w UE nie mogą też pobierać dodatkowych opłat za płatności kartą kredytową lub debetową.

Przy dokonywaniu płatności w walutach państw członkowskich innych niż euro mogą jednak zostać naliczone opłaty za przeliczenie i za transakcję w walucie obcej.

• Ochrona konsumentów: produkty finansowe

Jasne informacje

Unijne przepisy gwarantują, że przy zakupie towarów i usług w UE konsumenci otrzymają:

• jasne, prawidłowe i zrozumiałe informacje
• informacje o całkowitej cenie, w tym o wszystkich podatkach, kosztach dostawy i opłatach dodatkowych.

Oznacza to na przykład, że podczas rezerwacji biletu lotniczego wyraźnie wskazane muszą być wszystkie opłaty.

Więcej informacji

• Portal Your Europe – Zakupy (Komisja Europejska)