Akt o rynkach cyfrowych
Akt o rynkach cyfrowych ma zapewnić uczciwą konkurencję między platformami cyfrowymi bez względu na ich wielkość, dać konsumentom większy wybór i promować nowe możliwości dla małych przedsiębiorstw.
Akt o rynkach cyfrowych – co to jest?
Akt o rynkach cyfrowych ma przede wszystkim zapewnić równe warunki działania wszystkim firmom cyfrowym bez względu na ich wielkość.
Ma zagwarantować konkurencyjność i uczciwość sektora cyfrowego.
Zakazuje nieuczciwych praktyk, których dopuszczają się platformy mające największy udział w rynku.
Ustala jasne prawa i obowiązki dużych platform internetowych.
Pozwala użytkownikom biznesowym dawać większy wybór konsumentom.
Promuje innowacje i uczciwsze środowisko platformowe dla start-upów technologicznych.
Zapewnia konsumentom lepsze usługi i uczciwsze ceny.
Akt o rynkach cyfrowych ustala klarowne zasady dla dużych platform (tzw. strażników dostępu), które świadczą podstawowe usługi platformowe. Chodzi o to, aby platformy te nie nadużywały swojej pozycji, np. nie faworyzowały własnych produktów czy nie blokowały użytkownikom możliwości instalowania aplikacji zewnętrznych.
Akt został przyjęty przez Radę 18 lipca 2022 r. i wszedł w życie 2 maja 2023 r.
Jest on częścią unijnego pakietu dotyczącego usług cyfrowych, w skład którego wchodzi także akt o usługach cyfrowych.
Obydwa akty mają chronić użytkowników przed nieuczciwymi praktykami, a jednocześnie wspierać innowacje w gospodarce cyfrowej.
Akt o usługach cyfrowych
Strażnicy dostępu
Strażnicy dostępu to platformy cyfrowe, które:
- w ciągu ostatnich trzech lat odnotowały roczny obrót w Unii Europejskiej w wysokości co najmniej 7,5 mld euro lub są wyceniane rynkowo na co najmniej 75 mld euro
- mają co najmniej 45 mln użytkowników końcowych miesięcznie
- mają co najmniej 10 000 użytkowników biznesowych z siedzibą w UE
- świadczą co najmniej jedną podstawową usługę platformową w co najmniej trzech państwach członkowskich.
Ze względu na swoją wielkość strażnicy dostępu mają znaczną przewagę nad mniejszymi konkurentami i dominującą pozycję na rynku cyfrowym.
Spośród 10 000 platform cyfrowych, które istnieją w UE, tylko kilka kwalifikuje się jako strażnicy dostępu na mocy aktu o rynkach cyfrowych, a większość z nich ma siedzibę w Stanach Zjednoczonych.
Do tej pory Komisja Europejska wskazała siedmiu strażników dostępu, którzy świadczą 23 podstawowe usługi platformowe. Są to:
- Alphabet
- Amazon
- Apple
- Booking
- ByteDance
- Meta
- Microsoft.
Nowe obowiązki strażników dostępu
W akcie o rynkach cyfrowych określono szereg przepisów, których muszą przestrzegać strażnicy dostępu. Zakazuje się im pewnych działań i nakłada na nich pewne obowiązki.
Strażnikom dostępu nie wolno:
pozycjonować swoich usług i produktów wyżej niż usługi i produkty innych firm
uniemożliwiać sprzedawcom aplikacji korzystania z zewnętrznych platform płatniczych
przetwarzać danych osobowych użytkowników do celów reklamy ukierunkowanej, chyba że wyrażą na to zgodę
ustanawiać nieuczciwych warunków dla użytkowników biznesowych
preinstalować pewnych aplikacji ani uniemożliwiać użytkownikom łatwego ich odinstalowania
stosować ograniczeń wobec użytkowników biznesowych korzystających z platform
Strażnicy dostępu będą musieli:
oferować szerszy wybór, np. określonego oprogramowania w systemie operacyjnym użytkownika
zadbać, aby rezygnacja z subskrypcji podstawowych usług platformowych była równie łatwa jak sama subskrypcja
przekazywać informacje o liczbie użytkowników, którzy odwiedzają ich platformy, żeby można było ustalić, czy dana platforma jest strażnikiem dostępu
zapewnić użytkownikom biznesowym dostęp do ich wyników działań marketingowych lub reklamowych na platformie
informować Komisję Europejską o wszelkich przeprowadzanych przez siebie fuzjach i przejęciach
zapewnić interoperacyjność podstawowych funkcji komunikacji natychmiastowej, tj. umożliwić użytkownikom wysyłanie wiadomości tekstowych, głosowych lub plików
Co jeśli strażnicy dostępu nie przestrzegają przepisów?
Jeżeli duże przedsiębiorstwo internetowe zostało uznane za strażnika dostępu, musi w ciągu sześciu miesięcy zapewnić zgodność z przepisami aktu o rynkach cyfrowych.
W przypadku gdy strażnik dostępu narusza przepisy, może zostać obłożony grzywną w wysokości do 10% jego łącznego światowego obrotu. Jeśli ponownie naruszy przepisy, wysokość grzywny może wzrosnąć do 20% łącznego światowego obrotu.
W przypadku systematycznego nieprzestrzegania aktu o rynkach cyfrowych – to znaczy gdy strażnik dostępu naruszy przepisy co najmniej 3 razy w ciągu 8 lat – Komisja Europejska może rozpocząć badanie rynku i w razie potrzeby zastosować behawioralne lub strukturalne środki zaradcze.
Korzyści z aktu o rynkach cyfrowych
Uczciwa konkurencja w zakresie usług cyfrowych ma kluczowe znaczenie dla tego, aby firmy i konsumenci mogli na równi korzystać z możliwości cyfrowych.
Dzięki ustanowieniu przepisów dotyczących dużych platform internetowych akt o rynkach cyfrowych ułatwia mniejszym przedsiębiorstwom i przedsiębiorstwom typu start-up wchodzenie na rynek cyfrowy, wprowadzanie innowacji i konkurowanie.
Dzięki szerszemu wyborowi konsumenci korzystają również z niższych cen i wyższej jakości usług.
Handel elektroniczny w UE
Ostatnia aktualizacja: 20 listopada 2025