Europejski obszar edukacji

Czym jest europejski obszar edukacji?

Ambicją UE jest jak najlepiej kształcić i szkolić wszystkich obywateli.

Choć każde państwo członkowskie samo odpowiada za swój system edukacji, UE służy kluczowym wsparciem: zachęca państwa członkowskie do współpracy i wymiany sprawdzonych rozwiązań oraz uzupełnia krajowe działania i reformy.

Edukacja ma fundamentalne znaczenie dla zbliżania do siebie obywateli UE. Jest też decydująca dla przyszłości ludzi i Unii. Wszyscy Europejczycy powinni móc korzystać ze wspólnego, różnorodnego dziedzictwa kulturowego i edukacyjnego.



„Europejski filar praw socjalnych” głosi, że każda osoba ma prawo do dobrego jakościowo, włączającego kształcenia, szkolenia i uczenia się przez całe życie, aby móc zdobywać i pielęgnować umiejętności pozwalające w pełni uczestniczyć w życiu społecznym i skutecznie radzić sobie ze zmianami na rynku pracy.

Europejski obszar edukacji ma skłaniać państwa UE do współpracy w dziedzinie edukacji, aby budować odporniejsze i bardziej włączające krajowe systemy kształcenia i szkolenia.

Skąd potrzeba?

Kształcenie i szkolenie to najlepsza inwestycja w przyszłość Europy. Odgrywają one kluczową rolę w stymulowaniu wzrostu i innowacji oraz w tworzeniu miejsc pracy. Europejskie systemy edukacyjne muszą zapewniać ludziom przyszłościową wiedzę, umiejętności i kompetencje, aby mogli prowadzić udane, twórcze życie.

Edukacja powinna pomagać młodym ludziom w rozwijaniu sprawczości, aby mogli wypowiadać się, działać i angażować oraz kształtować przyszłość Europy – demokratycznej, solidarnej i inkluzywnej.

Główne inicjatywy w ramach europejskiego obszaru edukacji

Pomaganie młodym ludziom w zdobywaniu jak najlepszego wykształcenia, a następnie w znalezieniu pracy to jeden z ważnych europejskiego priorytetów politycznych. Aby go realizować, UE proponuje wiele nowych inicjatyw i ulepsza inicjatywy już istniejące.

Program Erasmus+

Okresy studiów lub nauki za granicą powinny być normą w coraz bardziej inkluzywnej Europie. Program Erasmus+ poszerza mobilność edukacyjną w Europie i poza jej terytorium.

Obywatele UE powinni czuć się Europejczykami i być świadomi europejskiego dziedzictwa kulturowego i jego różnorodności. Mają też do odegrania ważną rolę w tworzeniu tożsamości europejskiej opartej na wspólnych wartościach i wspólnej kulturze.

UE chce bardziej zachęcać do udziału w programie.

Umiejętności cyfrowe i edukacja cyfrowa

Technologia cyfrowa na różne sposoby wzbogaca uczenie się i oferuje możliwości nauki, która musi być dostępna dla wszystkich. Ważne, aby doskonalić proces uczenia się i nauczania w erze cyfrowej i dzięki szkoleniom z zakresu umiejętności cyfrowych podnosić i przeorientowywać umiejętności osób uczących się i nauczających.

Program Erasmus+ przewiduje dostosowywanie systemów kształcenia i szkolenia i infrastruktury do ery cyfrowej.

UE wspiera modernizację systemów kształcenia i szkolenia dzięki innowacjom: nowatorskiemu stosowaniu technologii cyfrowych do celów pedagogicznych. Ma to służyć rozwijaniu kompetencji cyfrowych i umiejętności korzystania z mediów u wszystkich obywateli UE, po to by:

• budować odporność na dezinformację i propagandę
• zachęcać do korzystania z technologii z pożytkiem dla siebie i dla zaangażowania obywatelskiego.

Szkolnictwo wyższe

Przed europejskim sektorem szkolnictwa wyższego stoją szczególne wyzwania, a instytucje tego sektora muszą zacieśniać współpracę. Poza już sprawdzoną mobilnością edukacyjną w ramach programu Erasmus+ i unijnymi partnerstwami strategicznymi trwają prace nad kilkoma innymi działaniami:

• siecią „Uniwersytety Europejskie”
• nauką wielojęzyczną
• uznawaniem kwalifikacji
• wspólnymi programami i projektami edukacyjnymi i badawczymi
• zachęcaniem do uczenia się przez całe życie
• poprawą mobilności edukacyjnej dzięki proponowanej dobrowolnej europejskiej karcie studenta.

„Uniwersytety Europejskie”

W 2018 r. powstała jedna ze sztandarowych inicjatyw europejskiego obszaru edukacji – „Uniwersytety Europejskie”. To ambitne ponadnarodowe sojusze instytucji szkolnictwa wyższego, które prowadzą długoterminową, zorganizowaną współpracę strategiczną. W skład sojuszu muszą wchodzić co najmniej 3 instytucje szkolnictwa wyższego z 3 krajów UE lub z innych krajów objętych programem Erasmus.

Dobra jakościowo edukacja włączająca

Każda osoba niezależnie od swojej sytuacji społeczno-ekonomicznej powinna mieć dostęp do dobrej jakościowo edukacji. UE pracuje nad tym, aby zapewnić wszystkim dzieciom – w tym dzieciom z regionów w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej oraz ze wszystkich środowisk – dostęp do systemów wczesnej edukacji i opieki.

UE chce zapewnić dobrą jakościowo edukację włączającą, aby wspierać rozwój wszystkich uczących się. Wciąż można zrobić więcej, aby promować atrakcyjność i znaczenie pracy nauczyciela i całej kadry edukacyjnej i dbać o stałe doskonalenie tej grupy zawodowej.

Należy wspólnymi siłami ograniczyć zjawisko porzucania nauki szkolnej w Europie i zwiększyć możliwości równego dostępu do edukacji.

Nauka języków

Znajomość dwóch języków poza językiem ojczystym powinna stać się normą. Za istotny element europejskiego obszaru edukacji należy uznać kompetencje w zakresie wielojęzyczności. Sprzyjają one porozumieniu i różnorodności i pomagają promować wartości europejskie. UE chciałaby przyjąć i udoskonalić środki promujące wielojęzyczność oraz zwiększające jakość i skuteczność nauki i nauczania języków.

Uznawanie kwalifikacji

Kwalifikacje zdobyte w szkole i podczas studiów powinny być uznawane w całej UE. Aby zapewnić bezproblemową mobilność uczących się, potrzebna jest szersza współpraca między systemami kształcenia i szkolenia, która sprzyjałaby akademickiemu uznawaniu kwalifikacji i okresów nauki za granicą.

Kontekst

Pomysł utworzenia europejskiego obszaru edukacji został po raz pierwszy zatwierdzony przez europejskich przywódców na szczycie społecznym w Göteborgu w Szwecji w 2017 r.

23 maja 2018 r. Rada przyjęła konkluzje o krokach ku urzeczywistnieniu wizji europejskiego obszaru edukacji.

We wrześniu 2020 r. Komisja przedstawiła nową wizję europejskiego obszaru edukacji i konkretne działania służące jej realizacji. 26 lutego 2021 r. Rada przyjęła rezolucję w sprawie strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia na lata 2021–2030.

UE i państwa członkowskie tworzą inicjatywy, które pozwoliłyby do 2025 r. utworzyć europejski obszar edukacji.

• Konkluzje Rady w sprawie kroków ku urzeczywistnieniu wizji europejskiego obszaru edukacji (23 maja 2018)
• Komunikat Komisji w sprawie utworzenia europejskiego obszaru edukacji do 2025 r. (30 września 2020)
• Rezolucja Rady w sprawie strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (2021–2030) (26 lutego 2021)