Het Europees Semester in het kort

Wat is het Europees Semester?

Het Europees Semester is een onderdeel van het kader voor economische governance van de EU. Via het Europees Semester stemmen de lidstaten hun begrotings- en hun economisch beleid af op de regels die op EU-niveau zijn overeengekomen.

De coördinatie van het sociaal-economisch beleid vindt ieder jaar plaats en start telkens in november.

Belangrijkste doelstellingen van het Europees Semester

Het Europees Semester moet bijdragen aan:

• gezonde overheids­financiën, het voorkomen van buitensporige begrotings­tekorten en het voorkomen of verminderen van overheidsschuld
• convergentie en stabiliteit in de EU
• het bevorderen van economische groei
• het voorkomen van macro-economische oneven­wichtigheden in de EU
• het monitoren van de uitvoering van nationale herstel- en veerkrachtplannen
• het coördineren en monitoren van werkgelegenheids- en sociaal beleid

• Kader voor economische governance
• Herstelplan

Rechtsgrond voor het Europees Semester

De artikelen 121 en 148 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) vormen de rechtsgrond voor het Europees Semester.

De coördinatie van nationaal begrotingsbeleid in de EU wordt verder bepaald door het stabiliteits- en groeipact (SGP). Dit pact heeft tot doel gezonde overheidsfinanciën te waarborgen die noodzakelijk zijn voor prijsstabiliteit en voor het bevorderen van sterke, duurzame groei die bevorderlijk is voor het scheppen van banen.

De wetgevings­handelingen van de "twopack"- en "sixpack"-wetgeving hebben de regels en de toepassing van het SGP versterkt.

Meer recentelijk bracht het herziene kader van de Unie voor economische governance, dat sinds 30 april 2024 van kracht is, wijzigingen aan in het preventieve en het correctieve deel van het SGP.

Welk beleid wordt via het Europees Semester gecoördineerd?

De coördinatie heeft betrekking op economisch, sociaal, werkgelegenheids-, structureel en begrotingsbeleid:

• begrotingsbeleid, om de houdbaarheid van de overheids­financiën conform het stabiliteits- en groeipact te waarborgen
• het voorkomen en corrigeren van macro-economische onevenwichtigheden
• structurele hervormingen, met nadruk op groei en werk­gelegenheid
• structurele hervormingen volgens de nationale herstel- en veerkrachtplannen
• sociaal en werkgelegenheids­beleid, conform de Europese pijler van sociale rechten

Waarom werd het Europees Semester in het leven geroepen?

De economische crisis van 2008 maakte duidelijk dat er behoefte was aan een krachtigere economische governance en een betere coördinatie van begrotings- en sociaal beleid tussen de EU-lidstaten.

Een betere coördinatie van economisch, sociaal, werkgelegenheids-, structureel en begrotingsbeleid kan ongelijkheden helpen voorkomen en zorgen voor convergentie en stabiliteit in de EU en in haar lidstaten.

De tot 2010 bestaande procedures voor de coördinatie van samen­hangend beleid werden los van elkaar uitgevoerd. De lidstaten beseften dat deze procedures beter tegelijk konden worden doorlopen. Dit zou het proces stroomlijnen en de lidstaten helpen de doelstellingen van hun nationale beleid beter op elkaar af te stemmen, conform hun doelstellingen op EU-niveau. Daarnaast werd aangevoeld dat bredere beleids­terreinen ook baat zouden hebben bij monitoring en coördinatie.

Daarom heeft de Europese Raad in 2010, bij een bredere hervorming van de EU-governance, het Europees Semester in het leven geroepen.

De eerste "Europees Semester"-cyclus vond plaats in 2011.