Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο με απλά λόγια

Τι είναι το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο;

Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο εντάσσεται στο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μέσω του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου τα κράτη μέλη ευθυγραμμίζουν τις δημοσιονομικές και οικονομικές πολιτικές τους με τους κανόνες που έχουν συμφωνηθεί σε ενωσιακό επίπεδο.

Αυτή η διαδικασία συντονισμού της κοινωνικοοικονομικής πολιτικής πραγματοποιείται ετησίως από τον Νοέμβριο.

Κύριοι στόχοι του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου

Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο φιλοδοξεί να συμβάλει στους ακόλουθους στόχους:

• διασφάλιση υγιών δημόσιων οικονομικών, πρόληψη των υπερβολικών δημοσιονομικών ελλειμμάτων και πρόληψη ή μείωση του δημόσιου χρέους
• διασφάλιση της σύγκλισης και της σταθερότητας στην ΕΕ
• ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης
• πρόληψη των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών στην ΕΕ
• παρακολούθηση της εφαρμογής των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας
• συντονισμό και παρακολούθηση των πολιτικών απασχόλησης και των κοινωνικών πολιτικών

• Πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης
• Σχέδιο ανάκαμψης

Νομική βάση του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου

Νομική βάση για τη διαδικασία του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτελούν τα άρθρα 121 και 148 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).

Ο συντονισμός των εθνικών δημοσιονομικών πολιτικών στην ΕΕ καθορίζεται περαιτέρω από το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΣΣΑ), στόχος του οποίου είναι η εξασφάλιση υγιών δημόσιων οικονομικών που είναι αναγκαία για τη σταθερότητα των τιμών και για την προώθηση ισχυρής και βιώσιμης ανάπτυξης που ευνοεί τη δημιουργία θέσεων εργασίας.

Οι νομοθετικές πράξεις του γνωστού και ως νομοθετικού «δίπτυχου» και «εξάπτυχου» ενίσχυσαν τους κανόνες και την εφαρμογή του ΣΣΑ.

Πιο πρόσφατα, το αναθεωρημένο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, το οποίο τέθηκε σε ισχύ στις 30 Απριλίου 2024, εισήγαγε αλλαγές στο προληπτικό και το διορθωτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Ποιες πολιτικές συντονίζονται κατά το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο;

Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο καλύπτει τον συντονισμό των οικονομικών, κοινωνικών, διαρθρωτικών και δημοσιονομικών πολιτικών, καθώς και των πολιτικών απασχόλησης:

• δημοσιονομικές πολιτικές, ώστε να διασφαλίζεται η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών σύμφωνα με το ΣΣΑ
• πρόληψη και διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών
• διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, με έμφαση στην προώθηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης
• διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται στα εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας
• πολιτικές απασχόλησης και κοινωνικές πολιτικές, σύμφωνα με τις αρχές του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων

Γιατί δημιουργήθηκε το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο;

Η οικονομική κρίση του 2008 κατέστησε σαφές ότι απαιτείται ισχυρότερη οικονομική διακυβέρνηση και καλύτερος συντονισμός των δημοσιονομικών και κοινωνικών πολιτικών μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ.

Η βελτίωση του συντονισμού των οικονομικών, κοινωνικών, διαρθρωτικών και δημοσιονομικών πολιτικών, καθώς και των πολιτικών για την απασχόληση, δύναται να συμβάλει στην πρόληψη των αποκλίσεων και στη διασφάλιση της σύγκλισης και της σταθερότητας στην ΕΕ συνολικά, καθώς και στα κράτη μέλη της.

Οι σχετικές διαδικασίες συντονισμού των πολιτικών που υπήρχαν μέχρι το 2010 εφαρμόζονταν χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους η μία την άλλη. Τα κράτη μέλη διέγνωσαν την ανάγκη να συγχρονίσουν τα χρονοδιαγράμματα αυτών των διαδικασιών προκειμένου να εξορθολογιστεί η διαδικασία και να ευθυγραμμιστούν καλύτερα οι στόχοι των εθνικών πολιτικών, λαμβανομένων υπόψη των στόχων που έχουν τεθεί σε επίπεδο ΕΕ. Ήταν επίσης αναγκαία η επέκταση της παρακολούθησης και του συντονισμού ώστε να καλύπτονται ευρύτερες πολιτικές.

Για τους λόγους αυτούς, και στο πλαίσιο της ευρύτερης μεταρρύθμισης της διακυβέρνησης της ΕΕ, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε να καθιερώσει το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο το 2010.

Ο πρώτος κύκλος του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου πραγματοποιήθηκε το 2011.