Strategia inwestycji detalicznych

Inwestycje detaliczne na rynkach kapitałowych UE

Udział inwestorów detalicznych w rynkach kapitałowych w UE pozostaje niski w porównaniu z innymi rozwiniętymi gospodarkami. W 2021 r. tylko około 17% aktywów gospodarstw domowych w UE było utrzymywanych w finansowych papierach wartościowych (akcje notowane na giełdzie, obligacje, fundusze wspólnego inwestowania i finansowe instrumenty pochodne), gdy tymczasem w USA wskaźnik ten wynosił 43%.

Duża część zasobów finansowych unijnych gospodarstw domowych ma formę depozytów bankowych, choć z doświadczenia wynika, że długoterminowe inwestowanie na giełdzie przynosi istotne zyski.

Dlaczego inwestorom detalicznym trudno jest czerpać korzyści z rynków kapitałowych?

Dostęp do informacji

Inwestorzy detaliczni mają trudności z uzyskaniem użytecznych, porównywalnych i łatwo zrozumiałych informacji, które pomogłyby im podjąć świadome decyzje inwestycyjne.

Zaufanie do rynków kapitałowych

Tylko 38% konsumentów ma pewność, że doradztwo inwestycyjne, które otrzymują od pośredników finansowych, przede wszystkim leży w ich najlepiej pojętym interesie.

Wpływ marketingu

Inwestorzy detaliczni są coraz częściej narażeni na wpływ nierealistycznych informacji marketingowych w mediach społecznościowych i w nowych kanałach marketingowych.

Wysokie opłaty

Za niektóre usługi i produkty inwestorzy detaliczni często uiszczają opłaty i prowizje wyższe niż inwestorzy instytucjonalni – wpływa to niekorzystnie na zwrot z inwestycji.

Unijna strategia inwestycji detalicznych

Aby zaradzić tym problemom, 24 maja 2023 r. Komisja Europejska zaproponowała strategię inwestycji detalicznych, która składa się z dwóch projektów:

rozporządzenia zmieniającego detaliczny produkt zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowy produkt inwestycyjny (PRIIP)
dyrektywy zbiorczej zmieniającej dyrektywę o rynkach instrumentów finansowych (MiFID), dyrektywę o dystrybucji ubezpieczeń (IDD), „Wypłacalność II”, dyrektywę o przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) i dyrektywę o zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (AIFMD).

12 czerwca 2024 r. Rada uzgodniła mandat negocjacyjny dotyczący tych projektów. 18 grudnia 2025 r. Rada i Parlament Europejski uzgodniły zaktualizowane przepisy dotyczące inwestycji detalicznych. Wprowadzone zmiany pozwolą:

wzmocnić pozycję inwestorów detalicznych poprzez zapewnienie takiego samego poziomu informacji, traktowania i ochrony, jaki stosuje się wobec inwestorów instytucjonalnych
zwiększyć zaufanie i konkurencyjność na rynkach finansowych UE
zapewnić obywatelom i firmom szerszy zakres efektywnych możliwości w zakresie inwestycji i finansowania.

Detaliczny produkt zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowy produkt inwestycyjny (PRIIP)

Wniosek ustawodawczy w sprawie zmiany detalicznych produktów zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych ma na celu aktualizację przepisów dotyczących dokumentów zawierających kluczowe informacje w odniesieniu do PRIIP. Detaliczne produkty zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowe produkty inwestycyjne to produkty, które banki zazwyczaj oferują konsumentom, którzy chcą na przykład zaoszczędzić na zakup domu lub opłacić edukację swoich dzieci.

Zmienione rozporządzenie pomoże inwestorom prywatnym lepiej zrozumieć nabywany przez nich produkt i porównać go z innymi produktami, gdyż kluczowe informacje na temat kosztów i ryzyka będą wyraźnie widoczne w dokumencie, który inwestorzy otrzymują przy zakupie określonych produktów inwestycyjnych.

Dokumenty zawierające kluczowe informacje będą łatwiej dostępne w formie cyfrowej, co zwiększy jasność prawa.

Dokumenty zawierające kluczowe informacje dotyczące detalicznych produktów zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych (Komisja Europejska)

Dyrektywa zbiorcza

Dyrektywa zbiorcza zawiera szereg zmian dotyczących różnych aspektów inwestycji detalicznych.

Nowe przepisy mają na celu m.in.:

usprawnienie przekazywania informacji inwestorom detalicznym m.in. poprzez dostosowanie przepisów o ujawnianiu informacji do ery cyfrowej
zwiększenie przejrzystości i ułatwienie porównywalności kosztów – dlatego wprowadzono wymóg stosowania standardowej prezentacji kosztów i odnośnej terminologii. Dzięki temu inwestorzy detaliczni poznają rzeczywistą wartość produktów inwestycyjnych
ochronę inwestorów detalicznych przed marketingiem wprowadzającym w błąd – w tym celu przewidziano, że pośrednicy finansowi ponoszą pełną odpowiedzialność za swoje komunikaty marketingowe, przekazywane m.in. w mediach społecznościowych, przez celebrytów czy inne opłacane przez pośredników strony trzecie
zachęcenie państw członkowskich do podjęcia krajowych działań zwiększających wiedzę finansową obywateli
ograniczenie obciążeń administracyjnych i zwiększenie dostępności produktów i usług dla bardziej wymagających inwestorów detalicznych
wyeliminowanie potencjalnych konfliktów interesów w dystrybucji produktów inwestycyjnych – dlatego przewidziano bardziej rygorystyczne zasady tzw. zachęcania i zadbano o to, by doradztwo finansowe było zawsze korzystne dla inwestora detalicznego
zachowanie wysokich standardów, jeżeli chodzi o kwalifikacje zawodowe doradców finansowych.