Większa przejrzystość międzynarodowych umów energetycznych – większe bezpieczeństwo energetyczne

Rada przyjęła dziś – bez debaty – decyzję ustanawiającą mechanizm wymiany informacji o umowach międzyrządowych i instrumentach niewiążących między państwami członkowskimi a państwami trzecimi w dziedzinie energii.

Decyzja ma zaradzić niedociągnięciom obecnego mechanizmu wymiany informacji w sprawie umów energetycznych, a to z kolei ma zwiększyć przejrzystość i spójność unijnych stosunków zewnętrznych w dziedzinie energii oraz wzmocnić pozycję negocjacyjną UE względem państw trzecich.

Trzy rundy rozmów trójstronnych, które przeprowadzono pod koniec 2016 r., przyniosły kompromis w następujących kluczowych sprawach:

• do definicji umowy międzyrządowej dodane zostaną pojęcia „organizacje międzynarodowe” i „tranzyt”
• zakres oceny ex ante umów międzyrządowych ze strony Komisji obejmie gaz i ropę. Dodana zostanie standardowa klauzula przeglądowa
• w przypadku rozbieżności względem opinii wyrażonej przez Komisję w ocenie ex ante państwa członkowskie powinny przedstawić Komisji ich wyjaśnienie w formie pisemnej
• instrumenty niewiążące podlegają dobrowolnemu powiadomieniu ex ante.

Po podpisaniu przez przewodniczącego Parlamentu Europejskiego i przewodniczącego Rady akt ustawodawczy zostanie opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Wejdzie w życie w trakcie 2017 r. i – wraz z rozporządzeniem o bezpieczeństwie dostaw gazu – odegra ważną rolę w realizacji strategii na rzecz unii energetycznej, a zwłaszcza jej aspektu dotyczącego bezpieczeństwa.

„Jesteśmy bardzo zadowoleni z przyjęcia tego – pierwszego w ramach unii energetycznej – ważnego aktu ustawodawczego w czasie naszej prezydencji. Pragniemy podziękować prezydencji słowackiej za wszelkie prace przygotowawcze i za porozumienie polityczne osiągnięte z Parlamentem Europejskim. Decyzja ta przyczyni się do zwiększenia przejrzystości w negocjacjach dotyczących umów energetycznych z państwami trzecimi, a równocześnie zagwarantuje, że takie umowy będą w pełni zgodne z prawem Unii, i przyczyni się tym samym do bezpieczeństwa energetycznego”.

Konrad Mizzi, maltański minister energii

Kontekst

W ramach „pakietu zimowego” z lutego 2016 r. Komisja zaproponowała, że rozpatrzy międzynarodowe umowy w dziedzinie energii, zanim zostaną podpisane przez państwa członkowskie. Argumentowała, że gdy niektóre przepisy umów międzyrządowych okazują się niespójne z prawem UE (np. trzecim pakietem energetycznym, prawem konkurencji, zasadami udzielania zamówień publicznych), państwu członkowskiemu bardzo trudno jest je renegocjować. Czasem nawet bywa to niemożliwe.

Proponowany akt jest też odpowiedzią na konkluzje Rady Europejskiej z marca 2015 r., w których zaapelowała ona, by wszystkie umowy związane z nabyciem gazu od dostawców zewnętrznych były w pełni zgodne z prawem UE.

Rada uzgodniła podejście ogólne w czerwcu 2016 r. oraz osiągnęła nieformalne porozumienie z Parlamentem Europejskim 7 grudnia 2016 r., co zostało potwierdzone przez Coreper.

• Decyzja w sprawie umów międzyrządowych między państwami członkowskimi a państwami trzecimi w dziedzinie energii
• Wniosek Komisji dotyczący umów międzyrządowych między państwami członkowskimi a państwami trzecimi w dziedzinie energii
• Podejście ogólne Rady w sprawie umów międzyrządowych między państwami członkowskimi a państwami trzecimi w dziedzinie energii
• Wyniki posiedzenia
• Strategia dotycząca unii energetycznej
• Rada Europejska, 19–20 marca 2015