"Aby łatwiej było ci korzystać z portalu, używamy plików cookie. Niezbędne pliki cookie pozwalają na obsługę podstawowych funkcji portalu. Opcjonalne pliki cookie pomagają nam opracowywać anonimowe, zagregowane raporty statystyczne, abyśmy mogli lepiej odpowiadać na twoje potrzeby.
Rada i Parlament porozumiały się w sprawie nowego aktu dotyczącego intensywniejszej walki z korupcją
Rada i Parlament Europejski osiągnęły wstępne porozumienie co do minimalnych standardów definiowania i penalizowania przestępstw korupcyjnych przez państwa członkowskie w ich kodeksach karnych. Nowy akt zawiera również środki mające na celu zapobieganie korupcji oraz przepisy dotyczące skuteczniejszego prowadzenia dochodzeń i ścigania przestępstw w tym obszarze.
Dyrektywa ta zaktualizuje i wzmocni unijne ramy prawne dotyczące korupcji – stanowi ważny krok w naszej wspólnej walce z korupcją i przestępczością zorganizowaną.
Peter Hummelgaard, duński minister sprawiedliwości
Zharmonizowana definicja przestępstw
Nowe przepisy określają ogólnounijne standardy, dzięki którym państwa członkowskie będą musiały definiować pewne czyny w ten sam sposób. We wszystkich porządkach prawnych czyny te będą też tak samo penalizowane.
W całej UE następujące czyny będą od teraz podlegać karom jako przestępstwa: łapownictwo w sektorze publicznym i prywatnym, sprzeniewierzenie środków, płatna protekcja, utrudnianie działania wymiaru sprawiedliwości oraz wzbogacenie w wyniku przestępstw korupcyjnych, ukrywanie własności i niektóre poważne wykroczenia w ramach bezprawnego sprawowania funkcji publicznej.
Kary dla osób fizycznych i przedsiębiorstw
Oprócz dostosowania definicji przestępstw korupcyjnych państwa członkowskie muszą również wprowadzić taki sam poziom grożących za nie kar. Kara dla przestępców będzie wynosić maksymalnie od trzech do pięciu lat pozbawienia wolności, w zależności od przestępstwa.
Osoby skazane za przestępstwa korupcyjne mogą ponieść dodatkowe kary, takie jak grzywna, usunięcie z urzędu publicznego, zakaz pełnienia urzędu publicznego lub funkcji publicznej, cofnięcie pozwoleń oraz pozbawienie dostępu do procedur przetargowych oraz do finansowania publicznego.
Ponadto karom podlegać będą również osoby prawne (tj. przedsiębiorstwa). Prawo stanowi, że kary te powinny mieć formę grzywien, których maksymalna kwota wynosi od 3% do 5% całkowitego światowego obrotu przedsiębiorstwa lub od 24 do 40 mln euro, w zależności od przestępstwa.
Jurysdykcja
Rada i Parlament Europejski porozumiały się również w sprawie przepisów, które określają, w jakich przypadkach państwo członkowskie ma jurysdykcję w odniesieniu do danego przestępstwa i w związku z tym jest zobowiązane do wszczęcia postępowania. Zasadą ogólną jest, że państwa członkowskie mają jurysdykcję w sprawie przestępstw popełnionych na ich terytorium, jeśli sprawca jest ich obywatelem.
Ponadto poszczególne państwa członkowskie mogą zdecydować o rozszerzeniu swojej jurysdykcji na czyny popełnione poza ich terytorium, jeżeli:
sprawca ma miejsce zwykłego pobytu na terytorium danego państwa
przestępstwo popełniono przeciwko obywatelowi danego państwa lub osobie mającej w nim miejsce zwykłego pobytu
przestępstwo popełniono na korzyść osoby prawnej mającej siedzibę na terytorium danego państwa
przestępstwo popełniono na korzyść osoby prawnej w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną w całości lub w części na terytorium danego państwa.
Środki zapobiegawcze
Aby ograniczyć przestępstwa korupcyjne i ryzyko korupcji, państwa członkowskie muszą podjąć działania w celu podnoszenia świadomości społecznej na temat szkodliwości korupcji oraz zapewnienia przejrzystości i rozliczalności w administracji publicznej, co służy zapobieganiu korupcji.
Inne środki zapobiegawcze obejmują:
utworzenie organów, których zadaniem będzie zapobieganie korupcji i jej zwalczanie. Te organy (lub jednostki) muszą być w stanie działać bez niepożądanych ingerencji i muszą dysponować odpowiednio licznym wykwalifikowanym personelem oraz zasobami finansowymi.
przeprowadzanie w stosownych odstępach czasu oceny w celu zidentyfikowania sektorów lub zawodów najbardziej narażonych na korupcję oraz opracowanie środków radzenia sobie z głównymi rodzajami ryzyka w tych sektorach lub zawodach
podjęcie niezbędnych środków w celu zapewnienia, aby każda osoba zgłaszająca przestępstwa, przedstawiająca dowody lub w inny sposób współpracująca z właściwymi organami miała dostęp do środków ochrony, wsparcia i pomocy w kontekście postępowania karnego.
Jeden unijny akt prawny obejmujący korupcję w sektorze publicznym i prywatnym
Ten nowy akt prawny – w formie dyrektywy – zastąpi dwa odrębne unijne akty: decyzję z 2003 r. o korupcji w sektorze prywatnym oraz unijną konwencję z 1997 r. o korupcji z udziałem urzędników UE lub urzędników państw członkowskich UE.
Co dalej?
Osiągnięte dziś wstępne porozumienie będzie musiało zostać potwierdzone przez Radę i Parlament Europejski, zanim zostanie formalnie przyjęte przez obie instytucje.
Kontekst
UE jest stroną Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji, która jest najbardziej kompleksowym międzynarodowym instrumentem prawnym w tej dziedzinie. Nowa dyrektywa zaktualizuje obowiązujące obecnie ramy legislacyjne UE i włączy w nie wiążące Unię normy międzynarodowe, takie jak normy zawarte w wyżej wspomnianej konwencji.
