Συμβούλιο Περιβάλλοντος, 17 Δεκεμβρίου 2024

Κύρια αποτελέσματα

Απώλειες κόκκων πλαστικού

Οι υπουργοί Περιβάλλοντος της ΕΕ κατέληξαν σήμερα σε γενική προσέγγιση σχετικά με κανονισμό για την πρόληψη των απωλειών κόκκων πλαστικού –των βιομηχανικών πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή πλαστικών προϊόντων– στο περιβάλλον.

Οι νέοι κανόνες θα συμβάλουν στη βελτίωση του χειρισμού των κόκκων πλαστικού σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού καθώς και στη βελτίωση της μεταφοράς τους στην ΕΕ, πράγμα που θα μπορούσε να μειώσει τις απώλειες πλαστικών κόκκων στο περιβάλλον έως και κατά 74%.

Οι απώλειες κόκκων πλαστικού στο περιβάλλον αποτελούν την τρίτη μεγαλύτερη πηγή ακούσιας διαφυγής μικροπλαστικών. Οι νέοι κανόνες που αποτελούν και τους πρώτους του είδους τους στην ΕΕ θα βοηθήσουν τις εταιρείες να ελαχιστοποιήσουν τις απώλειες κόκκων πλαστικού, συμβάλλοντας στην καταπολέμηση της ρύπανσης από μικροπλαστικά, η οποία δεν γνωρίζει σύνορα ή όρια.

Anikó Raisz, Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Κυκλικής Οικονομίας της Ουγγαρίας

Βάσει της πρότασης της Επιτροπής, με τη γενική προσέγγιση του Συμβουλίου επιτυγχάνεται ισορροπία μεταξύ της θέσπισης φιλόδοξων και αποτελεσματικών μέτρων για την ελαχιστοποίηση των απωλειών κόκκων πλαστικού και την αποφυγή του άσκοπου διοικητικού φόρτου. Το κείμενο διασφαλίζει επίσης ισότιμους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των ενωσιακών μεταφορέων και των μεταφορέων τρίτων χωρών και θεσπίζει υποχρεώσεις για τα ποντοπόρα σκάφη που μεταφέρουν κόκκους πλαστικού.

Με τη γενική προσέγγιση που συμφωνήθηκε σήμερα επισημοποιείται η διαπραγματευτική θέση του Συμβουλίου. Οι διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την τελική μορφή του κανονισμού αναμένεται να ξεκινήσουν στις αρχές του 2025.

• Μηδενική ρύπανση: Καθορισμός της θέσης του Συμβουλίου σχετικά με τη μείωση των απωλειών κόκκων πλαστικού, μεταξύ άλλων στις θαλάσσιες μεταφορές (δελτίο Τύπου, 17 Δεκεμβρίου 2024)
• Παρακολουθήστε τη δημόσια συνεδρίαση

Οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους

Βασιζόμενοι σε σημείωμα που εκπόνησε η ουγγρική Προεδρία, οι υπουργοί πραγματοποίησαν συζήτηση προσανατολισμού όσον αφορά τον προτεινόμενο κανονισμό σχετικά με τις απαιτήσεις κυκλικότητας για τον σχεδιασμό των οχημάτων και τη διαχείριση των οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους. Στόχος του κανονισμού είναι η ενίσχυση της βιωσιμότητας και της κυκλικότητας στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας, διασφαλίζοντας ότι ο σχεδιασμός νέων οχημάτων διευκολύνει την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση των εξαρτημάτων και κατασκευαστικών στοιχείων τους.

Από τις συζητήσεις προέκυψε ότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος ως προς διάφορα θέματα σε τεχνικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού, των σχετικών υποχρεώσεων των παραγωγών και των αρχών, καθώς και των τελικών διατάξεων για την επανεξέταση και τις αναγκαίες τροποποιήσεις της σχετικής νομοθεσίας.

Κατά τη συζήτηση προσανατολισμού, οι υπουργοί εξέφρασαν ευρεία υποστήριξη για την προσθήκη του άρθρου 192 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ (προστασία του περιβάλλοντος) ως νομικής βάσης πέραν του άρθρου 114 της ΣΛΕΕ (λειτουργία της εσωτερικής αγοράς) και για την επέκταση ορισμένων υποχρεώσεων στα βαρέα επαγγελματικά οχήματα και τις μοτοσικλέτες.

Οι υπουργοί διεξήγαγαν επίσης σημαντική συζήτηση σχετικά με τον στόχο για ελάχιστο ανακυκλωμένο περιεχόμενο όσον αφορά τα πλαστικά. Ορισμένα κράτη μέλη θα μπορούσαν να υποστηρίξουν ποσοστό 25%, όπως προτείνεται από την Επιτροπή, ενώ άλλα ζήτησαν σημαντικά χαμηλότερο ποσοστό και προειδοποίησαν ότι θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να προκληθούν στρεβλώσεις της αγοράς σε περίπτωση έλλειψης ανακυκλωμένων υλικών. Το Συμβούλιο θα συνεχίσει τις συζητήσεις προκειμένου να βρεθεί αποδεκτή συμβιβαστική λύση για το θέμα αυτό.

Οι υπουργοί συζήτησαν σχετικά με πιθανό στόχο για ελάχιστο ανακυκλωμένο περιεχόμενο όσον αφορά τον χάλυβα. Σημαντικός αριθμός κρατών μελών ανέφερε ότι θα χρειαστεί πρώτα μελέτη σκοπιμότητας, η οποία θα διεξαχθεί από την Επιτροπή, προκειμένου να αξιολογηθούν καλύτερα οι επιπτώσεις του καθορισμού αυτού του στόχου.

Τέλος, οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τα εξαρτήματα και τα κατασκευαστικά στοιχεία των οχημάτων που πρέπει να αφαιρεθούν πριν από την καταστροφή τους.

• Συζήτηση προσανατολισμού σχετικά με τον κανονισμό για τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους — Σημείωμα της Προεδρίας
• Παρακολουθήστε τη δημόσια συνεδρίαση

Κλιματικός στόχος για το 2040

Οι υπουργοί Περιβάλλοντος αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για τον κλιματικό στόχο της ΕΕ για το 2040, η οποία δημοσιεύτηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2024. Στη ανακοίνωση συνιστάται στόχος μείωσης των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90% έως το 2040 σε σύγκριση με το 1990.

Οι υπουργοί επικέντρωσαν τη συζήτησή τους στις προϋποθέσεις για μια επιτυχή μετάβαση προς τον κλιματικό στόχο της ΕΕ για το 2040. Όσον αφορά την πλήρη εφαρμογή του συμφωνηθέντος πλαισίου για το 2030, οι υπουργοί συμφώνησαν σχετικά με την ανάγκη απλούστευσης προκειμένου να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος.

Τόνισαν επίσης ότι η ύπαρξη σταθερών και προβλέψιμων κανονιστικών και επενδυτικών πλαισίων έχει καίρια σημασία για τη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας. Η ευθυγράμμιση των πολιτικών απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές και των βιομηχανικών πολιτικών και η επίτευξη ανταγωνιστικότερων τιμών ενέργειας αποτελούν επίσης κρίσιμα στοιχεία εν προκειμένω.

Για μια κοινωνικά αποδεκτή και δίκαιη μετάβαση, οι υπουργοί αναγνώρισαν τον σημαντικό ρόλο της συμμετοχής τόσο των πολιτών όσο και των επιχειρήσεων, καθώς και της επανειδίκευσης και της αναβάθμισης των δεξιοτήτων των εργαζομένων.

• Ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τον κλιματικό στόχο της Ευρώπης για το 2040 — Σημείωμα της Προεδρίας
• Ανακοίνωση σχετικά με τον κλιματικό στόχο της ΕΕ για το 2040
• Κλιματική ουδετερότητα (γενικές πληροφορίες)
• Κλιματική αλλαγή: Η δράση της ΕΕ (γενικές πληροφορίες)
• Παρακολουθήστε τη δημόσια συνεδρίαση

Ενημέρωση σχετικά με διεθνείς διασκέψεις

Η ουγγρική Προεδρία, από κοινού με την Επιτροπή, ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με τις κύριες πρόσφατες διεθνείς διασκέψεις και τα αποτελέσματά τους:

• COP29 για την κλιματική αλλαγή (UNFCCC) (Μπακού, Αζερμπαϊτζάν, 11-22 Νοεμβρίου 2024)

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN
• Διάσκεψη του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή: Η ΕΕ ζητεί να καταβληθούν προσπάθειες για να παραμείνει εφικτός ο στόχος των 1,5 °C (δελτίο Τύπου, 14 Οκτωβρίου 2024)
• COP16 για τη βιολογική ποικιλότητα (CBD) (Κάλι, Κολομβία, 21 Οκτωβρίου-1η Νοεμβρίου 2024)

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN
• Σύμβαση του ΟΗΕ για τη βιολογική ποικιλότητα: Η ΕΕ επαναβεβαιώνει την παγκόσμια δέσμευση για την προστασία του ενός τρίτου του πλανήτη έως το 2030 (δελτίο Τύπου, 14 Οκτωβρίου 2024)
• COP16 για την καταπολέμηση της απερήμωσης (UNCCD COP16) (Ριάντ, Σαουδική Αραβία, 2-13 Δεκεμβρίου 2024)

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN
• Καταπολέμηση της απερήμωσης στην ΕΕ: Το Συμβούλιο ζητεί να αναληφθεί δράση για ένα βιώσιμο μέλλον (δελτίο Τύπου, 14 Οκτωβρίου 2024)
• Πέμπτη σύνοδος της Διακυβερνητικής Επιτροπής Διαπραγμάτευσης για μια παγκόσμια συνθήκη για τα πλαστικά (INC-5) (Μπουσάν, Νότια Κορέα, 25 Νοεμβρίου-1η Δεκεμβρίου 2024)

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN
• Παρακολουθήστε τη δημόσια συνεδρίαση

Διάφορα

Οι υπουργοί ενημερώθηκαν από την Επιτροπή σχετικά με την πρόοδο των αποστολών της ΕΕ στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» ως εργαλείου τοπικής δράσης για το κλίμα.

• Ενημέρωση σχετικά με την πρόοδο των αποστολών της ΕΕ στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» ως εργαλείου τοπικής δράσης για το κλίμα – Ενημέρωση από την Επιτροπή

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN
• Παρακολουθήστε τη δημόσια συνεδρίαση

Οι υπουργοί ενημερώθηκαν από τη Σουηδία, με την υποστήριξη της Δανίας, της Φινλανδίας και του Λουξεμβούργου, σχετικά με βασικά ζητήματα στη στοχευμένη αναθεώρηση του κανονισμού REACH.

• Βασικά ζητήματα στη στοχευμένη αναθεώρηση του κανονισμού REACH – Ενημέρωση από τη Σουηδία, με την υποστήριξη της Δανίας, της Φινλανδίας και του Λουξεμβούργου

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN
• Παρακολουθήστε τη δημόσια συνεδρίαση

Η Τσεχία, από κοινού με τη Δανία, τη Γαλλία και τη Σλοβακία, αναφέρθηκε στις διαδικτυακές αγορές και τη μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού. Η Αυστρία έθεσε επίσης το ζήτημα των πολύ μεγάλων διαδικτυακών αγορών και της μη συμμόρφωσής τους με τη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού.

• Διαδικτυακές αγορές — Μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις ΔΕΠ και τρόπος αντιμετώπισής τους – Ενημέρωση από την Τσεχία, τη Δανία, τη Γαλλία και τη Σλοβακία

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN
• Πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες (VLOP) – Μη συμμόρφωση με τη διευρυμένη ευθύνη παραγωγού και τρόποι αντιμετώπισής της – Ενημέρωση από την Αυστρία

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN
• Παρακολουθήστε τη δημόσια συνεδρίαση

Η Γαλλία ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με την ανάγκη να μην αποδυναμωθούν οι κατασκευαστές αυτοκινήτων μέσω κυρώσεων, και να διατηρηθούν παράλληλα οι στόχοι και η φιλοδοξία του κανονισμού σχετικά με τα πρότυπα εκπομπών CO₂ για τα αυτοκίνητα και τα ημιφορτηγά.

• Η ανάγκη να μην αποδυναμωθούν οι κατασκευαστές αυτοκινήτων μέσω κυρώσεων, με παράλληλη διατήρηση των στόχων και των φιλοδοξιών του κανονισμού σχετικά με τα πρότυπα εκπομπών CO2 για τα αυτοκίνητα και τα ημιφορτηγά — Ενημέρωση από τη Γαλλία
• Παρακολουθήστε τη δημόσια συνεδρίαση

Τέλος, η πολωνική Προεδρία παρουσίασε το περιβαλλοντικό της πρόγραμμα ως αναλαμβάνουσα Προεδρία.

Συζήτηση κατά τη διάρκεια του γεύματος

Κατά τη διάρκεια του γεύματος, οι υπουργοί πραγματοποίησαν άτυπη συζήτηση με τους Επιτρόπους Jessica Roswall και Wopke Hoekstra σχετικά με τις προτεραιότητες της Επιτροπής για την περίοδο 2024-2029 στον τομέα της πολιτικής για το περιβάλλον και το κλίμα.

• Παρακολουθήστε μαγνητοσκοπημένη συνέντευξη Τύπου

Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης χωρίς συζήτηση τα σημεία που περιλαμβάνονταν στους καταλόγους των μη νομοθετικών σημείων «Α».