Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, 11 Δεκεμβρίου 2023

Κύρια αποτελέσματα

Επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων συζήτησε για την επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, έπειτα από παρέμβαση του Υπουργού Εξωτερικών της Ουκρανίας, Dmytro Kuleba, ο οποίος συμμετείχε διά ζώσης στη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ. Ο ουκρανός Υπουργός ενημέρωσε τους ευρωπαίους και τις ευρωπαίες ομολόγους του σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στο πεδίο και επεσήμανε τη δράση που αναπτύσσει επί του παρόντος η Ουκρανία σε δύο μέτωπα: το στρατιωτικό μέτωπο —καθώς ο Πούτιν προσπαθεί να δώσει νέα ώθηση στον πόλεμό του πριν από την έλευση του χειμώνα και να προωθήσει την υποψηφιότητά του για το προεδρικό αξίωμα— και την πορεία της για την ένταξή της στην ΕΕ.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος επιβεβαίωσε ότι είχε ήδη ξεκινήσει τον διάλογο και τις διαβουλεύσεις σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων με την Ουκρανία σχετικά με τις μελλοντικές δεσμεύσεις ασφαλείας, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ πρέπει όχι μόνο να παράσχει επιχειρησιακή στρατιωτική στήριξη στην Ουκρανία, αλλά και να μεριμνήσει για προβλέψιμη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση.

Η άποψη της συντριπτικής πλειονότητας των υπουργών ήταν ξεκάθαρη: δεν είναι η ώρα να περιορίσουμε τη στήριξή μας προς την Ουκρανία —αντιθέτως, είναι η ώρα να την ενισχύσουμε και να την επιταχύνουμε. Για τον σκοπό αυτό, πρέπει να διατηρήσουμε την ενότητά μας. Πρέπει να ενισχύσουμε την αμυντική μας βιομηχανία, ώστε να βοηθήσουμε την Ουκρανία να ενδυναμώσει τη δική της αμυντική βιομηχανία. Πρέπει να καταλήξουμε σε συμφωνία για την 8η δέσμη μέτρων του ΕΜΕ και για νέα συμπληρωματική ενίσχυση του ΕΜΕ με 5 δισ. ευρώ.

Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμένεται να παράσχει καθοδήγηση σχετικά με τις δεσμεύσεις ασφαλείας κατά τη σύνοδό του τον Δεκέμβριο.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος ενημέρωσε το Συμβούλιο σχετικά με το έργο που έχει γίνει από κοινού με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσον αφορά τα έσοδα από ρωσικά ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία. Εντός των προσεχών ημερών θα υποβληθούν προτάσεις στο Συμβούλιο.

• Αντίδραση της ΕΕ στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία (γενικές πληροφορίες)

Κατάσταση στο Ισραήλ και την περιοχή

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων συζήτησε για την κατάσταση στο Ισραήλ και την περιοχή με φόντο την επανέναρξη των εχθροπραξιών και την εξάπλωσή τους στη νότια Γάζα.

Οι υπουργοί συζήτησαν για τη δεινή κατάσταση των αμάχων στη Γάζα και την απαράδεκτη κράτηση ομήρων από τους τρομοκράτες.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Ύπατος Εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι τα ανθρώπινα δεινά στη Γάζα αποτελούν πρωτοφανή πρόκληση για τη διεθνή κοινότητα. Το 60% έως 70% των νεκρών είναι άμαχοι και το 85% του πληθυσμού —περίπου 1,9 εκατομμύρια άνθρωποι— έχει εκτοπιστεί στο εσωτερικό της χώρας.

Μας ανησυχούν οι βιαιότητες που διαπράττονται στη Δυτική Όχθη από εξτρεμιστές εποίκους. Μας ανησυχεί επίσης το γεγονός ότι η ισραηλινή κυβέρνηση έχει εγκρίνει την κατασκευή άλλων 1.700 κατοικιών στην ανατολική Ιερουσαλήμ για την επέκταση των οικισμών εποίκων —οικισμών που θεωρούμε παράνομους βάσει του διεθνούς δικαίου. Καταδικάζουμε την απόφαση αυτή. Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ επαναβεβαίωσε ότι η χρηματοδοτική της στήριξη προς την Παλαιστινιακή Αρχή πρέπει να συνεχιστεί. Ο Ύπατος Εκπρόσωπος ανέφερε πως οι υπουργοί κατέστησαν πολύ σαφές στην Επιτροπή ότι η ετήσια χρηματοδότηση της ΕΕ προς την Παλαιστινιακή Αρχή θα πρέπει να αποδεσμευτεί γρήγορα, κατόπιν του ελέγχου που έγινε όσον αφορά την ενωσιακή βοήθεια· κατά τον έλεγχο αυτό, δεν προέκυψαν στοιχεία που να δείχνουν παράβαση των κανόνων της ΕΕ, χρηματοδότηση της τρομοκρατίας ή τροφοδότηση μίσους και αντισημιτισμού.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος πρότεινε στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων ένα σύνολο στοιχείων για την καθοδήγηση της δράσης της ΕΕ:

• ούτε αναγκαστική εκτόπιση του άμαχου πληθυσμού της Γάζας ούτε κατοχή της λωρίδας από το Ισραήλ
• συνέχιση των δράσεων κατά της Χαμάς, μεταξύ άλλων μέσω περιοριστικών μέτρων
• προετοιμασία για την επιβολή περιοριστικών μέτρων κατά των εξτρεμιστών εποίκων στη Δυτική Όχθη, με βάση το παράδειγμα των Ηνωμένων Πολιτειών
• αποτελεσματική χρήση των επιτόπιων αποστολών ΚΠΑΑ της ΕΕ (EUPOL COPPS και EUBAM Rafah).

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος θα συνεργαστεί στενά με τον ειδικό εντεταλμένο της ΕΕ για την ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή, προκειμένου να υποβάλει στο Συμβούλιο προτάσεις για τη συνέχιση της πολιτικής διαδικασίας, τη διασφάλιση της διακυβέρνησης στη Γάζα και την προώθηση της λύσης δύο κρατών.

• Δήλωση του Ύπατου Εκπροσώπου εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με ανθρωπιστικές παύσεις στη Γάζα, 12 Νοεμβρίου 2023

Σαχέλ

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων συζήτησε για το Σαχέλ, όπου η κατάσταση επιδεινώνεται όσον αφορά την ασφάλεια και τη διακυβέρνηση. Οι στρατιωτικές χούντες εδραιώνονται στην εξουσία, περιορίζοντας παράλληλα τις ελευθερίες, καταλύοντας τους δημοκρατικούς θεσμούς και προσεγγίζοντας τη Ρωσία.

Το Συμβούλιο έλαβε υπό σημείωση τα αποτελέσματα της συνόδου κορυφής της Οικονομικής Κοινότητας των Δυτικοαφρικανικών Κρατών (ECOWAS) που πραγματοποιήθηκε στις 10 Δεκεμβρίου, και επιβεβαίωσε ότι εξακολουθεί να υποστηρίζει τις διαμεσολαβητικές της προσπάθειες.

Οι υπουργοί συμφώνησαν επί ορισμένων κατευθυντήριων αρχών με βάση τις οποίες θα επαναπροσδιοριστεί η δράση της ΕΕ στην περιοχή και θα αναπροσαρμοστούν τα μέσα της ΕΕ.

Επιπλέον, το Συμβούλιο εγκαινίασε επίσημα νέα πρωτοβουλία στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ) προς στήριξη των δυτικοαφρικανικών χωρών του Κόλπου της Γουινέας (Ακτή Ελεφαντοστού, Γκάνα, Τόγκο και Μπενίν), με βάση αίτημά τους και σε συμφωνία με αυτές.

• Κόλπος της Γουινέας: Το Συμβούλιο εγκαινιάζει πρωτοβουλία της ΕΕ για την ασφάλεια και την άμυνα (δελτίο Τύπου, 11 Δεκεμβρίου 2023)

Συμπεράσματα του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με τη μη στρατιωτική Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ).

• Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας: Το Συμβούλιο εγκρίνει συμπεράσματα σχετικά με τη μη στρατιωτική ΚΠΑΑ (δελτίο Τύπου, 11 Δεκεμβρίου 2023)

Άτυπο πρόγευμα με τον Υπουργό Εξωτερικών της Αρμενίας

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ είχε άτυπη ανταλλαγή απόψεων με τον Υπουργό Εξωτερικών της Αρμενίας, Ararat Mirzoyan, και συζήτησε πώς μπορούν να ενισχυθούν οι σχέσεις ΕΕ-Αρμενίας, η στήριξη της ΕΕ προς την Αρμενία και οι προοπτικές εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν.

Ως πρώτο βήμα αυτής της ενισχυμένης συνεργασίας, η ΕΕ θα ενδυναμώσει τη μη στρατιωτική αποστολή ΚΠΑΑ στην Αρμενία, διευρύνοντας την επιτόπια παρουσία της από 138 σε 209 μέλη προσωπικού και αποδεικνύοντας έτσι την προσήλωση της ΕΕ στη σταθερότητα των συνόρων μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν.