Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, 22 Ιανουαρίου 2024

Κύρια αποτελέσματα

Επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων συζήτησε για την επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, μετά τη σχετική παρέμβαση μέσω βιντεοδιάσκεψης του Υπουργού Εξωτερικών της Ουκρανίας, Dmytro Kuleba, ο οποίος ενημέρωσε τους ομολόγους του σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στο πεδίο.

Παρά τις συνεχείς επιθέσεις από τη Ρωσία, η Ουκρανία σημειώνει σημαντικές στρατιωτικές επιτυχίες, ιδίως στον Εύξεινο Πόντο. Ωστόσο, η Ρωσία έχει κλιμακώσει τις επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά μη στρατιωτικών στόχων στην Ουκρανία και εξακολουθεί να αποτελεί απειλή για την Ευρώπη.

Ως εκ τούτου, η συζήτηση στο Συμβούλιο επικεντρώθηκε στην ανάγκη να συνεχιστεί η παροχή βοήθειας στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής στήριξης.

Οι υπουργοί συμφώνησαν ότι δεν πρέπει να αποδυναμωθεί η στήριξή μας προς την Ουκρανία αυτή τη χρονική στιγμή. Το αντίθετο, τώρα πρέπει να κάνουμε περισσότερα και με πιο γρήγορους ρυθμούς. Παρέχοντας οικονομικούς πόρους, στρατιωτικό εξοπλισμό, εκπαίδευση των στρατιωτών και ό,τι άλλο χρειάζεται η Ουκρανία για να υπερασπιστεί τον εαυτό της.

Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Οι υπουργοί συζήτησαν τρόπους στήριξης της Ουκρανίας με την παροχή περισσότερης και πιο προβλέψιμης βοήθειας, ενόψει της έκτακτης συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που έχει προγραμματιστεί για την 1η Φεβρουαρίου. Ο Ύπατος Εκπρόσωπος εξέφρασε την ελπίδα ότι η ΕΕ θα μπορέσει να καταλήξει σε συμφωνία σχετικά με συμπληρωματική χρηματοδότηση ύψους 5 δισ. ευρώ του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη και τη δημιουργία ενός «Ταμείου Βοήθειας για την Ουκρανία» για την αντιμετώπιση των πλέον πιεστικών αναγκών της Ουκρανίας.

Όσον αφορά τα ακινητοποιημένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, μπορώ να πω ότι έχει επιτευχθεί πολιτική συμφωνία για την περάτωση των εργασιών με βάση την πρόταση που υποβάλαμε τον Δεκέμβριο, εστιάζοντας στα έσοδα ή στα απροσδόκητα κέρδη. Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Κατάσταση στη Μέση Ανατολή

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων συζήτησε την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και πραγματοποίησε χωριστές ανταλλαγές απόψεων για το θέμα αυτό με: τον Υπουργό Εξωτερικών του Ισραήλ, Israel Katz, τους Υπουργούς Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας (Faisal bin Farhan Al Saud), της Ιορδανίας (Ayman Safadi) και της Αιγύπτου (Sameh Shoukry), τον Γενικό Γραμματέα του Συνδέσμου Αραβικών Κρατών, Ahmed Aboul Gheit, και τον Υπουργό Εξωτερικών της Παλαιστινιακής Αρχής, Riyad al-Maliki.

Κατά την πρώτη συζήτηση με τον υπουργό κ. Katz, οι υπουργοί της ΕΕ συμφώνησαν ότι η καταστροφική κατάσταση στη Γάζα —ο αυξανόμενος αριθμός θανάτων αμάχων, η γενικευμένη πείνα, η σοβαρή έλλειψη ανθρωπιστικής βοήθειας και πρόσβασης σε αυτή, και οι ισραηλινοί όμηροι που κρατούνται για περισσότερες από 100 ημέρες— αποτελούν την απόλυτη και πλέον άμεση προτεραιότητα.

Περισσότεροι θάνατοι, καταστροφή και κακουχίες του παλαιστινιακού λαού δεν θα συμβάλουν στην ήττα της Χαμάς και της ιδεολογίας της. Δεν θα προσφέρουν περισσότερη ασφάλεια στο Ισραήλ. Αντιθέτως. Γι’ αυτόν τον λόγο πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας με τους διεθνείς εταίρους ώστε να φύγουμε από τη θανατηφόρα αντιπαράθεση και να κινηθούμε προς μια λύση. Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Στη συνέχεια, κατά το γεύμα, οι υπουργοί της ΕΕ συζήτησαν με περιφερειακούς εταίρους —Σαουδική Αραβία, Ιορδανία, Αίγυπτος και Σύνδεσμος Αραβικών Κρατών— στο πλαίσιο της Προσπάθειας για την Ημέρα Ειρήνης.

Συμφώνησαν σχετικά με την ανάγκη να στηριχθεί η UNRWA (Γραφείο Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή) και συζήτησαν για τη Γάζα μετά τον πόλεμο, τις κοινές προσπάθειες για την αναζωογόνηση της πολιτικής διαδικασίας προς μια λύση δύο κρατών και τις εργασίες για μια προπαρασκευαστική ειρηνευτική διάσκεψη και ένα ολοκληρωμένο περιφερειακό ειρηνευτικό σχέδιο.

Τρίτον, οι υπουργοί της ΕΕ συζήτησαν επίσης με τον Παλαιστίνιο Υπουργό Εξωτερικών al-Maliki, στον οποίο επανέλαβαν την ισχυρή στήριξη της ΕΕ προς τον παλαιστινιακό λαό και την Παλαιστινιακή Αρχή.

Τέλος, ο Ύπατος Εκπρόσωπος μοιράστηκε με τα κράτη μέλη της ΕΕ ιδέες για εσωτερική συζήτηση της ΕΕ σχετικά με μια συνολική προσέγγιση για την επανέναρξη της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μέση Ανατολή, με βάση το έργο της «Προσπάθειας για την Ημέρα Ειρήνης». Ο Ύπατος Εκπρόσωπος πρότεινε συγκεκριμένα να εργαστεί στην κατεύθυνση μιας προπαρασκευαστικής ειρηνευτικής διάσκεψης, ώστε να αντιμετωπιστεί η ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση με συνολικό τρόπο, στο μέλλον.

Άλλες πτυχές που συζήτησαν οι υπουργοί ήταν οι εξής: οι εν εξελίξει εργασίες για κυρώσεις κατά ακραίων και βίαιων εποίκων στη Δυτική Όχθη, οι τρέχουσες εντάσεις στα σύνορα Ισραήλ-Λιβάνου και στην Ερυθρά Θάλασσα και ο πρόσφατος φαύλος κύκλος βίας που έχει επιφέρει πολλές απώλειες αμάχων στην ευρύτερη περιοχή και στη Νότια Ασία.

Αζερμπαϊτζάν και Αρμενία

Στο πλαίσιο των θεμάτων επικαιρότητας, το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων ασχολήθηκε με το θέμα του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας. Το Συμβούλιο εξέφρασε την αλληλεγγύη του προς τη Γαλλία για την απέλαση των διπλωματών της και τις πρόσφατες επιθέσεις στα μέσα ενημέρωσης. Οι υπουργοί συμφώνησαν ότι το Αζερμπαϊτζάν πρέπει να επανέλθει σε ουσιαστικές συνομιλίες ειρήνης και εξομάλυνσης με την Αρμενία.

Οποιαδήποτε παραβίαση της εδαφικής ακεραιότητας της Αρμενίας είναι απαράδεκτη και θα έχει σοβαρές συνέπειες στις σχέσεις με την ΕΕ.

Συμπεράσματα του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με τις προτεραιότητες της ΕΕ στα φόρουμ του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα το 2024.

• Φόρουμ Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ: Το Συμβούλιο εγκρίνει τις προτεραιότητες της ΕΕ (δελτίο Τύπου, 22 Ιανουαρίου 2024)