Διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων, Ζάγκρεμπ, 6 Μαΐου 2020

Κυριότερα αποτελέσματα

Η διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων πραγματοποιήθηκε στις 6 Μαΐου 2020 μέσω βιντεοδιάσκεψης λόγω της πανδημίας της νόσου COVID-19. Συμμετείχαν σε αυτήν:

• οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των κρατών μελών της ΕΕ

• οι ηγέτες των έξι χωρών εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων: Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Σερβία, Μαυροβούνιο, Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας και Κοσσυφοπέδιο*

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κ. Charles Michel, προήδρευσε της διάσκεψης.

Συμμετείχαν επίσης η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κα Ursula von der Leyen, ο κ. Andrej Plenković, Πρωθυπουργός της Κροατίας, η οποία ασκεί επί του παρόντος την Προεδρία του Συμβουλίου, ο κ. Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, ο κ. David Sassoli, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, της Παγκόσμιας Τράπεζας, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και του Συμβουλίου Περιφερειακής Συνεργασίας.

Είκοσι χρόνια μετά την πρώτη σύνοδο κορυφής του Ζάγκρεμπ, ήταν πολύ σημαντικό να πραγματοποιηθεί αυτή η βιντεοδιάσκεψη που μας έδωσε την ευκαιρία να εξετάσουμε τα πολύ σοβαρά ζητήματα που καλούμεθα να αντιμετωπίσουμε από κοινού Παρατηρήσεις του Προέδρου κ. Charles Michel μετά τη διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων του Ζάγκρεμπ

Οι ηγέτες της ΕΕ εξέδωσαν τη δήλωση του Ζάγκρεμπ, την οποία προσυπέγραψαν και οι εταίροι των Δυτικών Βαλκανίων.

• Δήλωση του Ζάγκρεμπ, 6 Μαΐου 2020

Ευρωπαϊκή προοπτική

Κατά τη διάσκεψη κορυφής, οι ηγέτες της ΕΕ επανέλαβαν ότι στηρίζουν αμέριστα την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων. Η ΕΕ είναι αποφασισμένη να ενισχύσει τη στήριξή της για τον πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό μετασχηματισμό της περιοχής.

Το δεύτερο σημαντικό θέμα που συζητήσαμε σήμερα το απόγευμα κατά τη διάρκεια της διάσκεψης κορυφής είναι η ευρωπαϊκή προοπτική των εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων Παρατηρήσεις του Προέδρου κ. Charles Michel μετά τη διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων του Ζάγκρεμπ

Οι εταίροι των Δυτικών Βαλκανίων επαναβεβαίωσαν την προοπτική αυτή ως σταθερή στρατηγική επιλογή τους. Επανέλαβαν επίσης τη δέσμευσή τους να πραγματοποιήσουν και να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις με στόχο την τήρηση των ευρωπαϊκών αξιών και αρχών και της υπεροχής του κράτους δικαίου.

Οι ηγέτες της ΕΕ τόνισαν επίσης τη σημασία των σχέσεων καλής γειτονίας, της περιφερειακής σταθερότητας και της αμοιβαίας συνεργασίας. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η εφαρμογή των διμερών συμφωνιών με καλή πίστη και με απτά αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας των Πρεσπών με την Ελλάδα και της συνθήκης για σχέσεις καλής γειτονίας με τη Βουλγαρία. Οι σχέσεις καλής γειτονίας συνεπάγονται επίσης την εξεύρεση λύσεων σε διμερείς διαφορές και περισσότερες προσπάθειες συμφιλίωσης.

COVID-19

Η ΕΕ και τα Δυτικά Βαλκάνια συναγωνίζονται για να αντιμετωπίσουν τον κορωνοϊό και τις επιπτώσεις του. Η ΕΕ στηρίζει ενεργά τις προσπάθειες καταπολέμησης της επιδημικής έξαρσης του κορωνοϊού και των επιπτώσεών της στις κοινωνίες και τις οικονομίες, ενώ οι εταίροι των Δυτικών Βαλκανίων προσέφεραν στην ΕΕ πολύτιμη στήριξη κατά τη διάρκεια της πανδημίας:

• χρηματοδοτική συνδρομή: η ΕΕ κινητοποίησε πακέτο άνω των 3,3 δισ. ευρώ υπέρ των Δυτικών Βαλκανίων με σκοπό τη στήριξη του τομέα της υγείας και της κοινωνικής και οικονομικής ανάκαμψης, και την παροχή βοήθειας μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, καθώς και μακροχρηματοπιστωτικής βοήθειας

• συνεργασία και συντονισμός με τη μορφή από κοινού προμηθειών και άνευ περιορισμών ροής συναλλαγών όσον αφορά προστατευτικό ατομικό εξοπλισμό, εξασφαλίζοντας την ταχεία ροή ειδών πρώτης ανάγκης μέσω πράσινων λωρίδων που συνδέουν την ΕΕ και τα Δυτικά Βαλκάνια, προμήθεια, από πλευράς ΕΕ, υλικού δοκιμής για τον έλεγχο της σωστής λειτουργίας των εξετάσεων ανίχνευσης του κορωνοϊού στα Δυτικά Βαλκάνια, καθώς και στενή συνεργασία με αρμόδιους φορείς υγείας

• αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και άλλων υβριδικών δραστηριοτήτων που προέρχονται κυρίως από φορείς τρίτων κρατών που επιδιώκουν να υπονομεύσουν την ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής

• Συνάντηση των ηγετών των Δυτικών Βαλκανίων: Η ΕΕ ενισχύει τη στήριξη για την αντιμετώπιση της κρίσης λόγω COVID-19 και υποβάλλει πρόταση ανάκαμψης μετά την πανδημία (δελτίο Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 29 Απριλίου 2020)
• Ενημερωτικό δελτίο σχετικά με την αντίδραση της ΕΕ στην πανδημία του κορωνοϊού στα Δυτικά Βαλκάνια (ενημερωτικό γράφημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής)

Περιφερειακή συνεργασία

Η ΕΕ προτρέπει τους ηγέτες των Δυτικών Βαλκανίων να αξιοποιήσουν πλήρως τη δυναμική της περιφερειακής συνεργασίας για να διευκολύνουν την οικονομική ανάκαμψη μετά την κρίση, συμπεριλαμβανομένων των εξής:

• εμβάθυνση της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης,
• αξιοποίηση των κανόνων και των προτύπων της ΕΕ προκειμένου η περιοχή και οι εταιρείες της να προσεγγίσουν την εσωτερική αγορά της ΕΕ, μέσω του Περιφερειακού Οικονομικού Χώρου (ΠΟΧ)

Κοινωνικoοικονομική ανάκαμψη

Οι ηγέτες πραγματοποίησαν ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τη νέα φάση στενής συνεργασίας για την αντιμετώπιση του σημαντικού κοινωνικοοικονομικού αντικτύπου της κρίσης που έχει προκαλέσει η νόσος COVID-19.

Στο επόμενο στάδιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται να υποβάλει άρτιο οικονομικό και επενδυτικό σχέδιο για την περιοχή με στόχο την τόνωση των οικονομιών και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους ώστε να συνδεθούν καλύτερα τόσο σε περιφερειακό επίπεδο, όσο και με την ΕΕ.

Ως εκ τούτου, αναμένεται τα Δυτικά Βαλκάνια να είναι σε θέση:

• να συνδεθούν πλήρως με την ενιαία αγορά της ΕΕ
• να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και επιχειρηματικές ευκαιρίες
• να βελτιώσουν το επιχειρηματικό και επενδυτικό κλίμα
• να προωθήσουν την πράσινη ατζέντα για τα Δυτικά Βαλκάνια
• να ενισχύσουν την ψηφιακή οικονομία και τη συνδεσιμότητα

• Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με τίτλο: «Στήριξη στα Δυτικά Βαλκάνια για την αντιμετώπιση της νόσου COVID-19 και για την ανάκαμψη μετά την πανδημία»

Προβλήματα στον τομέα της ασφάλειας και της μετανάστευσης

Οι συμμετέχοντες στη διάσκεψη κορυφής συζήτησαν επίσης για τα κοινά προβλήματα στον τομέα της ασφάλειας.

Απηύθυναν έκκληση για περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας με σκοπό την αναχαίτιση των παράνομων μεταναστευτικών ροών. Οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν επίσης να ενισχύσουν τη συνεργασία για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και του εξτρεμισμού, περιλαμβανομένων της χρηματοδότησης, της ριζοσπαστικοποίησης, καθώς και της επιστροφής των αλλοδαπών μαχητών. Οι συμμετέχοντες συμφώνησαν ότι ο αγώνας κατά της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος έχει καίρια σημασία για τον μετασχηματισμό της περιοχής, καθώς και για την περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια. Εξέτασαν επίσης την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στην ενεργειακή ασφάλεια και τη διαφοροποίηση των πηγών και των διαδρομών.

Τέλος, οι ηγέτες της ΕΕ προέτρεψαν τους εταίρους τους στα Δυτικά Βαλκάνια να συμβάλουν στις αποστολές της ΕΕ και να συνταχθούν απόλυτα με τις θέσεις της ΕΕ στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής.

Γενικές πληροφορίες

Κατά την πρώτη άτυπη σύνοδο με τους εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων, η οποία πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 16 Φεβρουαρίου 2020, ο Πρόεδρος κ. Michel υπογράμμισε τη δέσμευση της ΕΕ για την περιοχή.

• Παρατηρήσεις του Προέδρου κ. Charles Michel πριν από την άτυπη σύνοδο ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων

Η προηγούμενη σύνοδος κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων πραγματοποιήθηκε στη Σόφια της Βουλγαρίας στις 17 Μαΐου 2018. Στη σύνοδο εκείνη συμμετείχαν οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των κρατών μελών της ΕΕ και οι ηγέτες των έξι χωρών εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων. Οι ηγέτες της ΕΕ εξέδωσαν τη δήλωση της Σόφιας την οποία προσυπέγραψαν οι εταίροι των Δυτικών Βαλκανίων. Εξέδωσαν επίσης, ως παράρτημα της δήλωσης, το πρόγραμμα προτεραιοτήτων της Σόφιας και καθόρισαν νέα μέτρα για την ενίσχυση της συνεργασίας με την περιοχή.

• Σύνοδος κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων, Σόφια, 17/05/2018

* Η ονομασία αυτή χρησιμοποιείται με επιφύλαξη των θέσεων ως προς το καθεστώς και συνάδει με την απόφαση 1244 (1999) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και τη γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου σχετικά με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου.