Βιντεοδιάσκεψη των υπουργών Δικαιοσύνης, 9 Οκτωβρίου 2020

Κυριότερα αποτελέσματα

Πρόσβαση στη δικαιοσύνη

Οι υπουργοί εξέφρασαν την πολιτική τους υποστήριξη στο σχέδιο συμπερασμάτων που παρουσίασε η Προεδρία σχετικά με την αξιοποίηση των ευκαιριών για ψηφιοποίηση στον τομέα της πρόσβασης στη δικαιοσύνη. Τα συμπεράσματα αυτά θα πρέπει πλέον να εγκριθούν επίσημα σε προσεχή σύνοδο του Συμβουλίου.

Η ψηφιοποίηση του δικαστικού συστήματος αποτελεί τεράστια ευκαιρία, την οποία μπορούμε να αξιοποιήσουμε προς όφελός μας στους σημερινούς καιρούς της πανδημίας. Η ψηφιοποίηση μπορεί να μας βοηθήσει να διασφαλίσουμε ότι όλοι οι πολίτες έχουν ανά πάσα στιγμή πρόσβαση στα ανεξάρτητα δικαστήρια και να καταστήσουμε τις διαδικασίες μας πιο αποδοτικές. Για παράδειγμα, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συνδράμει τους δικαστές στο έργο τους και μπορεί να προωθήσει τη συγκρισιμότητα και την ποιότητα των αποφάσεων. Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να είναι διαφανή, πλήρη, ασφαλή, να υπόκεινται σε επανεξέταση και να μην εισάγουν διακρίσεις. Είναι σαφές ότι οι δικαστικές αποφάσεις δεν πρέπει να είναι πλήρως αυτοματοποιημένες. Η τελική απόφαση πρέπει πάντοτε να εναπόκειται στον δικαστή.

Christine Lambrecht, Ομοσπονδιακή υπουργός Δικαιοσύνης και Προστασίας του Καταναλωτή της Γερμανίας

Το σχέδιο συμπερασμάτων ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αυξήσουν τη χρήση ψηφιακών εργαλείων καθ’ όλη τη διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών και καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει ολοκληρωμένη στρατηγική της ΕΕ για την ψηφιοποίηση της δικαιοσύνης έως το τέλος του 2020. Σημειώνεται επίσης η ανάγκη να προωθηθούν οι ψηφιακές δεξιότητες στον τομέα της δικαιοσύνης, να δοθεί η δυνατότητα στους δικαστές, τους εισαγγελείς, το δικαστικό προσωπικό και άλλους επαγγελματίες του τομέα της δικαιοσύνης να χρησιμοποιούν τα ψηφιακά εργαλεία αποτελεσματικά και με τον δέοντα σεβασμό των δικαιωμάτων και ελευθεριών όσων επιζητούν δικαιοσύνη.

• Συμπεράσματα του Συμβουλίου: Πρόσβαση στη δικαιοσύνη – αξιοποίηση των ευκαιριών της ψηφιοποίησης

Θεμελιώδη δικαιώματα

Οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με την καταπολέμηση του αντισημιτισμού και της ρητορικής μίσους με τον διευθυντή του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στον τρόπο βελτίωσης της αντίδρασης της ποινικής δικαιοσύνης στον αντισημιτισμό.

Ειδικότερα, οι υπουργοί εξέτασαν τι άλλο μπορεί να γίνει για να ενθαρρυνθούν τα θύματα, οι εβραϊκές κοινότητες και άλλες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών να αναφέρουν αντισημιτικά περιστατικά και πώς θα βελτιωθεί η καταγραφή και η συλλογή δεδομένων σχετικά με τον αντισημιτισμό, προκειμένου να προωθηθεί η αποτελεσματική διερεύνηση των αντισημιτικών αξιόποινων πράξεων.

Η Προεδρία παρουσίασε σχέδιο συμπερασμάτων για τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων στο πλαίσιο της τεχνητής νοημοσύνης και της ψηφιακής αλλαγής. Μετά τη συνεδρίαση, η Προεδρία θα επικοινωνήσει με τις αντιπροσωπίες με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας.

Το εν λόγω σχέδιο συμπερασμάτων έχει ως στόχο να συμβάλει στη συζήτηση σχετικά με την ψηφιακή αλλαγή στην ΕΕ και με τον τρόπο με τον οποίο θα διασφαλιστεί ότι αυτές οι τεχνολογικές εξελίξεις σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών. Τα συμπεράσματα επικεντρώνονται σε μια προσέγγιση της τεχνητής νοημοσύνης που βασίζεται στα θεμελιώδη δικαιώματα και παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με την αξιοπρέπεια, τις ελευθερίες, την ισότητα, την αλληλεγγύη, τα δικαιώματα των πολιτών και τη δικαιοσύνη.

Καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών

Οι υπουργοί συζήτησαν τις δικαστικές πτυχές της πρόσφατης στρατηγικής της ΕΕ για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, ιδίως όσον αφορά την πρόληψη και την προστασία των θυμάτων, μετά από παρουσίαση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Εξέφρασαν επίσης ευρεία υποστήριξη για τη στρατηγική της Επιτροπής.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε σε δύο ερωτήματα που υπέβαλε η Προεδρία: ο ρόλος και οι πιθανές υποχρεώσεις των διαδικτυακών εταιρειών να εντοπίζουν, να αναφέρουν και να αφαιρούν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο μπορούν τα θύματα να ζητούν και να επιτυγχάνουν αποτελεσματικότερα την αφαίρεση των εικόνων.

Ψηφιακά πειστήρια

Οι υπουργοί Δικαιοσύνης ενημερώθηκαν από την Προεδρία σχετικά με την πορεία των εργασιών όσον αφορά τις νομοθετικές προτάσεις για τα ψηφιακά πειστήρια, οι οποίες αποσκοπούν στην επιτάχυνση της πρόσβασης σε ψηφιακά πειστήρια, ανεξάρτητα από την τοποθεσία των δεδομένων. Το Συμβούλιο καθόρισε τη διαπραγματευτική του θέση σχετικά με τον κανονισμό τον Δεκέμβριο του 2018 και σχετικά με την οδηγία τον Μάρτιο του 2019.

Χρειαζόμαστε τα απαραίτητα μέσα για να εξασφαλίσουμε αποτελεσματικές διασυνοριακές έρευνες. Τα ψηφιακά πειστήρια θα αποτελέσουν εν προκειμένω ορόσημο. Καλώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να λάβει θέση ώστε να προχωρήσουμε γρήγορα στις τριμερείς διαπραγματεύσεις. Christine Lambrecht, Ομοσπονδιακή υπουργός Δικαιοσύνης και Προστασίας του Καταναλωτή της Γερμανίας

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενημέρωσε επίσης τους υπουργούς σχετικά με τις εν εξελίξει διεθνείς διαπραγματεύσεις για τα ψηφιακά πειστήρια, οι οποίες περιλαμβάνουν διαπραγματεύσεις για συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ σχετικά με τη διασυνοριακή πρόσβαση σε ψηφιακά πειστήρια και διαπραγματεύσεις στο Συμβούλιο της Ευρώπης σχετικά με ένα δεύτερο πρόσθετο πρωτόκολλο της σύμβασης της Βουδαπέστης.

Ευρωπαϊκή Εισαγγελία

Οι υπουργοί Δικαιοσύνης ενημερώθηκαν από την Επιτροπή και την Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέα σχετικά με την πορεία των εργασιών όσον αφορά την εφαρμογή του κανονισμού για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Οι εργασίες συνεχίζονται σε διάφορους τομείς με στόχο την πλήρη σύσταση και λειτουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας έως το τέλος του 2020.

Άλλα θέματα

Η Επιτροπή ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με την απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-311/18 (υπόθεση Schrems II), η οποία αφορά τις διαβιβάσεις δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στις ΗΠΑ.

Η Λιθουανία κάλεσε τα κράτη μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο να αναλάβει η ΕΕ δράση σε οποιαδήποτε μορφή για να διευκολύνει τη μεταφορά καταδίκων, οι οποίοι είναι πολίτες των κρατών μελών και εκτίουν ποινές φυλάκισης που τους επιβλήθηκαν σε τρίτες χώρες, στο κράτος μέλος καταγωγής τους.

• Ψηφιακό μέλλον για την Ευρώπη
• Καλύτερη πρόσβαση σε ψηφιακά πειστήρια για την καταπολέμηση του εγκλήματος
• Προστασία και προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
• Ευρωπαϊκή Εισαγγελία