Χρονολόγιο – Καλύτερη πρόσβαση σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία για την καταπολέμηση του εγκλήματος

Το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση με την οποία εξουσιοδοτούνται τα κράτη μέλη να κυρώσουν, προς το συμφέρον της ΕΕ, το δεύτερο πρόσθετο πρωτόκολλο της σύμβασης για το έγκλημα στον κυβερνοχώρο (Σύμβαση της Βουδαπέστης).

Το πρωτόκολλο θα βελτιώσει τη διασυνοριακή πρόσβαση σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία προς χρήση σε ποινικές διαδικασίες. Θα συμβάλει στην καταπολέμηση του εγκλήματος στον κυβερνοχώρο και άλλων μορφών εγκληματικότητας σε παγκόσμιο επίπεδο, απλουστεύοντας τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών, ενώ θα εξασφαλίζονται υψηλό επίπεδο προστασίας των ατόμων και η συμμόρφωση με τα πρότυπα της ΕΕ για την προστασία των δεδομένων.

• Πρόσβαση σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία: Το Συμβούλιο εξουσιοδοτεί τα κράτη μέλη να κυρώσουν διεθνή συμφωνία (δελτίο Τύπου, 14 Φεβρουαρίου 2023)

Οι πρέσβεις των κρατών μελών στην ΕΕ επιβεβαίωσαν σήμερα τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ της Προεδρίας του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το σχέδιο κανονισμού και το σχέδιο οδηγίας για τη διασυνοριακή πρόσβαση σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία.

Βάσει των κειμένων που συμφωνήθηκαν, οι αρμόδιες αρχές θα έχουν τη δυνατότητα να απευθύνουν δικαστικές εντολές για ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία απευθείας σε παρόχους υπηρεσιών σε άλλο κράτος μέλος.

• Το Συμβούλιο επιβεβαίωσε τη συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με νέους κανόνες για τη βελτίωση της διασυνοριακής πρόσβασης σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία (δελτίο Τύπου, 25 Ιανουαρίου 2023)

Το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση με την οποία εξουσιοδοτούνται τα κράτη μέλη να υπογράψουν, προς το συμφέρον της ΕΕ, το δεύτερο πρόσθετο πρωτόκολλο της σύμβασης για το έγκλημα στον κυβερνοχώρο του Συμβουλίου της Ευρώπης (Σύμβαση της Βουδαπέστης).

Το πρωτόκολλο αυτό θα βελτιώσει τη διασυνοριακή πρόσβαση σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία προς χρήση σε ποινικές διαδικασίες. Θα συμβάλει στην καταπολέμηση του κυβερνοεγκλήματος και άλλων μορφών εγκληματικότητας σε παγκόσμιο επίπεδο, απλουστεύοντας τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών, εξασφαλίζοντας παράλληλα υψηλό επίπεδο προστασίας των ατόμων, καθώς και τη συμμόρφωση με τα πρότυπα της ΕΕ για την προστασία των δεδομένων.

• Πρόσβαση σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία: Το Συμβούλιο εξουσιοδότησε τα κράτη μέλη να υπογράψουν διεθνή συμφωνία (δελτίο Τύπου, 5 Απριλίου 2022)

Το Συμβούλιο ενέκρινε δύο εντολές με τις οποίες εξουσιοδοτεί την Επιτροπή:

• αφενός να διαπραγματευθεί εξ ονόματος της ΕΕ συμφωνία με τις ΗΠΑ σχετικά με τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία για σκοπούς δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις
• και αφετέρου να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις εντός του Συμβουλίου της Ευρώπης για ένα δεύτερο πρόσθετο πρωτόκολλο της σύμβασης για το κυβερνοέγκλημα

Στόχος και των δύο είναι η διευκόλυνση της πρόσβασης σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία —όπως ηλεκτρονικά μηνύματα και έγγραφα που βρίσκονται στο υπολογιστικό νέφος— για να χρησιμοποιηθούν σε ποινικές διαδικασίες. Εφόσον σε επόμενο στάδιο συναφθούν, οι δύο αυτές συμφωνίες θα συμπληρώσουν το πλαίσιο της ΕΕ σχετικά με την πρόσβαση στα ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία που συζητείται επί του παρόντος από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και για το οποίο το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του τον Δεκέμβριο του 2018 και τον Μάρτιο του 2019.

• Το Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να διαπραγματευτεί διεθνείς συμφωνίες για τα ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία σε ποινικές υποθέσεις (δελτίο Τύπου, 06/06/2019)

Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του σχετικά με την οδηγία για τον ορισμό νόμιμων εκπροσώπων για τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών. Η εν λόγω οδηγία θα αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για την εφαρμογή του μελλοντικού κανονισμού σχετικά με την ευρωπαϊκή εντολή υποβολής και την ευρωπαϊκή εντολή διατήρησης ηλεκτρονικών αποδεικτικών στοιχείων σε ποινικές υποθέσεις, επί του οποίου το Συμβούλιο ενέκρινε τη θέση του τον περασμένο Δεκέμβριο. Θέτει τους κανόνες για τον ορισμό των νόμιμων εκπροσώπων των παρόχων υπηρεσιών, ρόλος των οποίων είναι να λαμβάνουν τέτοιες εντολές και να απαντούν σε αυτές.

• Δέσμη μέτρων για τα ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία: Το Συμβούλιο καθορίζει τη θέση του για τον ορισμό νόμιμων εκπροσώπων για τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων (δελτίο τύπου, 8/3/2019)

Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του επί του κανονισμού σχετικά με την ευρωπαϊκή εντολή υποβολής και την ευρωπαϊκή εντολή διατήρησης ηλεκτρονικών αποδεικτικών στοιχείων σε ποινικές υποθέσεις. Είναι πλέον έτοιμο να αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με σκοπό να επιτευχθεί συμφωνία πριν από το τέλος της κοινοβουλευτικής περιόδου.

• Κανονισμός περί διασυνοριακής πρόσβασης σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία: το Συμβούλιο εγκρίνει τη θέση του (δελτίο Τύπου, 7/12/2018)

Οι υπουργοί δικαιοσύνης συζήτησαν τον κανονισμό για τις ευρωπαϊκές εντολές υποβολής και διατήρησης. Πολλά κράτη μέλη ήταν πρόθυμα να βρουν συμβιβαστική λύση και να συζητήσουν την πρόβλεψη κάποιου είδους διαδικασίας κοινοποίησης. Οι εργασίες θα συνεχιστούν σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, ώστε να μπορέσουν να καθοριστούν καλύτερα τα πιθανά βασικά χαρακτηριστικά αυτής της «κοινοποίησης».

• Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, 11-12/10/2018

Οι Υπουργοί Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων συζήτησαν τη δέσμη μέτρων σχετικά με τα ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία. Όσον αφορά την έγκριση του αμερικανικού νόμου CLOUD , το Συμβούλιο υποστήριξε κοινή προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ. Παρότρυνε την Επιτροπή να συνεχίσει τις επαφές με τις αμερικανικές αρχές και να υποβάλει επειγόντως διαπραγματευτική εντολή.

• Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, 04-05/06/2018

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε δέσμη νομοθετικών προτάσεων για τα ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία:

• έναν κανονισμό σχετικά με τις ευρωπαϊκές εντολές υποβολής και διατήρησης ηλεκτρονικών αποδεικτικών στοιχείων σε ποινικές υποθέσεις
• μια οδηγία σχετικά με τη θέσπιση εναρμονισμένων κανόνων για τον ορισμό νόμιμων εκπροσώπων με σκοπό τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Οικοδόμηση ισχυρής ασφάλειας στον κυβερνοχώρο για την ΕΕ». Στα συμπεράσματά του, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει στις αρχές του 2018 νομοθετική πρόταση για τη βελτίωση της διασυνοριακής πρόσβασης σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία. Κάλεσε επίσης την Επιτροπή να υποβάλει έως τον Δεκέμβριο του 2017 έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή των πρακτικών μέτρων για τη βελτίωση της διασυνοριακής πρόσβασης σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία.

• Συμπεράσματα ως προς την κοινή ανακοίνωση με τίτλο «Οικοδόμηση ισχυρής ασφάλειας στον κυβερνοχώρο για την ΕΕ’

Στα συμπεράσματά του τον Ιούνιο του 2017, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έκρινε ότι η αποτελεσματική πρόσβαση σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία είναι ζωτικής σημασίας για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας.

• Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, 22-23/6/2017

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα για τη βελτίωση της ποινικής δικαιοσύνης στον κυβερνοχώρο. Στα συμπεράσματά του, το Συμβούλιο τόνισε την αυξανόμενη σημασία των ηλεκτρονικών αποδείξεων σε ποινικές διαδικασίες που αφορούν όλες τις μορφές εγκληματικότητας, και ιδίως τη τρομοκρατία. Τα συμπεράσματα καθορίζουν συγκεκριμένα μέτρα για μελλοντική δράση.

• Καταπολέμηση των εγκληματικών δραστηριοτήτων στον κυβερνοχώρο: Το Συμβούλιο εγκρίνει πρακτικά μέτρα και επόμενα βήματα (δελτίο τύπου, 9/6/2016)

Σε κοινή δήλωση που εξέδωσαν δύο ημέρες μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στις Βρυξέλλες, οι Υπουργοί Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων τόνισαν την ανάγκη να βρεθούν τρόποι για ταχύτερη και αποτελεσματικότερη συλλογή ψηφιακών αποδεικτικών στοιχείων.

• Κοινή δήλωση των Υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, 24 Μαρτίου 2016