Τελωνειακή Αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Γιατί χρειάζεται μια τελωνειακή αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Η σύσταση Τελωνειακής Αρχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUCA) θα δημιουργήσει κεντρική ικανότητα συντονισμού και θα υποστηρίξει τις εθνικές τελωνειακές διοικήσεις.

Οι εθνικές τελωνειακές αρχές στην ΕΕ αντιμετωπίζουν ολοένα αυξανόμενες προκλήσεις, όπως ο αυξανόμενος όγκος των εμπορικών συναλλαγών, η επέκταση του ηλεκτρονικού εμπορίου, οι εξελισσόμενες απειλές κατά της ασφάλειας και οι πολύπλοκες παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες. Πολλές από αυτές τις προκλήσεις έχουν διασυνοριακό χαρακτήρα και η EUCA πρόκειται να στηρίξει τις τελωνειακές αρχές στην ακόμη πιο αποτελεσματική αντιμετώπισή τους.

Στις 26 Μαρτίου 2026, και με σκοπό την αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφώνησαν να συστήσουν την EUCA ως μέρος μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης του τελωνειακού πλαισίου της ΕΕ.

• Η τελωνειακή ένωση της ΕΕ εκσυγχρονίζεται

Κύρια καθήκοντα της αρχής

Βάσει της συμφωνίας, η Τελωνειακή Αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα λειτουργεί ως κεντρική επιχειρησιακή ικανότητα για την υποστήριξη της συντονισμένης διακυβέρνησης της τελωνειακής ένωσης.

Ειδικότερα:

• θα επιτρέπει τη διαχείριση κινδύνων σε επίπεδο ΕΕ, στηρίζοντας το έργο των εθνικών τελωνειακών αρχών μέσω δεδομένων εισαγωγών και εξαγωγών που επικαιροποιούνται συνεχώς και περιλαμβάνονται στον νέο τελωνειακό κόμβο δεδομένων της ΕΕ
• θα συμβάλλει στον καθορισμό τομέων ελέγχου προτεραιότητας και κριτηρίων κινδύνου
• θα συμβάλλει στον συντονισμό της διαχείρισης κρίσεων σε επίπεδο ΕΕ στον τελωνειακό τομέα.

Η Τελωνειακή Αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα έχει την έδρα της στη Λιλ της Γαλλίας και αναμένεται να απασχολεί περίπου 285 υπαλλήλους. Θα συσταθεί μόλις τεθεί σε ισχύ ο σχετικός κανονισμός.

Διαχείριση κινδύνων σε επίπεδο ΕΕ

Η EUCA θα υποστηρίξει το έργο των εθνικών τελωνειακών αρχών αναπτύσσοντας και συντονίζοντας τη διενέργεια ανάλυσης κινδύνου σε επίπεδο ΕΕ, αξιοποιώντας τις συνεχώς επικαιροποιούμενες πληροφορίες για τα δεδομένα σχετικά με τις εισαγωγές και εξαγωγές που περιλαμβάνονται στον νέο τελωνειακό κόμβο δεδομένων της ΕΕ.

Με βάση αξιολογήσεις απειλών, θα εκπονεί περιοδικά συστάσεις για να υποστηρίξει τις τελωνειακές αρχές στην εκτέλεση των καθηκόντων τους και να προωθήσει μια πιο ομοιόμορφη εφαρμογή των τελωνειακών κανόνων σε ολόκληρη την Ένωση.

Οι εθνικές τελωνειακές αρχές θα παραμείνουν υπεύθυνες για την επιβολή, ενώ παράλληλα θα επωφελούνται από τον συντονισμό και την κοινή ανάλυση σε επίπεδο ΕΕ.

Επιχειρησιακός συντονισμός και αντιμετώπιση κρίσεων

Σε καταστάσεις όπου η ενισχυμένη συνεργασία είναι αναγκαία, η αρχή θα υποστηρίζει συντονισμένες επιχειρησιακές αντιδράσεις.

Η EUCA θα αναπτύσσει διαδικασίες και πρωτόκολλα για τη βελτίωση της ετοιμότητας για σενάρια κρίσεων που σχετίζονται με τα τελωνεία (π.χ. μέτρα για την ελαχιστοποίηση των διαταραχών στη ροή των εμπορευμάτων), ενισχύοντας την ικανότητα της ΕΕ να ανταποκρίνεται σε αναδυόμενους κινδύνους.

Θα είναι επίσης σε θέση να δημιουργεί μονάδα αντιμετώπισης κρίσεων για τον συντονισμό δράσεων σε περιόδους κρίσεων η οποία θα παραμένει λειτουργική όσο διαρκεί η κρίση.

Λειτουργία του τελωνειακού κόμβου δεδομένων της ΕΕ

Η EUCA θα αναλάβει καθήκοντα που σχετίζονται με την ανάπτυξη, τη λειτουργία και τη συντήρηση του τελωνειακού κόμβου δεδομένων της ΕΕ.

Η νέα αρχή θα στηρίζει τη διαλειτουργικότητα των τελωνειακών συστημάτων ΤΠ και θα διευκολύνει τη χρήση δεδομένων υψηλής ποιότητας για τη βελτίωση της εκτίμησης κινδύνου και της συνεργασίας μεταξύ των τελωνειακών αρχών.

Οφέλη για πολίτες και επιχειρήσεις

Με την ενίσχυση του συντονισμού και τη βελτίωση της διακυβέρνησης σε επίπεδο ΕΕ, οι νέοι κανόνες αποσκοπούν στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των τελωνειακών ελέγχων. Αυτό αποφέρει απτά οφέλη για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

Για τους πολίτες:

• καλύτερη προστασία από επισφαλή, παραποιημένα και παράνομα εμπορεύματα
• ενίσχυση της ασφάλειας στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ
• αυστηρότερη επιβολή των τελωνειακών κανόνων και των κανόνων της ΕΕ για την ασφάλεια των προϊόντων

Για τις επιχειρήσεις:

• πιο προβλέψιμες διαδικασίες σε όλα τα κράτη μέλη
• ταχύτερος και αποτελεσματικότερος εκτελωνισμός για νόμιμο εμπόριο χαμηλού κινδύνου
• δικαιότερος ανταγωνισμός μέσω βελτιωμένου εντοπισμού της τελωνειακής απάτης

Νομοθετική διαδικασία

Τον Μάιο του 2023 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για τη μεταρρύθμιση του τελωνειακού πλαισίου της ΕΕ, η οποία συμπεριελάμβανε τη σύσταση τελωνειακής αρχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στις 27 Ιουνίου 2025 το Συμβούλιο συμφώνησε επί μερικής διαπραγματευτικής εντολής τασσόμενο υπέρ, μεταξύ άλλων, της δημιουργίας τελωνειακής αρχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την έναρξη διοργανικών διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Στις 25 Μαρτίου 2026 το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επέλεξαν τη Λιλ ως έδρα της αρχής. Η αρχή αναμένεται να απασχολεί περίπου 285 υπαλλήλους.

Στις 26 Μαρτίου 2026 το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με την αναθεώρηση του τελωνειακού πλαισίου της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της σύστασης της αρχής.

• Τελωνεία της ΕΕ: Το Συμβούλιο καθορίζει τη θέση του σχετικά με τα βασικά χαρακτηριστικά ενός πιο σύγχρονου, αποτελεσματικού και ασφαλούς πλαισίου (δελτίο Τύπου, 27 Ιουνίου 2025)
• Στη Λιλ η έδρα της νέας τελωνειακής αρχής της ΕΕ (δελτίο Τύπου, 25 Μαρτίου 2026)
• Τελωνεία της ΕΕ: Συμφωνία Συμβουλίου και Κοινοβουλίου για μεταρρύθμιση-ορόσημο (δελτίο Τύπου, 26 Μαρτίου 2026)