Η τελωνειακή ένωση της ΕΕ εκσυγχρονίζεται

Η τελωνειακή μεταρρύθμιση της ΕΕ

Η ΕΕ μεταρρυθμίζει το τελωνειακό της σύστημα, καθώς οι αυξημένες εμπορικές ροές, τα κατακερματισμένα εθνικά συστήματα, η ταχεία άνοδος του ηλεκτρονικού εμπορίου και η μεταβαλλόμενη γεωπολιτική πραγματικότητα το θέτουν υπό σημαντική πίεση.

Τον Μάιο του 2023 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε μια θεμελιώδη μεταρρύθμιση του τελωνειακού πλαισίου της ΕΕ. Στις 26 Μαρτίου 2026 το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν σχετικά με νέα και καινοτόμα μέσα για τη διευκόλυνση του παγκόσμιου εμπορίου, τη βελτίωση της είσπραξης των τελωνειακών δασμών και την αποτροπή της εισόδου στην ΕΕ μη συμμορφούμενων, επικίνδυνων ή επισφαλών εμπορευμάτων.

Η συμφωνηθείσα μεταρρύθμιση εισάγει:

• τη δημιουργία νέας τελωνειακής αρχής της ΕΕ
• έναν τελωνειακό κόμβο δεδομένων της ΕΕ
• ενισχυμένες απλουστεύσεις για τους πλέον αξιόπιστους συναλλασσόμενους
• ένα νέο τέλος διεκπεραίωσης σε επίπεδο ΕΕ

• Τελωνεία της ΕΕ: Συμφωνία Συμβουλίου και Κοινοβουλίου για μεταρρύθμιση-ορόσημο (δελτίο Τύπου, 26 Μαρτίου 2026)

Η τελωνειακή αρχή της ΕΕ

Η συμφωνία μεταξύ των συννομοθετών προβλέπει τη σύσταση αποκεντρωμένου οργανισμού της ΕΕ —της τελωνειακής αρχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUCA)— για τον συντονισμό και την υποστήριξη των εθνικών τελωνειακών αρχών σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η νέα τελωνειακή αρχή της ΕΕ:

• θα εξασφαλίζει τη διαχείριση κινδύνων σε επίπεδο ΕΕ
• θα προσδιορίζει τους τομείς ελέγχου προτεραιότητας και τα κριτήρια κινδύνου
• θα συντονίζει τη διαχείριση κρίσεων σε επίπεδο ΕΕ

Η EUCA θα εκτελεί τα καθήκοντά της χρησιμοποιώντας δεδομένα εισαγωγών και εξαγωγών που θα επικαιροποιούνται συνεχώς από τον τελωνειακό κόμβο δεδομένων της ΕΕ.

Ταυτόχρονα, οι εθνικές τελωνειακές αρχές θα συνεχίσουν να διενεργούν τις δικές τους εθνικές αναλύσεις κινδύνου, προσαρμοσμένες στις εθνικές ανάγκες.

Η EUCA θα έχει την έδρα της στη Λιλ και αναμένεται να αριθμεί 250 περίπου υπαλλήλους.

Ημέρα ίδρυσης της αρχής θα είναι η ημέρα έναρξης ισχύος του γενικού κανονισμού.

• Στη Λιλ η έδρα της νέας τελωνειακής αρχής της ΕΕ (δελτίο Τύπου, 25 Μαρτίου 2026)

Τελωνειακός κόμβος δεδομένων της ΕΕ

Οι συμφωνηθέντες κανόνες θεσπίζουν έναν ενιαίο τελωνειακό κόμβο δεδομένων της ΕΕ, όπου οι συναλλασσόμενοι μπορούν να υποβάλλουν τελωνειακές πληροφορίες και πληροφορίες για τα προϊόντα μέσω μίας ενιαίας διαδικτυακής πλατφόρμας.

Ο τελωνειακός κόμβος δεδομένων της ΕΕ:

• θα συλλέγει και θα αναλύει τελωνειακά δεδομένα για τη διασφάλιση της ομαλής ροής των εμπορευμάτων εντός και εκτός της ΕΕ
• θα παρέχει στις αρχές κοινόχρηστα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, ώστε να είναι δυνατή η ταχύτερη, συνεκτικότερη και αποτελεσματικότερη διαχείριση των κινδύνων
• θα μειώσει τον διοικητικό φόρτο για τις επιχειρήσεις και θα βελτιώσει την ακρίβεια των τελωνειακών διαδικασιών

Σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας, ο κόμβος δεδομένων θα τεθεί σε λειτουργία για εμπορεύματα ηλεκτρονικού εμπορίου την 1η Ιουλίου 2028. Η εφαρμογή θα γίνει σταδιακά και το σύνολο των εμπορευματικών μεταφορών θα έχει περιέλθει στο πεδίο αρμοδιότητάς του έως την 1η Μαρτίου 2034.

Οφέλη για τις επιχειρήσεις και τις αρχές

Επιχειρήσεις

• υποβολή στοιχείων εισαγωγών και εξαγωγών μία φορά (αντί της χρήσης έως και 27 εθνικών συστημάτων)
• επαναχρησιμοποίηση των ίδιων δεδομένων για πολλαπλές αποστολές
• μείωση του διοικητικού φόρτου και του κόστους

Εθνικές αρχές

• πλήρης επισκόπηση των εμπορικών ροών και των αλυσίδων εφοδιασμού
• πρόσβαση σε κοινόχρηστα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο σε ολόκληρη την ΕΕ
• εξασφάλιση ταχύτερων, συνεκτικότερων και αποτελεσματικότερων αντιδράσεων στους κινδύνους

Απλουστεύσεις για τους πλέον αξιόπιστους συναλλασσόμενους

Οι επικαιροποιημένες νομοθεσίες σχεδιάζουν την εισαγωγή μιας νέας δέσμης απλουστεύσεων για τους πλέον αξιόπιστους συναλλασσόμενους.

Οι νέοι κανόνες θα δημιουργήσουν μια νέα κατηγορία των πλέον διαφανών επιχειρήσεων: τους «αξιόπιστους και ελεγμένους συναλλασσόμενους». Στο πλαίσιο αυτού του καθεστώτος, οι επιχειρήσεις που παρέχουν ολοκληρωμένες πληροφορίες σχετικά με τη διακίνηση και τη συμμόρφωση των εμπορευμάτων και πληρούν αυστηρά κριτήρια θα επωφελούνται από τον εξορθολογισμό των τελωνειακών υποχρεώσεων.

Αυτοί οι πλέον αξιόπιστοι συναλλασσόμενοι θα έχουν πρόσβαση σε ορισμένες απλουστεύσεις όσον αφορά τις υποχρεώσεις τους, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας να θέτουν τα εμπορεύματά τους σε κυκλοφορία στην ΕΕ χωρίς καμία ενεργό τελωνειακή παρέμβαση σε ορισμένες περιπτώσεις.

Άλλες εταιρείες θα εξακολουθήσουν να επωφελούνται από τις υφιστάμενες απλουστεύσεις που είναι διαθέσιμες στο πλαίσιο του καθεστώτος εγκεκριμένου οικονομικού φορέα.

Διαχείριση της εισροής μικρών δεμάτων

Κάθε μέρα, η ΕΕ πλημμυρίζει με μικρά δέματα χαμηλής αξίας. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το 2024 εισήχθηκαν στην ΕΕ 4,6 δισεκατομμύρια δέματα ηλεκτρονικού εμπορίου αξίας κάτω των 150 ευρώ εκ των οποίων το 91 % προερχόταν από την Κίνα.

Η ταχεία ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου έχει ασκήσει πίεση στις τελωνειακές αρχές, έχει αυξήσει το κόστος παρακολούθησης των εισερχόμενων δεμάτων, έχει αυξήσει τους κινδύνους απάτης και έχει δημιουργήσει αθέμιτο ανταγωνισμό για τις επιχειρήσεις της ΕΕ.

Τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ συμφώνησαν επί ενός συνδυασμού βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων μέτρων για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων.

Οι μακροπρόθεσμες λύσεις περιλαμβάνουν την κατάργηση του ορίου απαλλαγής από δασμούς και τη θέσπιση νέου τέλους διεκπεραίωσης για δέματα χαμηλής αξίας.

Δεδομένου ότι η κατάργηση του ορίου τελωνειακών δασμών θα τεθεί σε ισχύ μόλις το 2028, η ΕΕ ενέκρινε επίσης βραχυπρόθεσμο μέτρο για τη θέσπιση πάγιου δασμού ύψους 3 ευρώ στα αντικείμενα που περιέχονται σε μικρά δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ που εισέρχονται στην ΕΕ.

Δείτε επίσης