Καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων

Η καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών

Η παράνομη διακίνηση μεταναστών έχει αυξηθεί σημαντικά από το 2015 που ξεκίνησε η μεταναστευτική κρίση. Σύμφωνα με την Ευρωπόλ και την Ιντερπόλ, πάνω από το 90% των παράτυπων μεταναστών πληρώνουν διακινητές προκειμένου να φτάσουν στην Ευρώπη. Πρόκειται για δραστηριότητα εξαιρετικά προσοδοφόρα για τα εγκληματικά δίκτυα, ενώ ο κίνδυνος σύλληψης είναι μικρός.

Υπολογίζεται ότι ο ετήσιος τζίρος από την παράνομη διακίνηση μεταναστών κυμαίνεται μεταξύ 4,7 και 6 δισ. ευρώ παγκοσμίως.

Η ΕΕ έχει αναλάβει αποφασιστική δράση για την εξάρθρωση των εγκληματικών δικτύων που εκμεταλλεύονται ευάλωτους μετανάστες. Η Ευρωπαϊκή Πολυκλαδική Πλατφόρμα κατά των Εγκληματικών Απειλών (EMPACT) συμπεριέλαβε την καταπολέμηση της διευκόλυνσης της παράτυπης μετανάστευσης στις προτεραιότητες για την περίοδο 2022-2025.

Το 2022 η συντονισμένη δράση των κρατών μελών οδήγησε σε:

• 3.646 συλλήψεις

• 3.285 έρευνες

• κατάσχεση 2.267.655 ευρώ σε μετρητά

• κατάσχεση χιλιάδων πλαστών εγγράφων

Ο αγώνας της ΕΕ κατά του οργανωμένου εγκλήματος (γενικές πληροφορίες)

Ενωσιακή νομοθεσία για την πρόληψη και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών

Τον Νοέμβριο του 2023 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε δύο νομοθετικές προτάσεις για την πρόληψη και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών.

Η πρώτη ήταν οδηγία σχετικά με ελάχιστους κανόνες για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης μεταναστών. Μερικές από τις επιδιώξεις της:

• να καταστεί αποτελεσματικότερη η δίωξη των δικτύων λαθραίας διακίνησης

• να αποσαφηνιστεί ο ορισμός του λαθρεμπορίου ως αδικήματος

• να εναρμονισθούν οι κυρώσεις

Πρόταση οδηγίας για τη θέσπιση ελάχιστων κανόνων για την πρόληψη και την καταπολέμηση της υποβοήθησης της παράνομης εισόδου, διέλευσης και διαμονής στην ΕΕ

Η δεύτερη πρόταση ήταν κανονισμός για την αστυνομική συνεργασία. Μερικές από τις επιδιώξεις του:

• να ενισχυθεί ο ρόλος της Ευρωπόλ στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών

• να ενταθεί η ανταλλαγή στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων βιομετρικών στοιχείων, μεταξύ των κρατών μελών και με την Ευρωπόλ

Στις 19 Ιουνίου 2024 οι εκπρόσωποι των κρατών μελών της ΕΕ (ΕΜΑ) συμφώνησαν επί της διαπραγματευτικής εντολής του Συμβουλίου για κανονισμό με σκοπό την ενίσχυση του ρόλου της Ευρωπόλ στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών.

Τον Σεπτέμβριο του 2025 η Προεδρία του Συμβουλίου και οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για την ενίσχυση της Ευρωπόλ, με σκοπό την καλύτερη στήριξη των κρατών μελών στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων.

ΤΙ κάνει η ΕΕ για να καταπολεμήσει την εμπορία ανθρώπων

Με την πάροδο των ετών, η αντιμετώπιση της εμπορίας ανθρώπων από την ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχει καταστεί σθεναρότερη και εξελίσσεται, εστιάζοντας στην αστυνόμευση και την πρόληψη.

Η οδηγία για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, η οποία εγκρίθηκε το 2011, βασίζεται στο πρωτόκολλο των Ηνωμένων Εθνών για την πρόληψη, καταστολή και τιμωρία της εμπορίας ανθρώπων και στη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη δράση κατά της εμπορίας ανθρώπων.

Στην οδηγία αναγνωρίζεται ότι η εμπορία ανθρώπων δεν αποτελεί απλώς έγκλημα αλλά και παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ότι τα κράτη μέλη φέρουν ευθύνη για την προστασία των θυμάτων ανεξάρτητα από τη χώρα καταγωγής τους.

Επίσης, προβλέπονται αυστηρότεροι κανόνες για την αντιμετώπιση της εμπορίας παιδιών. Τα κράτη μέλη οφείλουν να παρέχουν σε όλα τα παιδιά που είναι θύματα εμπορίας βοήθεια και πρόσβαση στην εκπαίδευση.

Τον Ιούνιο του 2024 το Συμβούλιο αποφάσισε να προσθέσει την εκμετάλλευση της παρένθετης μητρότητας, τον καταναγκαστικό γάμο και την παράνομη υιοθεσία στις μορφές εκμετάλλευσης που καλύπτονται από τη νομοθεσία της ΕΕ για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. Επιπλέον, η εν γνώσει χρήση υπηρεσίας που παρέχεται από θύμα εμπορίας ανθρώπων έχει καταστεί ποινικό αδίκημα το οποίο τιμωρείται με αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές ποινές.

Το 2022 στην ΕΕ, 10.093 άτομα είχαν καταχωριστεί ως θύματα εμπορίας ανθρώπων και 2.097 άτομα είχαν καταδικαστεί για διακίνηση. Το 2023, στο πλαίσιο της πλατφόρμας της ΕΕ για την καταπολέμηση του οργανωμένου και σοβαρού εγκλήματος (EMPACT), εντοπίστηκαν 7.500 θύματα, ενώ αναφέρθηκαν 457 συλλήψεις.

ΤΙ κάνει η ΕΕ για να καταπολεμήσει την εμπορία ανθρώπων

Κάθε χρόνο χιλιάδες άνθρωποι αναγνωρίζονται ως θύματα εμπορίας ανθρώπων στην ΕΕ. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν λάβει πολλά μέτρα για την καταπολέμηση αυτού του ειδεχθούς εγκλήματος και εντείνουν τις προσπάθειές τους.

Δείτε το αφιέρωμα

Δύο γυναικείες και μία ανδρική σιλουέτα σε θρυμματιζόμενους καθρέφτες, σε πορφυρό φόντο.