Cosaint saoirse an phreasa agus na saoirse cainte á neartú: a seasamh comhaontaithe ag an gComhairle maidir le dlí frith-SLAPP

Tá Ballstáit an Aontais tagtha ar chomhsheasamh (cur chuige ginearálta) maidir le dréacht-dlí lena gcosnófar iriseoirí agus cosantóirí chearta an duine ar éilimh atá go follasach gan bhunús nó ar imeachtaí cúirte mí-úsáideacha. Is feiniméan méadaitheach iad cásanna dlí straitéiseacha i gcoinne rannpháirtíocht an phobail (SLAPPanna), mar a thugtar orthu, chun daoine a labhraíonn amach ar shaincheisteanna a bhaineann le leas an phobail a chur ina dtost.

Tá an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh agus meáin shaora ríthábhachtach d’fheidhmiú ár ndaonlathas Eorpach, agus dár sochaithe saora oscailte. Anois agus cur chuige ginearálta bainte amach againn, táimid ag bogadh i dtreo cosaint níos láidre d’iriseoirí, do chosantóirí chearta an duine agus do dhaoine eile a bhíonn i mbun díospóireachta poiblí.

Gunnar Strömmer, Aire Dlí agus Cirt na Sualainne

Leis an dréacht-treoir, cuirfear coimircí nós imeachta i bhfeidhm in aghaidh éilimh den sórt sin in ábhair shibhialta a bhfuil impleachtaí trasteorann acu.

Iriseoirí agus cosantóirí chearta an duine a chosaint

Bainfidh daoine a bhfuil orthu aghaidh a thabhairt ar chásanna SLAPP leas as roinnt coimircí nós imeachta agus cosaintí:

• Slándáil airgeadais: Is féidir le cúirt cinneadh a dhéanamh a cheangal ar an éilitheoir, i.e. an duine nó an chuideachta a chuir tús le cás SLAPP, urrús a sholáthar do chostais na n-imeachtaí
• Díbhe luath: Féadfaidh breitheamh a chinneadh, tar éis scrúdú iomchuí a dhéanamh, éileamh a dhíbhe mar éileamh atá go follasach gan bhunús ag an gcéim is luaithe is féidir sna himeachtaí. I gcás inar seoladh iarratas ar dhífhostú luath, is faoin éilitheoir a bheidh sé a léiriú nach bhfuil an t-éileamh go follasach gan bhunús
• Costais: Toisc gur minic a bhíonn sé mar aidhm ag cásanna SLAPP acmhainní airgeadais iriseoirí a ídiú, is féidir le cúirt cinneadh a dhéanamh go gcaithfidh an t-éilitheoir costais na n-imeachtaí a sheasamh, lena n-áirítear costais ionadaíocht dhlíthiúil an íospartaigh SLAPP
• Pionóis: I gcás imeachtaí cúirte mí-úsáideacha, féadfaidh cúirt cinneadh a dhéanamh pionóis athchomhairleacha nó bearta iomchuí eile a fhorchur ar an bpáirtí a thionscain na himeachtaí

Breithiúnais ó thríú tíortha

Má tá cás SLAPP i dtríú tír dírithe ar dhuine atá ina chónaí san Aontas, ní mór do Bhallstáit an Aontais aithint agus forfheidhmiú an bhreithiúnais a tugadh sa chás tríú tír sin a dhiúltú má mheastar é a bheith go follasach gan bhunús nó mí-úsáideach sa Bhallstát i gceist.

Cúlra agus na chéad chéimeanna eile

Is iondúil go dtionscnaíonn daoine aonair cumhachtacha, brúghrúpaí, corparáidí agus comhlachtaí stáit SLAPPanna. Is é is cuspóir dóibh cinsireacht a dhéanamh ar cháinteoirí agus iad a imeaglú agus a chur i dtost trí ualach costais cosanta dlí a chur orthu go dtí go scoirfidh siad dá gcáineadh nó dá gcur i gcoinne.

Is ar iriseoirí agus ar chosantóirí chearta an duine a dhírítear SLAPPanna go tipiciúil. D’fhéadfaí díriú freisin ar dhaoine eile a bhíonn ag gabháil don rannpháirtíocht phoiblí, mar shampla taighdeoirí agus acadóirí.

Tá an méadú ar SLAPPanna doiciméadaithe i roinnt Tuarascálacha maidir leis an Smacht Reachta, ina scrúdaítear forbairtí maidir leis an smacht reachta i mBallstáit an Aontais, agus anailísí ó Chomhairle na hEorpa.

Leis an gcomhaontú seo maidir le comhsheasamh, beidh an Chomhairle in ann tús a chur leis an bplé le Parlaimint na hEorpa chun an dlí deiridh a ullmhú.