Raad Buitenlandse Zaken, 17 oktober 2022

Voornaamste resultaten

De Raad heeft met een aantal belangrijke besluiten de vastbeslotenheid van de EU benadrukt, zowel wat betreft haar steun voor Oekraïne tegen de Russische agressie, het bevorderen van vrede en stabiliteit in de zuidelijke Kaukasus als haar inzet voor de mensenrechten in Iran.

Russische agressie tegen Oekraïne

De Raad Buitenlandse Zaken besprak de Russische agressie tegen Oekraïne.

Dit werd voorafgegaan door een korte toespraak – via videoconferentie – van Dmytro Koeleba, de minister van Buitenlandse Zaken van Oekraïne, die de EU-ministers bijpraatte over de jongste ontwikkelingen en de huidige prioriteiten van Oekraïne.

Poetin is de politieke en morele verliezer. Toch blijft hij de zaak escaleren, onder meer [door] willekeurig burgerdoelen aan te vallen in heel Oekraïne, zoals we vanochtend nog hebben gezien. Wij hebben ook nota genomen van de stemming [in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties vorige week]. Hiermee werd het internationale isolement van Rusland bevestigd. Maar we kunnen dat isolement niet als vanzelfsprekend beschouwen en moeten onze drieledige strategie volgen: Oekraïne ondersteunen, Rusland onder druk zetten en de bredere gevolgen van de oorlog aanpakken, omdat deze oorlog de hele wereld treft. Josep Borrell, hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid

De ministers werden geïnformeerd over de militaire escalatie en de voortdurende aanvallen op Kyiv en namen een aantal belangrijke beslissingen. Zij kwamen een militaire bijstandsmissie van de EU overeen ter ondersteuning van de Oekraïense strijdkrachten. Deze missie zal zo'n 15 000 manschappen trainen op EU-grondgebied. Ook besloten ze om in het kader van de Europese Vredesfaciliteit nog eens € 500 miljoen toe te wijzen voor de financiering van leveringen aan de Oekraïense strijdkrachten. Hiermee komt de militaire steun van de EU aan Oekraïne in totaal op € 3,1 miljard.

De Raad hoorde ook over nieuwe massale gruweldaden en over de systematische ontvoering van kinderen uit Oekraïne door Russische strijdkrachten, en benadrukte dat de strijd tegen straffeloosheid moet worden opgevoerd.

• Oekraïne: EU zet militaire bijstandsmissie op ter verdere ondersteuning Oekraïense strijdkrachten
• Oekraïne: Raad akkoord over verdere steun uit Europese Vredesfaciliteit

Betrekkingen EU-China

De Raad bevestigde opnieuw de waarde van de veelzijdige aanpak van de EU ten aanzien van China – een partner waarmee de EU moet samenwerken, een harde concurrent en een rivaal.

Er is volledige steun onder de EU-lidstaten om zich te blijven inzetten voor kwesties die voor de EU van belang zijn, zoals klimaatverandering, en om van afhankelijkheid geen kwetsbaarheid te maken.

De ministers benadrukten dat de EU haar interne weerbaarheid moet versterken, en met internationale partners moet samenwerken.

Actuele kwesties

De EU-ministers wisselden van gedachten over Iran, en namen beperkende maatregelen aan tegen 11 personen en 4 entiteiten die betrokken waren bij de dood van Mahsa Amini en de gewelddadige onderdrukking van vreedzame protesten.

Wij zijn geschokt door de nog steeds onopgehelderde moord op Mahsa Amini en over het brute optreden van de veiligheidstroepen tegen demonstranten. Nog steeds sterven er demonstranten, of vallen die in handen van de veiligheidstroepen. Alle ministers zijn hier uiterst bezorgd over. […] Ik grijp deze gelegenheid aan om de Iraanse regering op te roepen om onmiddellijk een einde te maken aan dit geweld, degenen die zijn opgepakt vrij te laten en normale internet­diensten en informatie­voorziening mogelijk te maken. Josep Borrell, hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid

De ministers spraken ook over drones die door Iran geleverd zouden zijn en door Rusland in Oekraïne zouden worden gebruikt.

• Iran: EU-sancties voor wie zich schuldig maakt aan ernstige mensenrechten­schendingen

De ministers bespraken kort de verkiezingen van 2 oktober in Bosnië en Herzegovina. Volgens de OVSE/ODIHR waren de verkiezingen in het algemeen competitief en goed georganiseerd, maar werden ze gekenmerkt door wantrouwen jegens de overheid en door etnisch verdeeldheid zaaiende retoriek. Vanwege beschuldigingen van wijdverbreide verkiezingsfraude zijn de resultaten nog niet bevestigd.

Om het land op het traject naar EU-lidmaatschap te houden, heeft de Commissie vorige week aanbevolen Bosnië en Herzegovina de status van kandidaat-lidstaat te verlenen, mits de regering en de wetgevende autoriteiten op alle niveaus een aantal stappen zetten, waarbij het doorvoeren van hervormingen absolute prioriteit heeft.

Ook Libanon stond op de agenda. De Raad bevestigde zijn grote bezorgdheid over de sociaal-economische situatie in het land en het onvermogen van de politieke krachten om de broodnodige hervormingen door te voeren. De ministers riepen de Libanese autoriteiten op voor het einde van de maand een nieuwe president te kiezen, en waren ingenomen met het akkoord tussen Libanon en Israël over de afbakening van hun zeegrens.

Wat Ethiopië betreft benadrukten de ministers dat de situatie er nog nooit zo slecht is geweest, zowel op militair als op humanitair vlak, en dat een duurzame politieke oplossing noodzakelijk is.

• Ethiopië: verklaring van de hoge vertegenwoordiger namens de EU over de hevige gevechten in het noordelijke deel van het land

Andere besluiten van de Raad

De Raad heeft besloten maximaal 40 EU-monitoring­deskundigen in te zetten aan de Armeense kant van de internationale grens met Azerbeidzjan, met als doel de situatie in de regio te monitoren, te analyseren en erover te rapporteren.

• Armenië-Azerbeidzjan: EU zet monitoring­capaciteit in langs internationale grenzen

De Raad heeft een besluit aangenomen voor de verlenging met nog eens een jaar (tot 31 oktober 2023) van de beperkende maatregelen tegen ISIS/Da'esh en Al Qaida en daarmee verbonden personen, groepen, ondernemingen en entiteiten.

• ISIS (Da'esh) en Al Qaida: EU-sancties weer met een jaar verlengd

Conclusies van de Raad over de evaluatie van de hoofdstukken inzake handel en duurzaamheid

• Conclusies van de Raad over de evaluatie inzake handel en duurzaamheid