Rada ds. Rolnictwa i Rybołówstwa, 22–23 marca 2021

Główne wyniki

Rybołówstwo

Ministrowie podsumowali stan konsultacji UE – Wielka Brytania w sprawie uprawnień połowowych na 2021 r. oraz – w odniesieniu do stad głębokowodnych – na lata 2021 i 2022. Na wypadek, gdyby strony nie osiągnęły porozumienia przed końcem marca (kiedy to wygasają tymczasowe, ograniczone uprawnienia połowowe), ministrowie uzgodnili plan awaryjny, by tymczasowe uprawnienia połowowe unijno-brytyjskie przedłużyć do 31 lipca 2021 r. Rozwiązanie to pozwoli unijnym flotom kontynuować działalność połowową, dopóki UE i Wielka Brytania nie porozumieją się co do ostatecznych uprawnień połowowych na 2021 r. oraz – w odniesieniu do stad głębokowodnych – na lata 2021 r 2022.

Plan awaryjny określa tymczasowe, ograniczone uprawnienia połowowe, zgodne z opinią naukową Międzynarodowej Rady Badań Morza (ICES) na 2021 r. i z umową UE – Wielka Brytania o handlu i współpracy.

Plan awaryjny gwarantuje unijnym flotom możliwość kontynuowania działalności na ich tradycyjnych łowiskach od marca dalej. Mam nadzieję, że nie będziemy tego planu potrzebować i że porozumienie co do ostatecznych unijno-brytyjskich limitów połowowych jest na horyzoncie.

Ricardo Serrão Santos, portugalski minister gospodarki morskiej

Ministrowie wyrazili też zadowolenie z nieformalnego zakończenia konsultacji UE–Norwegia oraz UE – Norwegia – Wielka Brytania co do ostatecznych uprawnień połowowych w Morzu Północnym oraz w cieśninie Kattegat i cieśninie Skagerrak na 2021 r.

Rolnictwo

Gotowość fitosanitarna do ochrony przed szkodnikami roślin

Rada wymieniła poglądy na temat gotowości środków fitosanitarnych UE do ochrony przed szkodnikami roślin zagrażającymi rolnictwu. Zdaniem ministrów niezmiernie ważne jest, by propagować wiedzę o zdrowiu roślin oraz by potrafić wcześnie identyfikować i jak najskuteczniej tępić niebezpieczne szkodniki.

Kilkoro ministrów zasugerowało, że narzędzia cyfrowe (np. ewentualne cyfrowe bazy danych) i innowacje mogą odgrywać kluczową rolę w rozwiązywaniu obecnych i przyszłych problemów związanych ze zdrowiem roślin i szkodnikami. Ministrowie wskazywali też, jak wzmocnić gotowość Europy do zwalczania szkodników, np. poprzez stworzenie planów awaryjnych czy wprowadzenie rygorystycznych kontroli granicznych.

Wykorzystanie środków kontroli biologicznej do zwalczania szkodników

Ministrowie przeprowadzili debatę orientacyjną o wykorzystywaniu środków kontroli biologicznej (mikroorganizmów) do zwalczania szkodników roślin. Wszyscy byli zgodni, że środki te są praktyczną alternatywą dla pestycydów chemicznych i mogą pomóc w osiąganiu niektórych celów zielonego ładu i strategii „od pola do stołu”.

Ministrowie szeroko poparli też ideę prezydencji, by opracować projekt decyzji Rady, w której Rada zleci Komisji przeanalizowanie sytuacji w Unii oraz rozwiązań dotyczących importu, oceny, produkcji i wprowadzania do obrotu środków kontroli biologicznej.

Ochrona roślin oznacza ochronę naszej bioróżnorodności, naszych upraw, produkcji żywności, a w końcowym rozrachunku – życia. Razem możemy wykorzystać istniejące pomysły i podnieść naszą gotowość na wyższy poziom.

Maria do Céu Antunes, portugalska minister rolnictwa

Pakiet reformujący WPR

Prezydencja zreferowała ministrom stan negocjacji międzyinstytucjonalnych w sprawie trzech rozporządzeń, które składają się na pakiet mający zreformować wspólną politykę rolną (WPR) w latach 2023–2027. Prezydencja odnotowała rozmaite opinie wyrażane przez ministrów co do różnych aspektów pakietu. Teraz, na podstawie zaktualizowanych wytycznych politycznych od ministrów, postara się osiągnąć dalsze postępy w negocjacjach międzyinstytucjonalnych, zwłaszcza w ważnych rozmowach trójstronnych zaplanowanych na 26 marca 2021 r.

W rozmowach na temat pakietu ministrowie poruszali następujące kwestie:

• plany strategiczne
• nowy model realizacji
• ukierunkowanie płatności
• zarządzanie rynkiem i środki nadzwyczajne.

Plany strategiczne

Ministrowie wymienili poglądy na temat przygotowywania planów strategicznych WPR. Obecnie państwa członkowskie opracowują je m.in. na podstawie prawnie niewiążących, indywidualnych zaleceń Komisji.

Ministrowie podziękowali Komisji za dostarczenie indywidualnych zaleceń dla poszczególnych krajów. Zdaniem wielu ministrów zalecenia te są dobrą wskazówką i punktem wyjścia do tworzenia planów strategicznych. Niemniej podkreślano, że plany te będą się zasadniczo opierać na priorytetach krajowych, specyfice krajowej oraz na analizie SWOT (analizie mocnych i słabych stron oraz szans i zagrożeń).

Delegacje miały rozbieżne poglądy co do tego, jak dalece w planach strategicznych CAP uwzględniać cele zielonego ładu i strategii „od pola do stołu”. Niektórzy ministrowie poprosili Komisję o ocenę skutków powiązania tych strategii z WPR.

Nowy model realizacji

Ministrowie zdecydowanie ponowili swoje poparcie dla nowego modelu realizacji (przewidzianego w rozporządzeniu o planach strategicznych i rozporządzeniu horyzontalnym). Model ten daje państwom członkowskim odpowiednią elastyczność w planowaniu interwencji finansowania, a równocześnie zapewnia uproszczenie całego procesu. W trosce o prostotę i zmniejszenie biurokracji wielu ministrów skrytykowało pomysł systemu dwupoziomowego, przewidującego obowiązki w zakresie zgodności oraz w zakresie realizacji celów.

Ukierunkowanie płatności

Prezydencja przedstawiła kompromisowe sugestie co do różnych nierozstrzygniętych kwestii, głównie dotyczących obowiązkowego (lub nieobowiązkowego) charakteru przepisów zawierających definicje „rolnika aktywnego zawodowo” i „nowego rolnika”, zmniejszania (ograniczania) płatności, płatności dla małych gospodarstw czy płatności redystrybucyjnych. Zdania różniły się, przy czym niektórzy ministrowie podkreślali potrzebę elastycznego traktowania określonych przepisów (w większości opowiadając się za przepisami fakultatywnymi).

Zarządzanie rynkiem i środki nadzwyczajne

Prezydencja wyjaśniła, że stanowiska Rady i Parlamentu Europejskiego są stosunkowo zbieżne w kwestii wina i oznaczeń geograficznych, ale ścierają się w kwestii zarządzania rynkiem i środków kryzysowych. Ministrowie zaapelowali do prezydencji, by w toczących się negocjacjach międzyinstytucjonalnych zasadniczo trzymała się zasad uzgodnionych i zapisanych w podejściu ogólnym Rady (z października 2020 r.) i przestrzegała zobowiązań UE podjętych w ramach WTO. Okazali też gotowość do wyjścia naprzeciw oczekiwaniom Parlamentu w niektórych sprawach.

Sprawy różne

Strategia leśna UE po roku 2020

Delegacja austriacka, poparta przez 11 państw członkowskich, wyraziła wątpliwości co do tego, jak różne projekty w ramach unijnego zielonego ładu ujmują kwestie leśne, potencjalnie przesądzając o zakresie przyszłej strategii leśnej. Większość ministrów podkreśliła, że unijna strategia leśna powinna promować zrównoważoną gospodarkę leśną oraz wielofunkcyjność lasów. Ministrowie zaapelowali też do Komisji, by w przyszłej strategii leśnej uwzględniła wkład lasów w bioróżnorodność i łagodzenie skutków zmiany klimatu.

Propozycje dotyczące uproszczenia WPR

Delegacja francuska przedstawiła w imieniu 14 państw członkowskich dokument roboczy o ograniczaniu obciążeń administracyjnych w nowej WPR, zawierający m.in. konkretne propozycje co do nowego modelu realizacji, co do treści strategicznych planów WPR czy aktów delegowanych.

Koronakryzys a sektor wina

Delegacja hiszpańska, wraz z 13 innymi państwami członkowskimi, poinformowała ministrów, że potrzebne są dodatkowe fundusze na wsparcie sektora wina, dotkniętego koronakryzysem i amerykańskimi cłami.