Skip to content

Gruzja

Gruzja wystąpiła o członkostwo w UE w marcu 2022 r., a w grudniu 2023 r. uzyskała status kraju kandydującego do UE. Proces akcesyjny został de facto wstrzymany w 2024 r. UE i Gruzja współpracują również w ramach Partnerstwa Wschodniego.

Rozszerzenie

Wniosek o członkostwo w UE

3 marca 2022 r. Gruzja wystąpiła z wnioskiem o członkostwo w UE.

17 czerwca 2022 r. Komisja Europejska wydała opinię w sprawie wniosku.

23 czerwca 2022 r. Rada Europejska omówiła wniosek Gruzji o członkostwo w UE. Oświadczyła, że jest gotowa przyznać Gruzji status kraju kandydującego, gdy Gruzja zajmie się priorytetami określonymi w opinii Komisji w sprawie wniosku o członkostwo.

8 listopada 2023 r. Komisja zaleciła przyznanie Gruzji statusu kraju kandydującego, przy założeniu że podejmie ona szereg działań.

Na szczycie 14–15 grudnia 2023 r. Rada Europejska przyznała Gruzji status kraju kandydującego, przy założeniu że podejmie ona działania przewidziane w sprawozdaniu Komisji z 8 listopada 2023 r.

W związku z kierunkiem działań rządu Gruzji, przeczącym podstawowym wartościom i zasadom UE, w 2024 r. proces akcesyjny Gruzji został de facto wstrzymany. W 2024 r. unijni przywódcy wielokrotnie omawiali sytuację w Gruzji, zwłaszcza na szczytach Rady Europejskiej w czerwcu, październiku i grudniu. Przy tych okazjach wyrażali poważne zaniepokojenie wydarzeniami w Gruzji i zdecydowanie potępiali przemoc wobec pokojowych demonstrantów, polityków i przedstawicieli mediów. Wyrażali też ubolewanie z powodu decyzji rządu Gruzji o zawieszeniu do 2028 r. procesu akcesyjnego.

UE jest gotowa wspierać europejskie aspiracje narodu gruzińskiego oraz Gruzję na drodze do przystąpienia, jeżeli władze tego kraju zdecydują się odwrócić swój obecny kierunek działań.

Roczny przegląd postępów

Co roku Rada podsumowuje postępy wszystkich krajów kandydujących i partnerów, w tym Gruzji, na drodze do członkostwa w UE.

16 grudnia 2025 r. duńska prezydencja Rady wydała konkluzje, które uzyskały poparcie polityczne 26 państw członkowskich UE.

Regres demokracji i represje

W maju 2024 r. władze Gruzji przyjęły ustawę o przejrzystości wpływów zagranicznych. Był to krok wstecz względem zalecenia Komisji w sprawie statusu Gruzji jako kraju kandydującego i doprowadził do wstrzymania procesu akcesyjnego. Na szczytach Rady Europejskiej w czerwcu, październiku i grudniu 2024 r. przywódcy UE zaapelowali do władz Gruzji, by:

  • wyklarowały swoje intencje poprzez odwrócenie obecnego kierunku działań
  • przyjęły demokratyczne, kompleksowe i trwałe reformy
  • powstrzymały się od użycia siły i zaprzestały przemocy wobec pokojowych demonstrantów, polityków i przedstawicieli mediów
  • szanowały prawo do wolności zgromadzeń i wypowiedzi.

Przed wyborami parlamentarnymi, które odbyły się 26 października 2024 r., przywódcy UE zaapelowali również do gruzińskich władz o dopilnowanie, by wybory były wolne i uczciwe zgodnie ze standardami międzynarodowymi. Zachęcili też partnerów do bacznej obserwacji wyborów w krótkiej i dłuższej perspektywie.

Partnerstwo Wschodnie

Poza procesem rozszerzenia UE i Gruzja współpracują też, by wzmocnić stosunki polityczne i gospodarcze w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa i jej wschodniego wymiaru regionalnego, czyli Partnerstwa Wschodniego.

Układ stowarzyszeniowy

UE i Gruzja podpisały układ stowarzyszeniowy 27 czerwca 2014 r. Obowiązuje on od 1 lipca 2016 r.

W układzie ustanowiono system handlu na warunkach preferencyjnych – pogłębioną i kompleksową strefę wolnego handlu – który:

  • zacieśnia więzi gospodarcze między Gruzją a UE w oparciu o reformy w obszarach związanych z handlem
  • eliminuje wszystkie cła przywozowe na towary i zapewnia szerszy wzajemny dostęp do handlu usługami
  • pomaga w dalszym dostosowywaniu gruzińskich przepisów handlowych do wybranych aspektów unijnych ram prawnych.

Rada Stowarzyszenia

Rada Stowarzyszenia jest najwyższą oficjalną instytucją ustanowioną w ramach układu stowarzyszeniowego UE–Gruzja i nadzoruje jego realizację.

8. posiedzenie Rady Stowarzyszenia UE–Gruzja odbyło się 20 lutego 2024 r. Jego tematami były: droga Gruzji do UE, dialog polityczny i reformy, współpraca gospodarcza i sektorowa, handel i kwestie z nim związane oraz pokojowe rozwiązywanie konfliktów.

Liberalizacja wizowa

W 2011 r. weszły w życie umowy UE–Gruzja o ułatwieniach wizowych i o readmisji. 27 lutego 2017 r. Rada przyjęła rozporządzenie o liberalizacji wizowej dla Gruzinów, którzy udają się do UE na 90 dni w dowolnym okresie 180-dniowym.

Przepisami nie jest związana Irlandia, w myśl protokołów załączonych do traktatów UE. Rozporządzenie weszło w życie 28 marca 2017 r.

27 stycznia 2025 r. Rada postanowiła zawiesić niektóre części umowy między UE a Gruzją o ułatwieniach wizowych. Może to oznaczać, że gruzińscy dyplomaci i urzędnicy będą musieli ubiegać się o wizę, by podróżować do UE. Obywatele Gruzji są zwolnieni z obowiązku wizowego.

Integralność terytorialna i rozwiązywanie konfliktów

UE zdecydowanie popiera integralność terytorialną Gruzji oraz próby rozwiązania konfliktu w okupowanych regionach separatystycznych: Abchazji i Osetii Południowej.

Zaangażowanie UE polega na:

  • współprzewodniczeniu międzynarodowym rozmowom w Genewie przez specjalnego przedstawiciela UE w regionie Kaukazu Południowego i ds. kryzysu w Gruzji
  • rozmieszczeniu misji obserwacyjnej UE w Gruzji (EUMM).

Pomoc finansowa dla Gruzji

UE przekazuje Gruzji największą pomoc finansową, jest też jej najważniejszym partnerem handlowym. Wspiera rozwój społeczno-gospodarczy i reformy w Gruzji za pośrednictwem Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej.

Wsparcie UE dla Gruzji ma polepszyć jakość życia obywateli tego kraju. Jest przekazywane w formie rocznej dotacji pomocowej w wysokości około 85 mln EUR i sprzyja osiąganiu konkretnych i widocznych rezultatów.

Unijna pomoc jest obwarowana ścisłym warunkami i zależy od zadowalających postępów w realizacji reform oraz poszanowania praworządności, skutecznych mechanizmów demokratycznych i praw człowieka.

UE wspiera Gruzję również za pomocą konkretnych inwestycji w ramach planu gospodarczego i inwestycyjnego zgodnie z unijną strategią Global Gateway. W kontekście tego planu UE uruchomiła inwestycje publiczne i prywatne o wartości 2,1 mld EUR. Sfinansują one sześć inicjatyw przewodnich, którymi są:

  • konektywność w basenie Morza Czarnego
  • transport czarnomorski
  • odbudowa gospodarcza
  • łączność cyfrowa dla obywateli
  • lepsza jakość powietrza
  • efektywność energetyczna budynków publicznych.

Wsparcie dla sił obronnych Gruzji

W latach 2021–2023 UE przeznaczyła za pośrednictwem Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju niemal 63 mln EUR na wsparcie modernizacji sił obronnych Gruzji.

Środki pomocy wzmocnią potencjał sił obronnych Gruzji, w tym ich zdolność do świadczenia odpowiednich usług ludności cywilnej w sytuacjach kryzysowych lub sytuacjach nadzwyczajnych.

W szczególności zapewnią sprzęt nieśmiercionośny oraz dostawy i usługi.

Odnośne dokumenty i publikacje

Więcej informacji

Tematy

Ostatnia aktualizacja: 16 grudnia 2025