Georgië
Georgië vroeg in maart 2022 het EU-lidmaatschap aan en kreeg in december 2023 de status van kandidaat-lidstaat. Het toetredingsproces kwam in 2024 de facto stil te liggen. De EU en Georgië werken ook samen in het kader van het Oostelijk Partnerschap.
Uitbreiding
Aanvraag voor EU-lidmaatschap
Op 3 maart 2022 vroeg Georgië het EU-lidmaatschap aan.
Op 17 juni 2022 bracht de Europese Commissie advies uit over dit toetredingsverzoek.
Op 23 juni 2022 verklaarde de Europese Raad bereid te zijn Georgië de status van kandidaat-lidstaat toe te kennen zodra de prioriteiten in het advies van de Commissie over het toetredingsverzoek waren aangepakt.
Op 8 november 2023 deed de Commissie de aanbeveling om Georgië de kandidaat-status te verlenen, op voorwaarde dat het land nog een aantal stappen onderneemt. Die staan in de aanbeveling van de Commissie van 8 november 2023.
Daarop heeft de Europese Raad van 14 en 15 december 2023 Georgië formeel de status van kandidaat-lidstaat toegekend.
- Verslag over Georgië (Europese Commissie, 8 november 2023)
- Conclusies Europese Raad, 14 en 15 december 2023
Door het optreden van de Georgische regering, dat strijdig is met de fundamentele waarden en beginselen van de EU, is in 2024 het toetredingsproces van Georgië tot stilstand gekomen. In 2024 hebben de EU-leiders de situatie in Georgië meermaals besproken, met name tijdens de bijeenkomsten van de Europese Raad in juni, oktober en december. De EU-leiders uitten daarbij hun ernstige bezorgdheid over de ontwikkelingen in Georgië. Zij hebben het geweld tegen vreedzame demonstranten, politici en vertegenwoordigers van de media krachtig veroordeeld, en betreuren het besluit van de Georgische regering om het toetredingsproces van het land tot 2028 op te schorten.
De EU staat klaar om het Georgische volk te steunen in zijn Europese aspiraties en om het land te helpen op zijn weg naar toetreding voor het geval de Georgische autoriteiten besluiten op hun schreden terug te keren.
Jaarlijks voortgangsverslag
Elk jaar toetst de Raad de vorderingen van kandidaat-lidstaten en partners, waaronder Georgië, op hun Europese traject.
Op 16 december 2025 bracht het Deense Raadsvoorzitterschap hierover conclusies uit die politieke steun kregen van 26 lidstaten.
Achteruitgang en onderdrukking van de democratie
In mei 2024 namen de Georgische autoriteiten een wet inzake transparantie van buitenlandse invloed aan. Dat was een stap terug ten opzichte van de aanbeveling van de Commissie om Georgië de status van kandidaat-lidstaat te verlenen, en heeft aldus geleid tot stopzetting van het toetredingsproces van het land. Tijdens de daaropvolgende bijeenkomsten van de Europese Raad in juni, oktober en december 2024 riepen de EU-leiders de Georgische autoriteiten op om:
- hun voornemens te verduidelijken door de huidige ontwikkelingen terug te draaien
- democratische, alomvattende en duurzame hervormingen door te voeren
- niet langer geweld tegen vreedzame demonstranten, politici en vertegenwoordigers van de media te gebruiken
- het recht op vrijheid van vergadering en meningsuiting te eerbiedigen
In de aanloop naar de parlementsverkiezingen van 26 oktober 2024 riepen de EU-leiders de Georgische autoriteiten eveneens op om ervoor te zorgen dat deze vrij en eerlijk verlopen, in overeenstemming met de internationale normen, en riepen zij op tot uitvoerige verkiezingswaarneming op lange en korte termijn door partners.
Oostelijk Partnerschap
Naast het uitbreidingsproces werken de EU en Georgië ook samen in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid en de oostelijke regionale dimensie ervan, het Oostelijk Partnerschap, om de politieke en economische betrekkingen te versterken.
Associatieovereenkomst
De EU en Georgië ondertekenden op 27 juni 2014 een associatieovereenkomst, die sinds 1 juli 2016 van kracht is.
Bij deze overeenkomst werd een preferentiële handelsregeling ingevoerd, de zogenaamde diepe en brede vrijhandelsruimte, die:
- nauwere economische banden tussen Georgië en de EU tot stand brengt op basis van hervormingen op handelsgebied
- alle invoerrechten op goederen afschaft en voorziet in brede wederzijdse toegang tot de handel in diensten
- een middel is om de handelsgerelateerde Georgische wetgeving verder af te stemmen op bepaalde aspecten van het rechtskader van de EU
Associatieraad
De Associatieraad is de hoogste officiële instelling in het kader van de associatieovereenkomst EU‑Georgië en ziet toe op de uitvoering van die overeenkomst.
Op 20 februari 2024 kwam de Associatieraad voor de achtste keer bijeen. Op de agenda stond het EU-toetredingstraject van Georgië, de politieke dialoog en hervormingen, economische en sectorale samenwerking, handel en handelsgerelateerde zaken, en vreedzame conflictoplossing.
Visumliberalisering
In 2011 traden een visumfaciliterings- en een overnameovereenkomst met Georgië in werking.
Op 27 februari 2017 nam de Raad een verordening over visumliberalisering aan voor Georgiërs die naar de EU reizen voor een verblijf van maximaal 90 dagen binnen een periode van 180 dagen.
Ierland is overeenkomstig de aan de EU‑Verdragen gehechte protocollen vrijgesteld van de toepassing van deze bepalingen. De verordening trad op 28 maart 2017 in werking.
Op 27 januari 2025 besloot de Raad delen van de visumversoepelingsovereenkomst tussen de EU en Georgië op te schorten. Georgische diplomaten en ambtenaren moeten in het vervolg mogelijk een visum aanvragen wanneer zij naar de EU reizen. Georgische burgers zijn vrijgesteld van de visumplicht.
Territoriale integriteit en conflictoplossing
De EU steunt Georgië nadrukkelijk in zijn territoriale integriteit en bij het oplossen van het conflict in de bezette afgescheiden regio's Abchazië en Zuid‑Ossetië.
De EU zet zich in via:
- het medevoorzitterschap van het internationaal overleg van Genève door de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de zuidelijke Kaukasus en de crisis in Georgië
- de EU-waarnemingsmissie in Georgië (EUMM Georgia)
Financiële bijstand aan Georgië
De EU is de grootste verstrekker van financiële steun aan Georgië en ook zijn grootste handelspartner. De EU ondersteunt de sociaal-economische ontwikkeling en hervormingen in Georgië via het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en samenwerking – Europa in de wereld (NDICI).
De EU-steun aan Georgië heeft tot doel de levenskwaliteit van de Georgische burgers te verbeteren door middel van een jaarlijkse gift van zo'n € 85 miljoen voor tastbare en zichtbare resultaten.
De EU-steun is aan strenge voorwaarden onderworpen, zoals bevredigende vooruitgang met de hervormingen en de rechtsstaat, de aanwezigheid van doeltreffende democratische mechanismen en naleving van de mensenrechten.
De EU ondersteunt Georgië ook met concrete investeringen via het economisch en investeringsplan (EIP), in overeenstemming met de Global Gateway van de EU. In het kader van het EIP heeft de EU € 2,1 miljard aan publieke en private investeringen aangetrokken, onder meer voor de volgende 6 vlaggenschipinitiatieven:
- connectiviteit via de Zwarte Zee
- vervoer over de Zwarte Zee
- economisch herstel
- digitale connectiviteit voor burgers
- betere luchtkwaliteit
- energie-efficiëntie in openbare gebouwen
Steun voor de Georgische strijdkrachten
Tussen 2021 en 2023 heeft de EU bijna € 63 miljoen toegewezen uit de Europese Vredesfaciliteit voor de modernisering van de Georgische strijdkrachten.
Met de steunmaatregelen worden de capaciteiten van de Georgische strijdkrachten, zoals hun vermogen om burgers in crisis- of noodsituaties ten dienste te staan, verder versterkt.
Er worden met name niet-dodelijke uitrusting, benodigdheden en diensten geleverd.
Verwante documenten en publicaties
Laatst bijgewerkt: 16 december 2025