Przyjęto zalecenie co do dalszych kontroli na granicach wewnętrznych

12 maja 2016 r. Rada przyjęła decyzję wykonawczą zawierającą zalecenie utrzymania – w wyjątkowych sytuacjach – tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych.

Od dnia przyjęcia aktu proporcjonalne tymczasowe kontrole graniczne powinny być kontynuowane przez maksymalnie sześć miesięcy:

• przez Austrię – na granicy lądowej austriacko-węgierskiej i granicy lądowej austriacko-słoweńskiej;
• przez Niemcy – na granicy lądowej niemiecko-austriackiej;
• przez Danię – w jej portach mających połączenia promowe z Niemcami i na granicy lądowej duńsko-niemieckiej;
• przez Szwecję – w jej portach w regionie policyjnym południowym i zachodnim oraz na moście nad cieśniną Sund;
• przez Norwegię – w jej portach mających połączenia promowe z Danią, Niemcami i Szwecją.

Przed wprowadzeniem takich kontroli dane państwo członkowskie powinno jednak skontaktować się z sąsiednimi państwami i zadbać o to, by kontrole były przeprowadzane wyłącznie na tych odcinkach granic wewnętrznych, na których uznaje się to za konieczne i proporcjonalne, zgodnie z kodeksem granicznym Schengen.

Kontrole graniczne powinny mieć konkretny cel i zakres oraz odbywać się z częstotliwością, w miejscu i w czasie, które są ściśle niezbędne, by należycie zareagować na poważne zagrożenie i by chronić porządek publiczny i bezpieczeństwo wewnętrzne. Takie zagrożenie może wynikać z faktu, że migranci o nieuregulowanym statusie próbują przedostać się do kolejnych państw członkowskich.

Zalecenie nie przewiduje wprowadzenia kontroli pasażerów przemieszczających się z i do Grecji drogą lotniczą lub morską.

Kontekst

Mechanizm oceny stosowania dorobku Schengen utworzony w październiku 2013 r. na mocy rozporządzenia Rady 1053/2013 pozwala sprawdzić, czy dane państwo przestrzega zasad Schengen. W tym celu eksperci z Komisji i państw członkowskich udają się tam z wizytą monitorującą (zapowiedzianą lub niezapowiedzianą). Następnie komitet ekspertów z państw członkowskich sporządza i uzgadnia sprawozdanie z oceny. Jeśli wskaże w nim jakiekolwiek niedociągnięcia w stosowaniu dorobku Schengen w analizowanym obszarze, Komisja przedstawia Radzie do przyjęcia zalecenia w sprawie działań naprawczych.

2 lutego 2016 r. Komisja przyjęła sprawozdanie z oceny stosowania przepisów Schengen w Grecji i przekazała Radzie zalecenie dotyczące rozwiązania konkretnych problemów, które zaobserwowano w zarządzaniu granicami zewnętrznymi. 12 lutego 2016 r. Rada zatwierdziła to zalecenie i zaproponowała Grecji podjęcie działań naprawczych.

Jeżeli po trzech miesiącach od zatwierdzenia przez Radę zalecenia poważne niedociągnięcia będą występować nadal, a podjęte środki okażą się niewystarczające, Komisja może uruchomić procedurę przewidzianą w art. 29 kodeksu granicznego Schengen.

W artykule tym przewidziano, że Komisja może jako ostateczność zaproponować zalecenie (które następnie Rada przyjmuje większością kwalifikowaną) przywrócenia kontroli na wszystkich granicach państw członkowskich lub na niektórych odcinkach granic. Przywrócenie kontroli może obowiązywać nie dłużej niż sześć miesięcy. Można je przedłużać o dodatkowe 6-miesięczne okresy przez maksymalnie dwa lata.

Mimo dużych postępów ze strony Grecji w ciągu trzech miesięcy nie udało się należycie i całościowo wyeliminować wszystkich poważnych niedociągnięć stwierdzonych podczas oceny. Dlatego 4 maja 2016 r. Komisja uznała, że spełniono warunki pozwalające na zastosowanie art. 29 kodeksu granicznego Schengen i przedstawiła Radzie zalecenie przedłużenia na granicach wewnętrznych tymczasowych kontroli, które wcześniej wprowadziło pięć państw strefy Schengen.

• Decyzja przedstawiającą zalecenie w sprawie tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych w wyjątkowych okolicznościach
• Nota do punktu A i oświadczenia Grecji i Słowenii
• Kodeks graniczny Schengen
• Schengen Evaluation Mechanism (Regulation 1053/2013)
• Wzmacnianie zewnętrznych granic UE