Συμπεράσματα του Συμβουλίου για το Ιράν

1. Υπενθυμίζοντας τα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Ιουλίου του 2015 και την κοινή δήλωση που συμφωνήθηκε από την ΥΕ/ΑΠ και τον Υπουργό Εξωτερικών κ. Javad Zarif κατά τη σύνοδο του Απριλίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει τη βούλησή της να αναπτύξει περαιτέρω τις σχέσεις της με το Ιράν, με τρόπο που συνάδει πλήρως με το ΚΟΣΔ.

2. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπενθυμίζει τη σταθερή της προσήλωση στο κοινό ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης (ΚΟΣΔ), το οποίο αποτελεί πολυμερή προσπάθεια της ομάδας E3/EΕ+3 και του Ιράν. Εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι το κοινό ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης (ΚΟΣΔ) εφαρμόζεται πλήρως από όλες τις πλευρές. Σημειώνει ότι ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) έχει εκδώσει τέσσερις εκθέσεις από την ημέρα εφαρμογής, επαληθεύοντας τις δεσμεύσεις του Ιράν στον πυρηνικό τομέα. Υπογραμμίζει ότι επιβάλλεται το Ιράν να συνεχίσει να συνεργάζεται πλήρως και εγκαίρως με τον ΔΟΑΕ και υποστηρίζει το έργο του Οργανισμού όσον αφορά την παρακολούθηση της εφαρμογής της συμφωνίας. Παροτρύνει δε το Ιράν να επικυρώσει το πρόσθετο πρωτόκολλο της οικείας συμφωνίας διασφαλίσεων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επαναλαμβάνει ότι θα πρέπει να συνεχιστεί η πλήρης και αποτελεσματική εφαρμογή του ΚΟΣΔ καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της συμφωνίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαιώνει την υποστήριξή της προς την Ύπατη Εκπρόσωπο ως συντονιστή της Κοινής Επιτροπής.

3. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμευτεί να στηρίξει την πλήρη και αποτελεσματική εφαρμογή του ΚΟΣΔ, μεταξύ άλλων με την άρση των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών κυρώσεων που συνδέονται με το πυρηνικό πρόγραμμα και με τη συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα και τους οικονομικούς φορείς, ιδίως τις τράπεζες, προκειμένου να προωθηθεί η ανάπτυξη του εμπορίου και των επενδύσεων. Ειδικότερα, έχουν δοθεί λεπτομερείς οδηγίες σχετικά με την άρση των κυρώσεων, ώστε να διασφαλιστεί ότι το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο είναι σαφές. Το Συμβούλιο θα συνεχίσει να απευθύνεται προς όλα τα εμπλεκόμενα μέρη για το ζήτημα αυτό.

4. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει την ικανοποίησή της και προσβλέπει στη συνέχιση της έκδοσης αδειών εξαγωγής από το Γραφείο Ελέγχου Αλλοδαπών Περιουσιακών Στοιχείων των ΗΠΑ για τη μεταβίβαση εμπορικών αεροσκαφών μεταφοράς επιβατών και συναφών ανταλλακτικών και υπηρεσιών στο Ιράν. Η πώληση μεγάλου αριθμού αεροσκαφών στις ιρανικές αερογραμμές θα είναι σημαντικό μήνυμα για την επιτυχή εφαρμογή του ΚΟΣΔ. Η τελική χρήση των αεροσκαφών αποκλειστικά για την πολιτική αεροπορία θα αυξήσει την κινητικότητα του πληθυσμού και θα συμβάλει στη δημιουργία ασφαλέστερου περιβάλλοντος εμπορικών αερομεταφορών.

5. Η τήρηση των δεσμεύσεων από όλα τα μέρη αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου να συνεχιστεί η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και να καταστεί δυνατή η διαρκής, σταθερή και σταδιακή βελτίωση στις σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των κρατών μελών της και του Ιράν, όπως δηλώθηκε στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων του Ιουλίου του 2015.

6. Το Συμβούλιο επαναλαμβάνει την υποστήριξή του για την ανάπτυξη των σχέσεων ΕΕ-Ιράν σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, όπως ο πολιτικός διάλογος, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η οικονομική συνεργασία, το εμπόριο και οι επενδύσεις, η γεωργία, οι μεταφορές, η ενέργεια και η κλιματική αλλαγή, η συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς, το περιβάλλον, η πολιτική προστασία, η επιστήμη, η έρευνα και η καινοτομία, η εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένων των ανταλλαγών μεταξύ πανεπιστημίων, ο πολιτισμός, τα ναρκωτικά, η μετανάστευση, περιφερειακά και ανθρωπιστικά ζητήματα, όπως περιγράφονται στην κοινή δήλωση που συμφωνήθηκε από την ΥΕ/ΑΠ και τον Υπουργό Εξωτερικών του Ιράν κατά τη σύνοδο του Απριλίου. Το Συμβούλιο υποστηρίζει μια συντονισμένη ενωσιακή στρατηγική σταδιακής δραστηριοποίησης με το Ιράν ευρέος φάσματος, συνεργατικής όπου υπάρχει αμοιβαίο συμφέρον, επικριτικής όταν ανακύπτουν διαφορές και εποικοδομητικής στην πράξη. Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο υποστηρίζει πλήρως την ταχεία έναρξη λειτουργίας αντιπροσωπίας της ΕΕ στο Ιράν ως ουσιαστικό βήμα για την υλοποίηση του προγράμματος ευρείας συνεργασίας.

7. Το Συμβούλιο χαιρετίζει την επέκταση των οικονομικών σχέσεων της ΕΕ με το Ιράν ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του ΚΟΣΔ και επιβεβαιώνει την υποστήριξή της προς το Ιράν για την προσχώρησή του στον ΠΟΕ, ως μέσο για την προώθηση μεταρρυθμίσεων που συνδέονται με την αγορά και για την επίτευξη της επανένταξής του στην παγκόσμια οικονομία και το βασισμένο σε κανόνες εμπορικό σύστημα. Προκειμένου το Ιράν να επωφεληθεί πλήρως από την άρση των κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους επαναδραστηριοποίησης των ευρωπαϊκών τραπεζών και επιχειρήσεων, είναι σημαντικό να αντιμετωπίσει τα εμπόδια που σχετίζονται με την οικονομική και δημοσιονομική πολιτική, το επιχειρηματικό περιβάλλον και το κράτος δικαίου. Το Συμβούλιο εκφράζει την ικανοποίησή του για το ότι το Ιράν ενέκρινε, με πολιτική δέσμευση υψηλού επιπέδου, σχέδιο δράσης της ειδικής ομάδας χρηματοοικονομικής δράσης για την αντιμετώπιση των στρατηγικών ελλείψεών του όσον αφορά την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, και για την απόφασή του να ζητήσει τεχνική συνδρομή, και απευθύνει έκκληση για την έγκαιρη και ταχεία εφαρμογή του. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της είναι ανοικτά για συνεργασία με το Ιράν σε αυτούς τους τομείς, μεταξύ άλλων με την παροχή τεχνικής συνδρομής για την υλοποίηση του σχεδίου δράσης της ομάδας χρηματοοικονομικής δράσης (FATF), και εξετάζουν τη δυνατότητα χρήσης εξαγωγικών πιστώσεων προς διευκόλυνση των συναλλαγών, της χρηματοδότησης προγραμμάτων και των επενδύσεων στο Ιράν. Το Συμβούλιο χαιρετίζει την προοπτική επέκτασης της εντολής δανεισμού τρίτης χώρας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) στο Ιράν.

8. Το Συμβούλιο σημειώνει τη δέσμευση που ανέλαβε ο Πρόεδρος του Ιράν για τη βελτίωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα. Ωστόσο, εξακολουθεί να ανησυχεί για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ειδικότερα λόγω της συχνής χρήσης της θανατικής ποινής, ακόμη και εις βάρος ανηλίκων παραβατών και παραβατών της νομοθεσίας περί ναρκωτικών. Η ΕΕ αντιτίθεται στη χρήση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις. Το Συμβούλιο τονίζει την ανάγκη να εξασφαλισθεί η ισότητα δικαιωμάτων των γυναικών και των προσώπων που ανήκουν σε όλες τις μειονότητες, συμπεριλαμβανομένων των εθνοτικών και θρησκευτικών μειονοτήτων, με σεβασμό της ελευθερίας της έκφρασης, του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι και της εφαρμογής των συνθηκών στις οποίες είναι συμβαλλόμενο μέρος το Ιράν, καθώς και της προσχώρησης στις συμβάσεις στις οποίες δεν είναι ακόμη κράτος μέρος. Προτρέπει επίσης το Ιράν να συνεργαστεί και να επιτρέψει την επίσκεψη του Ειδικού Εισηγητή του ΟΗΕ. Η ΕΕ έχει ως στόχο να καλύψει αυτά τα ζητήματα με εποικοδομητικό τρόπο, μεταξύ άλλων μέσω ενός διαλόγου για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο οποίος θα εξειδικεύσει τους τομείς συνεργασίας στον τομέα αυτό.

9. Το Συμβούλιο εκφράζει την ανησυχία του για τις αυξανόμενες εντάσεις στην περιοχή και υποστηρίζει τρόπους για την προαγωγή ενός περισσότερο εποικοδομητικού περιφερειακού περιβάλλοντος. Το Ιράν διαδραματίζει σημαντικό περιφερειακό ρόλο και είναι εξαιρετικά σημαντικό να προχωρήσει σε συγκεκριμένες και εποικοδομητικές ενέργειες που θα συμβάλουν στην πραγματική βελτίωση της κατάστασης στην περιοχή. Η ΕΕ τονίζει την ισορροπημένη προσέγγισή της στην περιοχή και καλεί όλες τις χώρες της περιοχής να συνεργαστούν με σκοπό την αποκλιμάκωση των εντάσεων και την αποφυγή ενεργειών που τροφοδοτούν τη βία, το σεκταρισμό και την πόλωση. Κατά την έννοια αυτή, το Συμβούλιο εκφράζει την ανησυχία του σχετικά με την περιφερειακή συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένου του πυραυλικού προγράμματος του Ιράν και καλεί το Ιράν να απόσχει από δραστηριότητες που μπορεί να εντείνουν τη δυσπιστία, όπως οι δοκιμές βαλλιστικών πυραύλων που είναι ασύμβατες με την απόφαση 2231 του ΣΑΗΕ, και τις συναφείς δηλώσεις.

10. Η ΕΕ εμμένει στα συμπεράσματά της για τη Συρία, της 17ης Οκτωβρίου 2016, και απευθύνει επείγουσα έκκληση ώστε το συριακό καθεστώς και οι σύμμαχοί του να παύσουν τις υπερβολικές και δυσανάλογες επιθέσεις, εσκεμμένως και αδιακρίτως, εις βάρος αμάχων, του προσωπικού των ανθρωπιστικών οργανώσεων και των υγειονομικών υπηρεσιών, καθώς και των μη στρατιωτικών και των ανθρωπιστικών υποδομών. Το Συμβούλιο καλεί συνεπώς το Ιράν να χρησιμοποιήσει την επιρροή του στο καθεστώς της Συρίας με σκοπό τον τερματισμό της βίας κατά των αμάχων, του προσωπικού των ανθρωπιστικών οργανώσεων και των μη στρατιωτικών και των ανθρωπιστικών υποδομών, τη δυνατότητα πλήρους και απρόσκοπτης πρόσβασης της ανθρωπιστικής βοήθειας σε όλη τη χώρα και την εποικοδομητική συμμετοχή σε μια πολιτική διαδικασία με διαπραγμάτευση. Το Συμβούλιο ενθαρρύνει επίσης το Ιράν να συμβάλει πλήρως στην προετοιμασία του εδάφους για την επανέναρξη μιας πολιτικής διαδικασίας υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, χωρίς αποκλεισμούς και με επικεφαλής τη Συρία. Το Συμβούλιο εκφράζει την ικανοποίησή του για τις επαφές της Ύπατης Εκπροσώπου εν προκειμένω και την καλεί να συνεχίσει το έργο αυτό με όλους τους σημαντικούς παράγοντες της περιοχής προκειμένου να στηριχθούν οι προσπάθειες του Ειδικού Απεσταλμένου του ΟΗΕ κ. Staffan de Mistura.

• Σχέσεις της ΕΕ με το Ιράν
• Περιοριστικά μέτρα της ΕΕ κατά του Ιράν